Dawkowanie i sposób podawania leku Spironol

Spironol (spironolakton) w postaci tabletek powlekanych 50 mg jest stosowany w różnych wskazaniach klinicznych, wymagających indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od stanu pacjenta i odpowiedzi na leczenie. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania tego leku w poszczególnych wskazaniach terapeutycznych.¹

Dawkowanie u dorosłych

Zastoinowa niewydolność serca z obrzękiem

W leczeniu obrzęków zalecana dawka początkowa spironolaktonu wynosi 100 mg na dobę, podawana jednorazowo lub w kilku dawkach podzielonych. Zakres dawkowania może wynosić od 25 mg do 200 mg na dobę. Dawkę podtrzymującą należy zawsze ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta.²

Ciężka niewydolność serca (klasy III-IV wg NYHA)

Na podstawie danych z badania RALES (Randomized Aldactone Evaluation Study), leczenie spironolaktonem należy rozpocząć od dawki 25 mg raz na dobę, podawanej w skojarzeniu ze standardową terapią. Warunkiem rozpoczęcia leczenia jest stężenie potasu w surowicy ≤ 5 mEq/L oraz stężenie kreatyniny ≤ 2,5 mg/dL. U pacjentów dobrze tolerujących dawkę 25 mg raz na dobę, dawkowanie można zwiększyć do 50 mg raz na dobę, jeśli jest to klinicznie uzasadnione. W przypadku złej tolerancji dawki 25 mg raz na dobę, dawkowanie można zmniejszyć do 25 mg podawanych co drugi dzień.³

Marskość wątroby z wodobrzuszem i obrzękiem

Dawkowanie zależy od stosunku jonów Na+/K+ w moczu:

• Jeżeli stosunek jonów Na+/K+ w moczu jest większy niż 1,0 – zalecana dawka wynosi 100 mg/dobę
• Jeżeli stosunek jonów Na+/K+ jest mniejszy niż 1,0 – zalecana dawka wynosi 200-400 mg/dobę

Dawkę podtrzymującą należy ustalić indywidualnie dla każdego pacjenta.⁴

Wodobrzusze w przebiegu nowotworu złośliwego

Zwykle stosowana dawka początkowa wynosi 100-200 mg/dobę. W przypadkach ciężkich, dawkę można stopniowo zwiększać do 400 mg/dobę. Po uzyskaniu odpowiedniej kontroli obrzęków, dawkę podtrzymującą ustala się indywidualnie.⁵

Zespół nerczycowy

Zwykle stosowana dawka wynosi 100-200 mg/dobę. Należy zaznaczyć, że spironolakton nie wykazuje działania przeciwzapalnego ani nie wpływa na proces patologiczny. Jest zalecany wyłącznie w przypadkach, gdy leczenie glikokortykosteroidami nie przynosi wystarczających efektów.⁶

Diagnostyka i leczenie pierwotnego hiperaldosteronizmu

Spironol może być stosowany jako procedura diagnostyczna w celu uzyskania pośrednich dowodów na hiperaldosteronizm pierwotny. Dostępne są dwa protokoły diagnostyczne:⁷

• Test długotrwały: Spironol stosuje się w dawce 400 mg na dobę przez 3-4 tygodnie. Wyrównanie hipokaliemii i nadciśnienia tętniczego dostarcza wstępnych dowodów na diagnozę pierwotnego hiperaldosteronizmu.⁸
• Test krótkotrwały: Spironol stosuje się w dawce 400 mg na dobę przez 4 dni. Jeżeli podczas podawania leku stężenie potasu w surowicy wzrasta, a po odstawieniu maleje, należy rozważyć wstępną diagnozę pierwotnego hiperaldosteronizmu.⁹

Po potwierdzeniu diagnozy hiperaldosteronizmu bardziej wiarygodnymi metodami diagnostycznymi, Spironol można stosować w dawce 100-400 mg na dobę jako przygotowanie do zabiegu operacyjnego. U pacjentów niekwalifikujących się do leczenia operacyjnego, Spironol można stosować jako długotrwałe leczenie podtrzymujące w najmniejszej skutecznej dawce, określonej indywidualnie.¹⁰

Leczenie nadciśnienia tętniczego

Zazwyczaj stosowana dawka wynosi 25-100 mg na dobę. Należy zaznaczyć, że pełny efekt terapeutyczny uzyskuje się zwykle po około 2 tygodniach, co należy uwzględnić podczas dostosowywania dawki.¹¹

Przed włączeniem spironolaktonu u pacjentów z nadciśnieniem, którzy już przyjmują inhibitory ACE lub antagonistów receptora angiotensynowego, należy skontrolować stężenie potasu i kreatyniny we krwi. Leczenia nie należy rozpoczynać, jeśli stężenie potasu we krwi wynosi > 5,0 mmol/L lub stężenie kreatyniny > 2,5 mg/dL. Konieczne jest częste monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny we krwi w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia. Leczenie skojarzone należy czasowo wstrzymać lub całkowicie przerwać, jeśli stężenie potasu we krwi wzrośnie powyżej 5,0 mmol/L lub stężenie kreatyniny powyżej 2,5 mg/dL.^{Pacjenci w podeszłym wieku}

U pacjentów w podeszłym wieku zaleca się rozpoczynanie leczenia od najmniejszej możliwej dawki, a następnie stopniowe jej zwiększanie, jeśli jest to konieczne, aż do uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek, ponieważ może być u nich zmieniony metabolizm i wydalanie leku.¹³

Dzieci i młodzież

Zalecana dawka początkowa dla dzieci wynosi 1-3 mg spironolaktonu na kilogram masy ciała, podawana w dawkach podzielonych. Dawkę należy dostosowywać w zależności od odpowiedzi na leczenie i tolerancji leku. Leczenie dzieci powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem lekarza pediatry, ze względu na ograniczone dane dotyczące stosowania leku w tej grupie wiekowej.¹⁴

Sposób podawania

Spironol należy podawać doustnie. Zaleca się przyjmowanie leku raz na dobę podczas posiłku, co może zwiększyć jego biodostępność i zminimalizować potencjalne działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego.¹⁵

Tabela dawkowania Spironolu