Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Anagrelid

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania anagrelidu

Anagrelid, stosowany w leczeniu nadpłytkowości samoistnej, wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania ze względu na potencjalne zagrożenia dla zdrowia pacjenta. Poniższe ostrzeżenia i środki ostrożności mają kluczowe znaczenie przy zalecaniu tego leku przez lekarzy.¹

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby należy przed rozpoczęciem leczenia dokonać starannej oceny stosunku potencjalnego ryzyka do korzyści wynikających ze stosowania anagrelidu. Nie zaleca się stosowania tego leku u pacjentów ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz przekraczającą pięciokrotnie górną granicę normy (GGN). ^{5-krotnie górna granica normy) (patrz punkty 4.2 i 4.3).”>2}

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy często kontrolować parametry funkcji wątroby, szczególnie w początkowym okresie leczenia. Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów, u których może wystąpić większe maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) anagrelidu lub jego aktywnego metabolitu, 3-hydroksyanagrelidu.³

Zaburzenia czynności nerek

Przed rozpoczęciem terapii anagrelidem u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy dokładnie ocenić potencjalne ryzyko i korzyści leczenia. U tych pacjentów wskazane jest częste monitorowanie funkcji nerek, zwłaszcza na początku leczenia.^{4 5}

Ryzyko powikłań zakrzepowych

Należy bezwzględnie unikać nagłego przerywania leczenia ze względu na ryzyko nagłego zwiększenia liczby płytek krwi, co może prowadzić do śmiertelnych powikłań zakrzepowych, takich jak udar mózgu. Pacjentów należy poinformować o umiejętności rozpoznawania wczesnych objawów przedmiotowych i podmiotowych wskazujących na powikłania zakrzepowe oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku ich wystąpienia.⁶

Przerwanie leczenia

W przypadku przerwania stosowania lub zakończenia leczenia zwiększanie się liczby płytek krwi z odbicia charakteryzuje się zmiennością. Liczba płytek krwi zaczyna zwiększać się w ciągu 4 dni od zaprzestania leczenia anagrelidem i powraca do wartości sprzed leczenia w ciągu 10-14 dni, prawdopodobnie przekraczając wartość początkową. Z tego powodu konieczne jest częste kontrolowanie liczby płytek krwi w okresie odstawienia leku.⁷

Monitoring kliniczny

Podczas leczenia anagrelidem wymagany jest ścisły nadzór kliniczny nad pacjentem, obejmujący następujące badania:⁸

• Pełna morfologia krwi (hemoglobina, liczba krwinek białych i liczba płytek krwi)
• Ocena czynności wątroby (AlAT i AspAT)
• Ocena czynności nerek (stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy)
• Analiza stężenia elektrolitów (potas, magnez i wapń)

⁹

Czynniki sercowo-naczyniowe

Podczas stosowania anagrelidu zgłaszano ciężkie zdarzenia niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego, w tym torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, kardiomiopatię, kardiomegalię i zastoinową niewydolność serca.¹⁰

Anagrelid należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi czynnikami ryzyka:¹¹

• Znane czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT:
  • Wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT
  • Nabyty zespół wydłużonego odstępu QTc w wywiadzie
  • Przyjmowanie produktów leczniczych mogących wydłużać odstęp QTc
  • Hipokalemia

¹²

Należy również zachować szczególną ostrożność w przypadku pacjentów, u których może wystąpić zwiększone maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) anagrelidu lub jego aktywnego metabolitu, 3-hydroksyanagrelidu. Dotyczy to zwłaszcza:¹³

• Pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjentów przyjmujących inhibitory CYP1A2

¹⁴

Zaleca się dokładne monitorowanie wpływu anagrelidu na odstęp QTc.¹⁵

Badania układu krążenia

Przed rozpoczęciem leczenia u wszystkich pacjentów zaleca się przeprowadzenie kompleksowego badania układu sercowo-naczyniowego, w tym wykonanie początkowego badania elektrokardiograficznego (EKG) i echokardiograficznego w celu ustalenia stanu wyjściowego. Wszystkich pacjentów należy regularnie monitorować w trakcie leczenia (np. EKG, echokardiografia) w celu wykrycia potencjalnego wpływu leku na układ krążenia, co może wymagać dalszych badań kardiologicznych.¹⁶

Przed podaniem anagrelidu należy skorygować istniejącą hipokalemię lub hipomagnezemię, a następnie okresowo kontrolować stężenie potasu i magnezu podczas leczenia.¹⁷

Inhibitor fosfodiesterazy III

Anagrelid jest inhibitorem fosfodiesterazy III (PDE III) cyklicznego adenozynomonofosforanu (cAMP). Ze względu na jego dodatnie działanie inotropowe i chronotropowe, należy go stosować ostrożnie u pacjentów ze stwierdzoną chorobą serca lub jej podejrzeniem, bez względu na wiek pacjenta.¹⁸

Co istotne, ciężkie zdarzenia niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego występowały również u pacjentów bez podejrzewanej wcześniej choroby serca oraz u pacjentów z prawidłową czynnością układu sercowo-naczyniowego przed leczeniem.¹⁹

Anagrelid należy stosować jedynie wtedy, gdy potencjalne korzyści wynikające z leczenia przewyższają związane z nim potencjalne ryzyko.²⁰

Nadciśnienie płucne

U pacjentów leczonych anagrelidem zgłaszano przypadki nadciśnienia płucnego. Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia anagrelidem należy obserwować pacjentów w celu wykrycia objawów przedmiotowych i podmiotowych chorób układu krążeniowo-oddechowego.²¹

Dzieci i młodzież

Dostępne dane dotyczące stosowania anagrelidu u dzieci i młodzieży są bardzo ograniczone, dlatego w tej grupie pacjentów lek należy stosować ze szczególną ostrożnością.²²

Podobnie jak u pacjentów dorosłych, przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w jego trakcie należy przeprowadzać kompleksowe badania obejmujące:²³

• Pełną morfologię krwi
• Ocenę czynności serca
• Ocenę czynności wątroby
• Ocenę czynności nerek

²⁴

Choroba u dzieci może rozwinąć się do mielofibrozy lub ostrej białaczki szpikowej. Chociaż tempo progresji choroby nie jest dokładnie znane, to u dzieci choroba ma zwykle dłuższy przebieg i w związku z tym mogą one być bardziej narażone niż dorośli na złośliwą transformację. Należy regularnie kontrolować pacjentów pediatrycznych zgodnie ze standardowymi praktykami klinicznymi, takimi jak:²⁵

• Badanie fizykalne
• Ocena odpowiednich markerów choroby
• Biopsja szpiku kostnego

²⁶

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości należy poddać je natychmiastowej ocenie i zastosować odpowiednie środki, które mogą wiązać się ze zmniejszeniem dawki, przerwaniem lub zaprzestaniem stosowania leku.²⁷

Klinicznie istotne interakcje

Inne inhibitory PDE III

Anagrelid jest inhibitorem fosfodiesterazy III (PDE III) cyklicznego adenozynomonofosforanu (cAMP). Nie zaleca się jednoczesnego stosowania anagrelidu z innymi inhibitorami PDE III, takimi jak:²⁸

• Milrynon
• Amrynon
• Enoksymon
• Olprynon
• Cylostazol

²⁹

Kwas acetylosalicylowy

Jednoczesne stosowanie anagrelidu i kwasu acetylosalicylowego może prowadzić do wystąpienia poważnych przypadków krwawień. Należy zachować szczególną ostrożność przy takiej kombinacji leków.^{30 31}

Substancje pomocnicze

Preparaty anagrelidu zawierają laktozę. Produkty te nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.^{32 33}

Większość preparatów anagrelidu zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę/tabletkę, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.³⁴

Działania niepożądane częściowo możliwe do opanowania

Na początku leczenia anagrelidem często obserwowano kołatanie serca i bóle głowy. Nasilenie tych działań niepożądanych można zminimalizować przez powolne zwiększanie dawki, rozpoczynając leczenie od 0,5 mg do 1,0 mg na dobę. Objawy te zazwyczaj ustępują w ciągu kilku tygodni stosowania leku.³⁵

^{36 37 38 39}