Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Tractiva

Produkt leczniczy Tractiva zawierający arypiprazol wymaga ścisłego monitorowania pacjentów podczas leczenia, a kliniczna poprawa stanu może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach terapii. W trakcie całego procesu leczenia pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją medyczną.¹

Zachowania samobójcze

Istnieje udokumentowany związek między występowaniem zachowań samobójczych a chorobami psychicznymi i zaburzeniami nastroju. Zachowania te w niektórych przypadkach były zgłaszane wkrótce po rozpoczęciu lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego, w tym także terapii arypiprazolem. Pacjenci należący do grupy wysokiego ryzyka powinni być leczeni pod ścisłym nadzorem medycznym.²

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Należy zachować szczególną ostrożność stosując arypiprazol u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak:

• zawał mięśnia sercowego lub choroba niedokrwienna w wywiadzie
• niewydolność serca
• zaburzenia przewodzenia
• choroba naczyń mózgu
• stany predysponujące do niedociśnienia (odwodnienie, zmniejszenie objętości krwi krążącej, leczenie przeciwnadciśnieniowymi produktami leczniczymi)
• nadciśnienie tętnicze, w tym postępujące lub złośliwe

³

W przypadku stosowania leków przeciwpsychotycznych odnotowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia arypiprazolem należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka VTE oraz wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze, szczególnie u pacjentów z nabytymi czynnikami ryzyka.⁴

Wydłużenie odstępu QT

W badaniach klinicznych częstość występowania wydłużenia odstępu QT w trakcie stosowania arypiprazolu była porównywalna do odnotowanej w grupie placebo. Należy jednak zachować ostrożność stosując arypiprazol u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym.⁵

Późne dyskinezy

W badaniach klinicznych trwających nie dłużej niż rok niezbyt często zgłaszano przypadki dyskinez wymagających interwencji medycznej u pacjentów przyjmujących arypiprazol. W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych lub podmiotowych późnych dyskinez u pacjentów leczonych arypiprazolem należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Objawy dyskinez mogą czasami ulec nasileniu lub pojawić się dopiero po przerwaniu terapii.⁶

Inne objawy pozapiramidowe

W pediatrycznych badaniach klinicznych z zastosowaniem arypiprazolu obserwowano akatyzję oraz parkinsonizm. Jeśli u pacjenta przyjmującego arypiprazol wystąpią objawy przedmiotowe i podmiotowe innych zaburzeń pozapiramidowych, konieczne jest rozważenie zmniejszenia dawki oraz wprowadzenie ścisłej kontroli klinicznej.⁷

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS) jest potencjalnie śmiertelnym zespołem objawów, które mogą wystąpić w związku z podawaniem leków przeciwpsychotycznych. W badaniach klinicznych odnotowano rzadkie przypadki NMS w trakcie leczenia arypiprazolem. Kliniczne objawy NMS obejmują:

• bardzo wysoką gorączkę
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (nieregularne tętno, wahania ciśnienia krwi, częstoskurcz, obfite pocenie się oraz zaburzenia rytmu serca)

Mogą również wystąpić objawy dodatkowe, takie jak:

• zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej
• mioglobinuria (rabdomioliza)
• ostra niewydolność nerek

Należy zauważyć, że obserwowano także zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej i rabdomiolizę, niekoniecznie związane z NMS. W przypadku wystąpienia wyżej wymienionych objawów podmiotowych lub przedmiotowych świadczących o NMS, bądź niewyjaśnionego pochodzenia wysokiej gorączki bez innych objawów NMS, należy natychmiast przerwać leczenie wszystkimi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym również arypiprazolem.⁸

Drgawki

W badaniach klinicznych odnotowano niezbyt częste przypadki napadów drgawek podczas leczenia arypiprazolem. Dlatego arypiprazol należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów, u których w przeszłości występowały napady drgawek lub u których występują choroby związane z ryzykiem takich napadów.⁹

Osoby w podeszłym wieku z psychozą związaną z demencją

Zwiększona śmiertelność

W trzech badaniach klinicznych kontrolowanych placebo u osób w podeszłym wieku (n = 938, średnia wieku: 82,4 lata; zakres: 56-99 lat) z psychozą związaną z chorobą Alzheimera, u pacjentów leczonych arypiprazolem występowało zwiększone ryzyko zgonu w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Częstość zgonów w grupie pacjentów przyjmujących arypiprazol wynosiła 3,5% w porównaniu do 1,7% w grupie placebo. Chociaż przyczyny zgonów były zróżnicowane, to większość zgonów wydawała się być związana albo z chorobami układu krążenia (np. niewydolność serca, nagłe zgony) albo z chorobami infekcyjnymi (np. zapalenie płuc).¹⁰

Działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego

W tych samych badaniach odnotowano działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego (np. udar, przejściowe napady niedokrwienia), w tym zakończone zgonem (średnia wieku pacjentów: 84 lata; zakres 78-88 lat). Ogólnie, w tych badaniach 1,3% wszystkich pacjentów leczonych arypiprazolem zgłaszało działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego w porównaniu do 0,6% pacjentów otrzymujących placebo. Różnica ta nie była istotna statystycznie, jednak w jednym z tych badań z zastosowaniem ustalonego dawkowania zaobserwowano istotną zależność od dawki dla wystąpienia działań niepożądanych dotyczących krążenia mózgowego.¹¹

