Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje lekowe mają istotne znaczenie kliniczne w przypadku olanzapiny. Warto zaznaczyć, że badania dotyczące interakcji olanzapiny przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów, brak jest danych dotyczących populacji pediatrycznej.¹

Potencjalne interakcje mające wpływ na farmakokinetykę olanzapiny

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, dlatego substancje, które wybiórczo indukują lub hamują ten enzym mogą znacząco wpływać na właściwości farmakokinetyczne olanzapiny.²

Indukcja CYP1A2

Niektóre substancje mogą przyspieszać metabolizm olanzapiny poprzez indukcję CYP1A2. Do najważniejszych induktorów należą:

• Palenie tytoniu – przyspiesza metabolizm olanzapiny
• Karbamazepina – może prowadzić do zmniejszenia stężenia leku we krwi

W wyniku działania induktorów obserwowano nieznaczne do średniego zwiększenie klirensu olanzapiny. Chociaż kliniczne znaczenie tego zjawiska może być ograniczone, zaleca się monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i w razie potrzeby rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny.³

Hamowanie CYP1A2

Inhibitory CYP1A2 mogą istotnie wpływać na stężenie olanzapiny w organizmie pacjenta. Stwierdzono istotne hamowanie metabolizmu olanzapiny przez fluwoksaminę, która jest specyficznym inhibitorem CYP1A2. Przyjmowanie fluwoksaminy powoduje znaczący wzrost stężenia olanzapiny:

• U niepalących kobiet – stężenie maksymalne (Cmax) olanzapiny zwiększa się średnio o 54%, a pole pod krzywą (AUC) o 52%
• U palących mężczyzn – stężenie maksymalne (Cmax) zwiększa się średnio o 77%, a pole pod krzywą (AUC) o 108%

W przypadku równoczesnego stosowania fluwoksaminy lub innych inhibitorów CYP1A2 (np. cyprofloksacyny), należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny. Podobnie przy rozpoczęciu terapii jakimkolwiek inhibitorem CYP1A2 należy rozważyć redukcję dawki olanzapiny.⁴

Zmniejszenie dostępności biologicznej

Węgiel aktywowany znacząco zmniejsza dostępność biologiczną podanej doustnie olanzapiny – o 50 do 60%. Aby uniknąć tej interakcji, węgiel aktywowany powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed olanzapiną lub 2 godziny po niej.⁵

Co istotne, nie stwierdzono, aby fluoksetyna (inhibitor CYP2D6), pojedyncze dawki leków zobojętniających kwas solny (zawierające glin, magnez) czy cymetydyna w istotny sposób wpływały na farmakokinetykę olanzapiny.⁶

Potencjalny wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze

Olanzapina może wywierać antagonistyczne działanie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, co może prowadzić do zmniejszenia ich efektu terapeutycznego.⁷

Badania in vitro wykazały, że olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów CYP450 (1A2, 2D6, 2C9, 2C19, 3A4), co zostało potwierdzone w badaniach in vivo. Nie stwierdzono hamowania metabolizmu następujących substancji czynnych:⁸

• trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (metabolizowanych głównie przez CYP2D6)
• warfaryny (CYP2C9)
• teofiliny (CYP1A2)
• diazepamu (CYP3A4 i 2C19)

Nie stwierdzono interakcji olanzapiny podawanej równocześnie z litem czy biperydenem.⁹

Monitorowanie stężeń terapeutycznych walpronianu w osoczu nie wskazuje na konieczność zmiany jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny.¹⁰

Ogólna aktywność ośrodkowego układu nerwowego

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, którzy spożywają alkohol lub stosują leki mogące hamować aktywność ośrodkowego układu nerwowego, ze względu na ryzyko nasilenia działania depresyjnego na OUN.¹¹

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny i produktów leczniczych podawanych w leczeniu choroby Parkinsona u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem.¹²

Odstęp QTc

Ze względu na potencjalne ryzyko wydłużenia odstępu QTc należy zachować ostrożność stosując jednocześnie olanzapinę z lekami, które powodują wydłużenie odstępu QTc.¹³

Interakcje olanzapiny z alkoholem

Jednoczesne stosowanie olanzapiny i alkoholu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwość nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol, podobnie jak olanzapina, wywiera działanie hamujące na funkcje OUN, co podczas jednoczesnego stosowania może prowadzić do:

• Nasilenia sedacji i senności
• Upośledzenia funkcji poznawczych w większym stopniu niż każda z substancji osobno
• Zaburzeń koordynacji ruchowej
• Zwiększonego ryzyka upadków i wypadków
• Nasilenia działań niepożądanych ze strony układu krążenia

Pacjenci przyjmujący olanzapinę powinni być wyraźnie poinformowani o konieczności powstrzymania się od spożywania alkoholu ze względu na ryzyko nasilonych działań depresyjnych na OUN.¹⁴

Tabela interakcji olanzapiny z innymi substancjami