Dawkowanie i sposób podawania
Atenolol

Atenolol wymaga indywidualnego dawkowania, uwzględniającego stan kliniczny pacjenta oraz parametry hemodynamiczne, zwłaszcza ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca. W leczeniu nadciśnienia tętniczego zaleca się dawkę początkową 50 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 100 mg/dobę, podawaną jednorazowo lub w dawkach podzielonych, z pełnym efektem terapeutycznym osiąganym po 1-2 tygodniach. W dławicy piersiowej stosuje się dawki 50-100 mg/dobę, nie przekraczając 100 mg/dobę, aby uniknąć braku dodatkowego efektu. W tachyarytmiach atenolol podaje się dożylnie w dawce 2,5 mg (1 mg/min), powtarzając co 5 minut do maksymalnie 10 mg lub w infuzji 0,15 mg/kg przez 20 minut, z możliwością powtórzeń co 12 godzin. W ostrym zawale mięśnia sercowego stosuje się dożylne dawki 5-10 mg (1 mg/min) w ciągu pierwszych 12 godzin, następnie kontynuując leczenie doustne schematem 50 mg po 15 minutach, 50 mg po 12 godzinach i 100 mg/dobę po kolejnych 12 godzinach, z koniecznością przerwania terapii w przypadku działań niepożądanych jak bradykardia czy hipotensja.

  1. Dawkowanie i sposób podawania substancji atenolol
    1. Dawkowanie u pacjentów dorosłych
    2. Dawkowanie w grupach specjalnych
    3. Szczegółowa tabela dawkowania atenololu
    4. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania substancji atenolol

Atenolol należy dawkować indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta oraz parametrów hemodynamicznych, w szczególności wartości ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca. Terapię należy rozpoczynać od najmniejszej dawki początkowej, a następnie w razie potrzeby modyfikować ją zgodnie z odpowiedzią pacjenta na leczenie.1

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

Dawkowanie atenololu różni się w zależności od wskazania klinicznego i wymaga precyzyjnego dostosowania do stanu pacjenta.

Nadciśnienie tętnicze

W leczeniu nadciśnienia tętniczego stosuje się początkowo 50 mg atenololu na dobę. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi terapeutycznej dawkę można zwiększyć do 100 mg na dobę. Preparat można podawać w jednorazowej dawce dobowej lub w dawkach podzielonych. Należy pamiętać, że pełny efekt przeciwnadciśnieniowy rozwija się stopniowo i osiąga maksimum po 1-2 tygodniach stosowania leku. W celu zwiększenia skuteczności terapii można rozważyć skojarzenie atenololu z innymi lekami hipotensyjnymi, szczególnie diuretykami.2

Dławica piersiowa

W leczeniu dławicy piersiowej zaleca się dawkę od 50 mg do 100 mg atenololu na dobę, podawaną jednorazowo lub w dawkach podzielonych. Istotne jest, aby pamiętać, że zwiększanie dawki powyżej 100 mg/dobę nie prowadzi do nasilenia efektu terapeutycznego. Kluczową informacją dla bezpieczeństwa pacjenta jest unikanie nagłego odstawienia atenololu, gdyż może to spowodować zaostrzenie objawów dławicy piersiowej, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do zawału mięśnia sercowego.3

Zaburzenia rytmu serca z szybką czynnością serca

W leczeniu tachyarytmii atenolol podaje się dożylnie, początkowo w dawce 2,5 mg we wstrzyknięciu trwającym 2,5 minuty (1 mg/min). Dawkę tę można powtarzać w 5-minutowych odstępach aż do uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego, nie przekraczając maksymalnej dawki 10 mg. Alternatywnie, lek można podawać w dożylnej infuzji w dawce 0,15 mg/kg masy ciała przez 20 minut. W razie konieczności, zarówno wstrzyknięcia jak i infuzje dożylne można powtarzać co 12 godzin. Po opanowaniu zaburzeń rytmu serca konieczne jest kontynuowanie leczenia drogą doustną w dawce 50-100 mg raz na dobę.4

Zawał mięśnia sercowego

W ostrym zawale mięśnia sercowego pacjentom wymagającym leczenia beta-adrenolitykami podaje się atenolol dożylnie w dawce 5-10 mg w powolnym wstrzyknięciu (1 mg/min) w ciągu pierwszych 12 godzin od wystąpienia bólu w klatce piersiowej. Po podaniu dożylnym, w przypadku braku działań niepożądanych, leczenie kontynuuje się doustnie według następującego schematu:

  • 50 mg po 15 minutach od podania dożylnego
  • 50 mg po kolejnych 12 godzinach
  • 100 mg na dobę po następnych 12 godzinach

5

W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych, takich jak bradykardia, hipotensja lub inne, leczenie atenololem należy natychmiast przerwać.6

Dawkowanie w grupach specjalnych

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania atenololu ze względu na zmniejszony klirens nerkowy. Adaptacja dawki powinna być przeprowadzona według stopnia upośledzenia funkcji nerek, ocenianego na podstawie klirensu kreatyniny:7

Klirens kreatyniny Stężenie kreatyniny Dawka doustna Dawka dożylna
>35 ml/min/1,73 m2 <300 mikromoli/litr Standardowa Standardowa
15-35 ml/min/1,73 m2 300-600 mikromoli/litr 50 mg/dobę 10 mg co 2 dni
<15 ml/min/1,73 m2 >600 mikromoli/litr 25 mg/dobę lub 50 mg co drugi dzień Zmniejszyć odpowiednio

Pacjenci poddawani hemodializie powinni otrzymywać dawkę 50 mg atenololu doustnie po każdej sesji dializy. Ze względu na ryzyko znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego, leczenie tych pacjentów powinno odbywać się w warunkach szpitalnych, pod ścisłą kontrolą hemodynamiczną.8

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku może być konieczne zmniejszenie dawki atenololu, szczególnie w przypadkach współistniejącej niewydolności nerek. Zaleca się indywidualne dostosowanie dawki z uwzględnieniem zmienionej farmakokinetyki i farmakodynamiki leku w tej grupie wiekowej.9

Dzieci i młodzież

Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności atenololu u dzieci, nie zaleca się stosowania produktów leczniczych Atenolol Sanofi 25 oraz Atenolol Sanofi 50 w populacji pediatrycznej.10

Szczegółowa tabela dawkowania atenololu

Wskazanie Droga podania Dawka początkowa Dawka podtrzymująca Uwagi
Nadciśnienie tętnicze Doustna 50 mg/dobę 50-100 mg/dobę Pełen efekt po 1-2 tygodniach; możliwe podawanie w jednej dawce dobowej lub dawkach podzielonych
Dławica piersiowa Doustna 50 mg/dobę 50-100 mg/dobę Nie przerywać nagłe leczenia; dawka maksymalna 100 mg/dobę
Zaburzenia rytmu serca z szybką czynnością serca Dożylna (wstrzyknięcie) 2,5 mg (1 mg/min) Do 10 mg (powtarzanie dawki 2,5 mg co 5 min) Po opanowaniu arytmii przejście na formę doustną
Dożylna (infuzja) 0,15 mg/kg mc. przez 20 min Może być powtarzana co 12 godz. Po opanowaniu arytmii przejście na formę doustną
Zawał mięśnia sercowego Dożylna 5-10 mg (1 mg/min) – W ciągu 12 godz. od wystąpienia bólu w klatce piersiowej
Doustna (po podaniu dożylnym) 50 mg po 15 min od podania dożylnego 50 mg po 12 godz., następnie 100 mg/dobę po kolejnych 12 godz. Kontynuacja tylko przy braku objawów niepożądanych
Niewydolność nerek Doustna (ClCr 15-35 ml/min/1,73 m2) 50 mg/dobę 50 mg/dobę Monitorowanie funkcji nerek
Doustna (ClCr <15 ml/min/1,73 m2) 25 mg/dobę 25 mg/dobę lub 50 mg co 2 dni Ścisłe monitorowanie parametrów hemodynamicznych
Doustna (pacjenci dializowani) 50 mg po każdej dializie 50 mg po każdej dializie Wyłącznie w warunkach szpitalnych
Pacjenci w podeszłym wieku Doustna Zredukowana Indywidualnie dostosowana Szczególna ostrożność przy współistniejącej niewydolności nerek

Dawkowanie atenololu powinno być zawsze dostosowane do indywidualnej odpowiedzi pacjenta na leczenie. Podczas terapii konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hemodynamicznych oraz funkcji nerek, szczególnie u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka.11

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl