Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Zahron 10 mg

Podczas leczenia rozuwastatyną, substancją czynną zawartą w produktach Zahron, należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia szeregu działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat ryzyka oraz zalecanych środków ostrożności związanych ze stosowaniem tego produktu leczniczego.¹

Wpływ na funkcje nerek

U pacjentów leczonych wysokimi dawkami rozuwastatyny, zwłaszcza dawką 40 mg, obserwowano przemijającą lub sporadyczną proteinurię pochodzenia głównie kanalikowego, wykrywaną za pomocą testów paskowych. Nie stwierdzono, aby proteinuria poprzedzała wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek. Warto jednak zaznaczyć, że częstość występowania poważnych działań niepożądanych dotyczących nerek jest wyższa w przypadku stosowania dawki 40 mg. U pacjentów przyjmujących taką dawkę zaleca się regularne kontrolowanie czynności nerek.²

Działania niepożądane na mięśnie

Podczas leczenia produktem Zahron, szczególnie w dawkach powyżej 20 mg, obserwowano działania niepożądane na mięśnie szkieletowe, takie jak bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza. Warto zaznaczyć, że jednoczesne stosowanie ezetymibu i inhibitora reduktazy HMG-CoA wiązało się z bardzo rzadkimi przypadkami rabdomiolizy. Przy łącznym stosowaniu tych leków należy zachować szczególną ostrożność z uwagi na możliwość interakcji farmakodynamicznej.³

Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, częstość zgłaszania rabdomiolizy związanej z rozuwastatyną jest większa po dawce 40 mg. Ponadto odnotowano, że statyny mogą wywołać miastenię de novo lub nasilić już występującą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów zaleca się przerwanie stosowania produktu Zahron. Należy mieć na uwadze możliwość nawrotu choroby po ponownym podaniu tej samej lub innej statyny.⁴

Pomiar aktywności kinazy kreatynowej

Podczas monitorowania pacjentów przyjmujących Zahron należy pamiętać o właściwym pomiarze aktywności kinazy kreatynowej (CK). Pomiary należy przeprowadzać z zachowaniem następujących zasad:⁵

• Nie należy wykonywać pomiarów po intensywnym wysiłku fizycznym ani gdy występują inne możliwe przyczyny zwiększenia aktywności CK – może to zakłócić interpretację wyników
• Jeśli przed rozpoczęciem leczenia aktywność kinazy kreatynowej była znacznie zwiększona (>5 x GGN), należy wykonać badanie kontrolne po 5-7 dniach
• Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli w badaniu kontrolnym CK > 5 x GGN

Monitorowanie aktywności CK ma szczególne znaczenie u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych ze strony mięśni.^{Czynniki ryzyka przed rozpoczęciem leczenia}

Produkt Zahron, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy. Do czynników tych zalicza się:⁷

• Zaburzenia czynności nerek – uszkodzenie nerek może prowadzić do kumulacji rozuwastatyny w organizmie
• Niedoczynność tarczycy – może zwiększać ryzyko miopatii
• Genetycznie uwarunkowane choroby mięśni u pacjenta lub członków jego rodziny – wskazują na podatność na uszkodzenia mięśni
• Wystąpienie objawów uszkodzenia mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leku z grupy fibratów – sugeruje predyspozycję do miopatii
• Nadużywanie alkoholu – może wpływać na metabolizm leku i funkcje mięśni
• Wiek >70 lat – osoby starsze są bardziej narażone na działania niepożądane
• Sytuacje, w których może dojść do zwiększenia stężenia substancji czynnej w surowicy – np. interakcje lekowe
• Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów – zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni

U pacjentów z wymienionymi czynnikami ryzyka należy rozważyć stosunek potencjalnego ryzyka do możliwych korzyści leczenia. Zaleca się ścisłą obserwację pacjenta podczas terapii. Jeśli przed rozpoczęciem leczenia stwierdza się znacznie zwiększoną aktywność kinazy kreatynowej (>5 x GGN), nie należy rozpoczynać terapii.^{Monitorowanie w trakcie leczenia}

Pacjenta należy poinformować o konieczności niezwłocznego zgłoszenia lekarzowi następujących objawów:⁹

• Niewyjaśnione bóle mięśni
• Osłabienie siły mięśniowej
• Skurcze mięśni, szczególnie gdy towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka

W takich przypadkach należy wykonać badanie aktywności kinazy kreatynowej. Jeśli aktywność CK jest znacząco zwiększona (>5 x GGN) lub objawy ze strony mięśni są nasilone i powodują dolegliwości podczas codziennych czynności (nawet przy CK <5 x GGN), należy przerwać leczenie. Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności CK można rozważyć ponowne zastosowanie produktu Zahron lub innego inhibitora reduktazy HMG-CoA w najmniejszej dawce, przy ścisłej kontroli pacjenta.¹⁰

Podczas rutynowej kontroli pacjentów bez objawów klinicznych nie jest konieczne regularne badanie aktywności CK. Należy jednak zwrócić uwagę, że podczas przyjmowania lub po zakończeniu przyjmowania statyn (w tym rozuwastatyny) bardzo rzadko zgłaszano martwiczą miopatię o podłożu immunologicznym (IMNM). Klinicznie IMNM charakteryzuje się osłabieniem mięśni proksymalnych i zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej w surowicy, które utrzymują się pomimo zaprzestania leczenia statynami.¹¹

Interakcje z innymi lekami – działanie na mięśnie

Dane z badań klinicznych nie wskazują na zwiększone działanie rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe podczas jej stosowania z innymi lekami. Jednakże u pacjentów leczonych jednocześnie innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA, pochodnymi kwasu fibrynowego (w tym gemfibrozylem), cyklosporyną, kwasem nikotynowym, lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, inhibitorami proteazy oraz antybiotykami makrolidowymi, stwierdzano zwiększoną częstość występowania zapalenia mięśni i miopatii.¹²

Należy pamiętać o następujących zasadach dotyczących jednoczesnego stosowania innych leków:¹³

• Gemfibrozyl stosowany jednocześnie z inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko miopatii, dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu i produktu Zahron
• Należy dokładnie rozważyć korzyści ze zmiany stężenia lipidów i ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków z grupy fibratów lub kwasu nikotynowego z produktem Zahron
• Jednoczesne stosowanie produktu Zahron w dawce 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane

Interakcja z kwasem fusydowym

Stosowanie produktu Zahron z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo wymaga szczególnej ostrożności:¹⁴

• Produktu Zahron nie wolno stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo
• Nie należy stosować Zahronu również w ciągu 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym
• U pacjentów wymagających ogólnoustrojowego podawania kwasu fusydowego należy przerwać leczenie statynami na cały okres terapii kwasem fusydowym

Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) wśród pacjentów leczonych jednocześnie kwasem fusydowym i statynami. Pacjentowi należy zalecić, aby w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni natychmiast zgłosił się do lekarza.¹⁵

Leczenie statyną można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego. W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest długotrwałe podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego (np. w leczeniu ciężkich zakażeń), jednoczesne stosowanie produktu Zahron i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie w przypadkach indywidualnych oraz pod ścisłym nadzorem lekarza.¹⁶

Nie należy stosować produktu Zahron, jeśli u pacjenta występują ostre, ciężkie objawy mogące wskazywać na miopatię lub usposabiające do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy, takie jak: sepsa, niedociśnienie, rozległy zabieg chirurgiczny, uraz, ciężkie zaburzenia metaboliczne, wewnątrzwydzielnicze i elektrolitowe lub niekontrolowana padaczka.¹⁷

Działanie na czynność wątroby

Produkt Zahron, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów:¹⁸

• Nadużywających alkoholu
• Mających w wywiadzie chorobę wątroby

Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia i 3 miesiące po jego rozpoczęciu. Leczenie należy przerwać lub zmniejszyć dawkę produktu Zahron, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy jest ponad 3-krotnie większa niż górna granica normy. Należy pamiętać, że częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych) po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa po dawce 40 mg.¹⁹

U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym, przed rozpoczęciem leczenia produktem Zahron należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.²⁰

Rasa

W badaniach farmakokinetyki wykazano zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów pochodzenia azjatyckiego w porównaniu z rasą kaukaską. Aspekt ten należy uwzględnić podczas ustalania dawkowania.²¹

Inhibitory proteazy

U pacjentów przyjmujących rozuwastatynę równolegle z różnymi inhibitorami proteaz w skojarzeniu z rytonawirem obserwowano zwiększoną ekspozycję ogólnoustrojową na rozuwastatynę. Podczas podejmowania decyzji o stosowaniu rozuwastatyny u pacjentów z zakażeniem HIV przyjmujących inhibitory proteaz należy rozważyć:²²

• Korzyść wynikającą ze zmniejszenia stężeń lipidów
• Możliwość zwiększenia stężeń rozuwastatyny w osoczu podczas rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki

Równoczesne stosowanie rozuwastatyny z niektórymi inhibitorami proteazy nie jest zalecane, chyba że dawkowanie rozuwastatyny zostanie odpowiednio dostosowane.²³

Śródmiąższowa choroba płuc

W rzadkich przypadkach, szczególnie podczas długotrwałego leczenia statynami, zgłaszano występowanie śródmiąższowej choroby płuc. Objawy mogą obejmować:²⁴

• Duszność
• Suchy kaszel
• Pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, utrata masy ciała i gorączka)

Jeżeli podejrzewa się rozwój śródmiąższowej choroby płuc, leczenie statynami należy przerwać.²⁵

Cukrzyca

Istnieją dane wskazujące, że statyny mogą powodować zwiększenie stężenia glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy wywoływać hiperglikemię wymagającą odpowiedniego leczenia. Ryzyko to jednak nie powinno być przyczyną przerwania leczenia statynami, ponieważ korzyści wynikające ze zmniejszenia ryzyka wystąpienia zaburzeń naczyniowych przewyższają to ryzyko.²⁶

Szczególnego monitorowania zarówno pod względem klinicznym, jak i biochemicznym, zgodnie z wytycznymi krajowymi, wymagają pacjenci z grupy ryzyka, u których występują:²⁸

Ciężkie skórne reakcje niepożądane

Podczas stosowania rozuwastatyny obserwowano ciężkie skórne działania niepożądane, które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu, w tym:²⁹

• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
• Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)

Przepisując lek, należy poinformować pacjenta o przedmiotowych i podmiotowych objawach ciężkich reakcji skórnych oraz uważnie obserwować jego stan w trakcie leczenia. Jeśli pojawią się objawy wskazujące na wystąpienie takich reakcji, należy natychmiast przerwać stosowanie leku Zahron i rozważyć alternatywne leczenie. Jeśli u pacjenta wystąpiła ciężka reakcja, taka jak SJS lub DRESS podczas stosowania leku Zahron, nie należy go nigdy ponownie podawać temu pacjentowi.³⁰

Stosowanie u dzieci

Dane dotyczące stosowania rozuwastatyny u dzieci i młodzieży wymagają szczególnej uwagi:³¹

1. Ocena wzrostu, masy ciała, indeksu BMI i stopnia rozwoju drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci od 6 do 17 lat stosujących rozuwastatynę jest ograniczona do okresu 2 lat
2. W badaniach klinicznych trwających 2 lata nie wykryto wpływu na wzrost, masę ciała, indeks BMI lub dojrzałość płciową
3. W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie, wzrost aktywności kinazy kreatyniny >10 x GGN i objawy mięśniowe następujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowano częściej niż u osób dorosłych

Stosowanie rozuwastatyny w tej grupie wiekowej wymaga ścisłej kontroli parametrów biochemicznych oraz objawów klinicznych ze strony układu mięśniowego.^{Substancje pomocnicze}

Produkt Zahron zawiera substancje pomocnicze, które mogą wywoływać działania niepożądane u niektórych pacjentów:³³

1. Laktoza – produkt zawiera laktozę jednowodną. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy
2. Czerwień allura AC (E 129) – barwnik zawarty w produkcie może powodować reakcje alergiczne