Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Atenolol

Atenolol przenika przez barierę łożyskową, co potwierdza jego obecność we krwi pępowinowej, umożliwiając bezpośredni wpływ na krążenie płodowe. Brak odpowiednich badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania atenololu w pierwszym trymestrze ciąży uniemożliwia wykluczenie potencjalnego działania teratogennego. W praktyce klinicznej atenolol był stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego w trzecim trymestrze, jednak pod ścisłym nadzorem, ze względu na ryzyko opóźnienia wzrostu płodu. Stosowanie beta-adrenolityków w ciąży wiąże się z obniżonym przepływem krwi przez łożysko, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak przedwczesny poród czy zgon płodu. Decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać dokładną analizę stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie w pierwszym i drugim trymestrze oraz u kobiet w wieku rozrodczym.

Wpływ atenololu na płodność, ciążę i laktację

Przenikanie przez barierę łożyskową

Atenolol przenika przez barierę łożyskową i można go wykryć we krwi pępowinowej. Fakt ten ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ substancja czynna ma bezpośredni dostęp do krążenia płodowego.1 2

Pierwszy trymestr ciąży

Dotychczas nie przeprowadzono odpowiednich badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania atenololu u kobiet w pierwszym trymestrze ciąży. Z tego powodu nie można wykluczyć potencjalnego działania teratogennego tej substancji aktywnej. Jest to istotna informacja, którą lekarz powinien przekazać pacjentkom planującym ciążę lub będącym we wczesnym okresie ciąży.3 4

Trzeci trymestr ciąży

W praktyce klinicznej atenolol stosowano w leczeniu nadciśnienia tętniczego w trzecim trymestrze ciąży, jednak wyłącznie pod ścisłym nadzorem medycznym. Należy podkreślić, że podawanie tego beta-adrenolityku kobietom ciężarnym w celu kontroli łagodnego i umiarkowanego nadciśnienia tętniczego wiązało się z zaobserwowanym opóźnieniem wzrostu płodu. Jest to poważne powikłanie, które wymaga uwzględnienia przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.5 6

Analiza korzyści-ryzyka w ciąży

U kobiet w ciąży, szczególnie w pierwszym i drugim trymestrze, a także u kobiet w wieku rozrodczym, lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę stosunku korzyści ze stosowania atenololu w stosunku do możliwego ryzyka dla płodu. Jest to kluczowy element procesu decyzyjnego, który należy szczegółowo omówić z pacjentką.7 8

Wpływ beta-adrenolityków na krążenie łożyskowe

Stosowanie beta-adrenolityków, w tym atenololu, u kobiet ciężarnych prowadzi do zmniejszonego przepływu krwi przez łożysko. Ten efekt hemodynamiczny może mieć poważne konsekwencje kliniczne, takie jak przedwczesny poród lub, w skrajnych przypadkach, zgon płodu. Informacja ta powinna być wyraźnie przekazana pacjentce przy rozważaniu leczenia atenololem w okresie ciąży.9 10

Przenikanie do mleka matki

Atenolol przenika do pokarmu kobiecego. Co więcej, badania wykazały znaczącą kumulację tej substancji w mleku matki, co stanowi istotny problem przy podejmowaniu decyzji o kontynuacji leczenia u pacjentek karmiących piersią. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o tych danych.11 12

Ryzyko dla noworodka

Stosowanie atenololu w okresie okołoporodowym lub podczas karmienia piersią wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia u noworodków dwóch poważnych powikłań:

13 14

Zalecenia dla kobiet w ciąży i karmiących

Ze względu na opisane powyżej ryzyka, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania produktów leczniczych Atenolol Sanofi 25 i Atenolol Sanofi 50 u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego zarówno matki, jak i dziecka. W wielu przypadkach należy rozważyć alternatywne metody leczenia o bardziej korzystnym profilu bezpieczeństwa w tych szczególnych grupach pacjentek.15 16

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl