Właściwości farmakokinetyczne
Xifaxan 400 mg 400 mg

Właściwości farmakokinetyczne ryfaksyminy

Ryfaksymina, substancja czynna leku Xifaxan 400 mg tabletki powlekane, wykazuje unikalne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jej specyficzny profil działania w przewodzie pokarmowym i minimalne działanie ogólnoustrojowe. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych tego leku.¹

Wchłanianie i biodostępność

Ryfaksymina w formie polimorficznej α po podaniu doustnym charakteryzuje się wyjątkowo niską absorpcją ogólnoustrojową, co zostało potwierdzone w badaniach farmakokinetycznych przeprowadzonych na szczurach, psach i ludziach. Stopień wchłaniania jest minimalny i wynosi poniżej 1%. Oznacza to, że substancja czynna działa niemal wyłącznie miejscowo w świetle przewodu pokarmowego.²

Po wielokrotnym podaniu ryfaksyminy w dawkach terapeutycznych zarówno zdrowym ochotnikom, jak i pacjentom ze schorzeniami przewodu pokarmowego prowadzącymi do uszkodzenia śluzówki jelit (nieswoiste zapalenia jelit), stężenia substancji czynnej w osoczu pozostają znikome, nieprzekraczające 10 ng/ml. Ta cecha ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ nawet w przypadku uszkodzonej bariery jelitowej wchłanianie systemowe pozostaje minimalne.³

Spożycie wysokotłuszczowego posiłku może nieznacznie zwiększać wchłanianie ryfaksyminy, jeżeli lek zostanie podany w ciągu 30 minut od takiego posiłku. Niemniej jednak, wzrost ten nie ma istotnego znaczenia klinicznego.⁴

Parametry farmakokinetyczne po podaniu jednorazowym

Dokładne badania farmakokinetyczne z zastosowaniem wysokoczułych metod analitycznych (granica oznaczalności 0,5 ng/ml) wykazały, że po jednokrotnym podaniu dawki 400 mg ryfaksyminy dorosłym ochotnikom na czczo, parametry farmakokinetyczne charakteryzują się bardzo niskimi wartościami:

• Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax): poniżej 5 ng/ml
• Pole pod krzywą stężenia od czasu (AUC): poniżej 15 ng∙h/ml

Wartości te potwierdzają minimalną ekspozycję ogólnoustrojową na lek.⁵

Istotną informacją z punktu widzenia klinicznego jest fakt, że formy polimorficzne ryfaksyminy inne niż forma α charakteryzują się znacznie większym stopniem wchłaniania. Z tego względu w preparacie Xifaxan stosowana jest wyłącznie ryfaksymina w formie polimorficznej α.⁶

Dystrybucja w organizmie

Badania in vivo wykazały, że ryfaksymina w umiarkowanym stopniu wiąże się z białkami osocza. Średni poziom wiązania z białkami osocza wynosi:

• U zdrowych ochotników: 67,5%
• U pacjentów z niewydolnością wątroby: 62%

Ta stosunkowo niewielka różnica pomiędzy obiema grupami pacjentów sugeruje, że niewydolność wątroby nie wpływa znacząco na proces wiązania ryfaksyminy z białkami osocza.⁷

Metabolizm ryfaksyminy

Ryfaksymina charakteryzuje się minimalnym metabolizmem, co potwierdzają badania ekstraktów z kału pacjentów przyjmujących lek. Analiza wykazała obecność ryfaksyminy w niezmienionej formie, co świadczy o tym, że substancja ta nie ulega istotnym przemianom metabolicznym podczas pasażu przez przewód pokarmowy.⁸

W badaniach z zastosowaniem znakowanej radiologicznie ryfaksyminy udało się zidentyfikować tylko jeden metabolit u ludzi – 25-dezacetyloryfaksyminę. Metabolit ten wykrywano w moczu w ilości stanowiącej mniej niż 0,01% podanej dawki, co potwierdza minimalny metabolizm ogólnoustrojowy leku.<sup data-drug="Xifaxan 400 mg" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W badaniu z zastosowaniem znakowanej radiologicznie ryfaksyminy wykrywano w moczu 0,025% podanej dawki ryfaksyminy w postaci niezmienionej, podczas gdy 9

Eliminacja leku

Badania z zastosowaniem znakowanej radiologicznie ryfaksyminy jednoznacznie wykazały, że lek jest prawie całkowicie wydalany z kałem. Aż 96,9% podanej dawki znakowanej 14C ryfaksyminy wykrywano w kale, co potwierdza, że droga pokarmowa stanowi główną drogę eliminacji leku.¹⁰

Eliminacja nerkowa odgrywa marginalną rolę w procesie usuwania ryfaksyminy z organizmu. Ilość znakowanej 14C ryfaksyminy wykrywanej w moczu nie przekracza 0,4% podanej dawki.¹¹

Charakterystyka kinetyki dawka-ekspozycja

Procent i stopień narażenia ogólnoustrojowego na ryfaksyminę u ludzi wykazuje nieliniową kinetykę, zależną od wielkości dawki. Zjawisko to jest związane z ograniczoną rozpuszczalnością ryfaksyminy, co wpływa na możliwości jej wchłaniania. Oznacza to, że zwiększenie dawki leku nie prowadzi do proporcjonalnego wzrostu jego stężenia w osoczu.¹²

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Aktualnie brak jest danych klinicznych dotyczących farmakokinetyki ryfaksyminy u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Jednakże, biorąc pod uwagę minimalny udział eliminacji nerkowej w usuwaniu leku z organizmu (poniżej 0,4% dawki), można przypuszczać, że niewydolność nerek nie powinna istotnie wpływać na profil farmakokinetyczny ryfaksyminy.¹³

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Dostępne dane kliniczne wskazują na wyższe narażenie ogólnoustrojowe na ryfaksyminę u pacjentów z niewydolnością wątroby w porównaniu do osób zdrowych. Jednakże, interpretując te wyniki, należy uwzględnić miejscowe działanie ryfaksyminy ograniczone do przewodu pokarmowego, jej bardzo niską ogólnoustrojową biodostępność oraz dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania u chorych z marskością wątroby.¹⁴

W oparciu o powyższe dane nie zaleca się dostosowywania dawkowania ryfaksyminy u pacjentów z niewydolnością wątroby.¹⁵

Populacja pediatryczna

Farmakokinetyka ryfaksyminy nie była dotychczas badana w populacji pediatrycznej, co oznacza brak danych dotyczących właściwości farmakokinetycznych leku w jakiejkolwiek grupie wiekowej dzieci. Z tego względu stosowanie preparatu Xifaxan w populacji pediatrycznej powinno opierać się na indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka.¹⁶