Produkt Tractiva nie jest wskazany w leczeniu pacjentów z psychozami związanymi z demencją.¹²

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów leczonych nietypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, opisywano przypadki hiperglikemii, niekiedy bardzo wysokiej, przebiegającej z kwasicą ketonową i śpiączką hiperosmotyczną lub zakończonej zgonem. Czynnikami ryzyka, które mogą predysponować pacjenta do wystąpienia ciężkich powikłań, są:

• otyłość
• cukrzyca w wywiadzie rodzinnym

W badaniach klinicznych z arypiprazolem nie wykazano istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych związanych z hiperglikemią (w tym cukrzycy) ani nieprawidłowych wartości stężenia glukozy w badaniach laboratoryjnych w porównaniu do placebo. Nie jest dostępna dokładna ocena ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z hiperglikemią, która pozwalałaby na bezpośrednie porównanie leczenia arypiprazolem z innymi atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi.

Pacjenci leczeni jakimkolwiek lekiem przeciwpsychotycznym, w tym arypiprazolem, powinni być obserwowani pod kątem występowania objawów podmiotowych i przedmiotowych hiperglikemii takich jak:¹³

• nadmierne pragnienie
• wielomocz
• nadmierny apetyt
• osłabienie

Nadwrażliwość

Po zastosowaniu arypiprazolu mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się objawami uczulenia.¹⁴

Zwiększenie masy ciała

Zwiększenie masy ciała obserwowane u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym jest zwykle spowodowane współistniejącymi chorobami, stosowaniem leków przeciwpsychotycznych o których wiadomo, że powodują przyrost masy ciała, a także niewłaściwym stylem życia i może prowadzić do poważnych powikłań. Po wprowadzeniu arypiprazolu do obrotu odnotowano przypadki zwiększenia masy ciała u pacjentów, ale zazwyczaj dotyczyło to osób z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak:

• cukrzyca
• zaburzenia tarczycy
• gruczolak przysadki w wywiadzie

W badaniach klinicznych arypiprazol nie powodował klinicznie istotnego zwiększenia masy ciała u dorosłych pacjentów.¹⁵

W badaniach klinicznych z udziałem młodzieży z epizodem manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego wykazano, że stosowanie arypiprazolu jest związane ze zwiększeniem masy ciała po 4 tygodniach leczenia. U młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym należy regularnie kontrolować przyrost masy ciała. Jeśli przyrost masy ciała jest istotny klinicznie, należy rozważyć zmniejszenie dawki.¹⁶

Dysfagia

Zaburzenia kurczliwości mięśniówki przełyku i aspiracja są związane ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu. Należy zachować ostrożność stosując arypiprazol u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zachłystowego zapalenia płuc.¹⁷

Patologiczne uzależnienie od hazardu i inne zaburzenia kontroli impulsów

Podczas przyjmowania arypiprazolu u pacjentów mogą występować zwiększone popędy i trudności z ich kontrolowaniem. Zgłaszano szczególnie następujące rodzaje popędów:

• wzmożony popęd do hazardu i niezdolność do kontrolowania tego popędu
• zwiększenie popędów seksualnych
• kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy
• obżarstwo lub kompulsywne objadanie się
• inne impulsywne i kompulsywne zachowania

Rekomenduje się, aby lekarze przepisujący lek aktywnie pytali pacjentów lub ich opiekunów szczególnie o pojawienie się nowego lub zwiększonego popędu do hazardu, popędów seksualnych, kompulsywnej potrzeby wydawania pieniędzy, obżarstwa lub kompulsywnego objadania się, lub innych podobnych zachowań podczas leczenia arypiprazolem. Należy pamiętać, że objawy zaburzenia kontroli impulsów mogą być związane z chorobą podstawową, jednak w niektórych przypadkach zgłaszano ustąpienie popędów po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. Niezidentyfikowane zaburzenia kontroli impulsów mogą prowadzić do szkód dotyczących pacjenta lub innych osób. W przypadku wystąpienia takich popędów podczas przyjmowania arypiprazolu lekarz powinien rozważyć zmianę dawki lub odstawienie leku.¹⁸

Laktoza

Produkt leczniczy Tractiva zawiera laktozę. Pacjenci z rzadką, wrodzoną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu leczniczego.¹⁹

Pacjenci ze współistniejącym zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Pomimo wysokiej częstości współistnienia zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania arypiprazolu oraz stymulantów są bardzo ograniczone. Dlatego też należy zachować wyjątkową ostrożność w przypadku jednoczesnego stosowania tych produktów leczniczych.²⁰

Upadki

Arypiprazol może powodować działania niepożądane, które zwiększają ryzyko upadków:

• senność
• niedociśnienie ortostatyczne
• niestabilność ruchowa
• niestabilność czuciowa

Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka upadków i rozważyć zmniejszenie dawki początkowej, zwłaszcza u:

• pacjentów w podeszłym wieku
• pacjentów osłabionych

²¹