Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Brymonidyna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania brymonidyny

Brymonidyna jest substancją czynną stosowaną w okulistyce w postaci kropli do oczu, najczęściej w stężeniu 2 mg/ml (co odpowiada 1,3 mg brymonidyny) lub 0,25 mg/ml (w przypadku produktu Lumobry). Jako selektywny agonista receptorów α2-adrenergicznych wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności w określonych grupach pacjentów.^{1 2}

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania brymonidyny u dzieci wymaga szczególnej uwagi. U dzieci w wieku 2 lat i starszych, zwłaszcza w przedziale wiekowym 2-7 lat i/lub o masie ciała ≤20 kg, produkt należy podawać ostrożnie przy dokładnej obserwacji ze względu na wysoką częstość i duże nasilenie senności występującej jako działanie niepożądane.^{3 4 5}

W przypadku produktu Combigan (preparat złożony zawierający brymonidynę i tymolol), bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci i młodzieży (w wieku od 2 do 17 lat) nie zostały ustalone.⁶

Produkt Lumobry (brymonidyna 0,25 mg/ml) nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży.⁷

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Brymonidynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z ciężką lub niestabilną i niepoddającą się leczeniu chorobą układu sercowo-naczyniowego.^{8 9 10}

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:^{11 12}

• depresją
• niewydolnością krążenia mózgowego lub wieńcowego
• zespołem Raynauda
• hipotonią ortostatyczną (niedociśnieniem ortostatycznym)
• zakrzepowo-zarostowym zapaleniem naczyń

¹³

W przypadku wchłonięcia brymonidyny do krążenia systemowego (wskutek niewłaściwego lub długotrwałego stosowania) mogą wystąpić zaburzenia w obrębie układu sercowo-naczyniowego.¹⁴

Reakcje nadwrażliwości dotyczące oczu

U niektórych pacjentów (12,7%) podczas badań klinicznych raportowano reakcje alergiczne dotyczące oczu po podaniu brymonidyny.^{15 16 17}

W razie zaobserwowania reakcji alergicznej należy przerwać stosowanie brymonidyny.^{18 19 20}

Zgłaszano opóźnione reakcje nadwrażliwości dotyczące oczu po zastosowaniu brymonidyny, przy czym niektóre ze zgłoszeń określono jako powiązane ze wzrostem ciśnienia wewnątrz oka.^{21 22 23}

W przypadku produktu Combigan (brymonidyna z tymololem) podczas badań klinicznych u 5,2% pacjentów wystąpiło alergiczne zapalenie spojówek, zwykle z początkiem objawów po 3-9 miesiącach leczenia. Ogólny wskaźnik przerwania leczenia z powodu reakcji alergicznej wynosił 3,1%. Alergiczne zapalenie powiek było zgłaszane niezbyt często (<1%).<sup data-drug="Combigan" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="U niektórych pacjentów podczas badań klinicznych nad lekiem Combigan występowały reakcje typu alergicznego ze strony oka (alergiczne zapalenie spojówek i alergiczne zapalenie powiek). Alergiczne zapalenie spojówek występowało u 5,2% pacjentów. Zwykle początek objawów występował po 3 – 9 miesiącach. Ogólny wskaźnik przerwania leczenia z powodu reakcji alergicznej wynosił 3,1%. Alergiczne zapalenie powiek było zgłaszane niezbyt często (24

Niewydolność wątroby i nerek

Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania brymonidyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, dlatego należy zachować ostrożność podczas leczenia takich pacjentów.^{25 26 27}

Depresja ośrodkowego układu nerwowego

W przypadku wchłonięcia brymonidyny do krążenia systemowego (wskutek niewłaściwego lub długotrwałego stosowania) może wystąpić osłabienie funkcji ośrodkowego układu nerwowego, co objawia się zawrotami głowy, sennością, uspokojeniem i innymi podobnymi objawami.²⁸

Informacje dotyczące chlorku benzalkoniowego

Wszystkie preparaty z brymonidyną zawierają jako środek konserwujący chlorek benzalkoniowy, który może powodować:^{29 30}

• podrażnienie oczu
• objawy zespołu suchego oka
• wpływać na film łzowy i powierzchnię rogówki

³¹

Preparaty zawierające chlorek benzalkoniowy należy stosować ostrożnie u pacjentów z zespołem suchego oka lub z uszkodzeniami rogówki.^{32 33 34}

Pacjentów leczonych długotrwale należy kontrolować. W razie wystąpienia nieprawidłowych odczuć w obrębie oka, kłucia lub bólu w oku po zastosowaniu leku, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem.³⁵

Stosowanie z soczewkami kontaktowymi

Chlorek benzalkoniowy może być absorbowany przez miękkie soczewki kontaktowe i zmieniać ich zabarwienie.^{36 37 38}

Należy usunąć soczewki kontaktowe przed zakropleniem i odczekać co najmniej 15 minut przed ich ponownym założeniem.^{39 40 41}

Stosowanie z innymi lekami okulistycznymi

Jeżeli brymonidyna stosowana jest jednocześnie z innymi miejscowymi lekami okulistycznymi, należy zachować 15-minutowy odstęp pomiędzy podaniem poszczególnych leków.⁴²

Dodatkowe informacje dla preparatu Combigan (brymonidyna + tymolol)

Ze względu na zawartość leku beta-adrenolitycznego, tymololu, mogą wystąpić takie same rodzaje działań niepożądanych ze strony układu krążenia oraz płuc, jakie obserwuje się przy stosowaniu ogólnym beta-adrenolityków.⁴³

Zgłaszano przypadki działań niepożądanych ze strony serca, w tym rzadkie przypadki zgonów w wyniku niewydolności serca po podaniu tymololu. U pacjentów z chorobami układu krążenia (np. choroba niedokrwienna serca, dławica Prinzmetala i niewydolność serca) oraz niedociśnieniem, leczenie z użyciem beta-adrenolityków powinno zostać poddane krytycznej ocenie, należy brać pod uwagę zastosowanie alternatywnych metod leczenia.⁴⁴

Z uwagi na negatywny wpływ na czas przewodzenia, należy zachować ostrożność podczas podawania beta-adrenolityków pacjentom z blokiem serca I stopnia.⁴⁵

Jeżeli istnieje konieczność przerwania stosowania leku u pacjentów z chorobą wieńcową, należy stopniowo zmniejszać dawkę w celu uniknięcia zaburzeń rytmu serca, zawału mięśnia sercowego lub nagłego zgonu.⁴⁶

Po podaniu niektórych beta-adrenolityków stosowanych do oka zgłaszano reakcje ze strony układu oddechowego, w tym zgon z powodu skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą. U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (COPD) o nasileniu łagodnym lub umiarkowanym, produkt Combigan może być podawany z zachowaniem szczególnej ostrożności i jedynie wówczas gdy w opinii lekarza korzyści z jego stosowania przeważają nad potencjalnym zagrożeniem.⁴⁷

Hipoglikemia/Cukrzyca

Leki beta-adrenolityczne należy podawać ostrożnie pacjentom zagrożonym wystąpieniem samoistnej hipoglikemii albo z niewyrównaną cukrzycą (zwłaszcza cukrzycą chwiejną), ponieważ mogą one maskować objawy podmiotowe i przedmiotowe ostrej hipoglikemii.⁴⁸

Nadczynność tarczycy

Beta-adrenolityki mogą maskować objawy podmiotowe nadczynności tarczycy. Produkt Combigan należy stosować ostrożnie u pacjentów z kwasicą metaboliczną i nieleczonym guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma).⁴⁹

Choroby rogówki

Beta-adrenolityki okulistyczne mogą wywoływać suchość oka. Należy zachować ostrożność podając lek pacjentom z chorobami rogówki.⁵⁰

Inne leki beta-adrenolityczne

Wpływ na ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz ogólnoustrojowe działanie związane z zablokowaniem receptorów beta-adrenergicznych może ulegać nasileniu, jeśli tymolol jest podawany pacjentom otrzymującym beta-adrenolityki podawane ogólnie. U takich pacjentów działanie leku powinno być uważnie monitorowane. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania dwóch beta-adrenolityków podawanych miejscowo do oka.⁵¹

Reakcje anafilaktyczne

Podczas przyjmowania beta-adrenolityków u pacjentów z atopią w wywiadzie albo z ciężką reakcją anafilaktyczną na różne alergeny w wywiadzie reakcja na ponowny kontakt z tymi alergenami może być nasilona, może także występować brak reakcji na zwykłą dawkę adrenaliny, stosowaną w leczeniu reakcji anafilaktycznych.⁵²

Odwarstwienie naczyniówki

U pacjentów przyjmujących leki hamujące wydzielanie cieczy wodnistej (np. tymolol, acetazolamid) zgłaszano odwarstwienie naczyniówki po zabiegach filtracyjnych.⁵³

Znieczulenie ogólne

Beta-adrenolityki okulistyczne mogą hamować efekt działania beta-agonistów np. adrenaliny. Lekarz anestezjolog musi być poinformowany o tym, że pacjent stosuje tymolol.⁵⁴

Fosforany w produkcie Combigan

Produkt Combigan zawiera fosforany, które w rzadkich przypadkach mogą powodować zmętnienie rogówki z powodu gromadzenia się wapnia podczas leczenia.⁵⁵

Zastosowanie doraźne (Lumobry)

Lumobry 0,25 mg/ml, krople do oczu, roztwór są przeznaczone do użytku doraźnego. Jeżeli znana jest przyczyna występowania przekrwienia oka lub jest ona możliwa do ustalenia (np. reakcja alergiczna, zespół suchego oka), powinna być ona leczona w pierwszej kolejności.⁵⁶

Zmniejszenie zaczerwienienia oka powinno nastąpić w ciągu 5-15 minut. Jeżeli jednak po zastosowaniu leku Lumobry stan ulegnie pogorszeniu lub będzie utrzymywał się dłużej niż 72 godziny, należy zaprzestać stosowania tego leku i niezwłocznie zgłosić się do okulisty w celu wykonania ponownego badania.⁵⁷

Podrażnienie lub zaczerwienienie oka spowodowane ciężkimi chorobami oka, takimi jak zakażenie, obecność ciała obcego, uszkodzenie rogówki, ostry atak jaskry lub zapalenie tęczówki oka wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej.⁵⁸