Właściwości farmakodynamiczne solifenacyny

Solifenacyna bursztynianu jest substancją aktywną należącą do grupy farmakoterapeutycznej leków urologicznych, stosowanych w częstomoczu i nietrzymaniu moczu (kod ATC: G04BD08). Występuje w postaci tabletek powlekanych o dawkach 5 mg i 10 mg. ¹

Mechanizm działania

Solifenacyna działa jako kompetycyjny, wybiórczy antagonista receptora cholinergicznego. Mechanizm jej działania opiera się na blokowaniu receptorów muskarynowych, ze szczególnym powinowactwem do podtypu M3. Pęcherz moczowy jest unerwiony przez przywspółczulne włókna nerwowe cholinergiczne, a acetylocholina powoduje skurcz mięśni gładkich wypieracza poprzez aktywację receptorów muskarynowych, wśród których najistotniejszą rolę odgrywa podtyp M3. ²

Badania farmakologiczne przeprowadzone w warunkach in vitro i in vivo potwierdziły, że solifenacyna działa jako kompetycyjny inhibitor podtypu M3 receptora muskarynowego. Ponadto wykazano wysoką selektywność solifenacyny względem receptorów muskarynowych, co przejawia się jej niskim powinowactwem do innych badanych receptorów i kanałów jonowych lub całkowitym brakiem takiego powinowactwa. ³

Skuteczność kliniczna

Skuteczność solifenacyny w dawkach 5 mg i 10 mg na dobę została potwierdzona w kilku randomizowanych, kontrolowanych badaniach klinicznych, prowadzonych metodą podwójnie ślepej próby. Badania te obejmowały zarówno mężczyzn, jak i kobiety z pęcherzem nadreaktywnym. ⁴

Wyniki badań wykazały, że zarówno dawka 5 mg, jak i 10 mg solifenacyny, powodowała statystycznie istotną poprawę w zakresie pierwotnych i drugorzędowych punktów końcowych w porównaniu z placebo. Działanie terapeutyczne było zauważalne już po tygodniu od rozpoczęcia leczenia, a stan stabilizacji efektu terapeutycznego osiągano w okresie 12 tygodni. ⁵

Długoterminowe badanie otwarte potwierdziło, że skuteczność terapeutyczna solifenacyny utrzymuje się przez co najmniej 12 miesięcy. U pacjentów, u których przed wdrożeniem leczenia występowało nietrzymanie moczu, po 12 tygodniach terapii zaobserwowano całkowite ustąpienie tego objawu u około 50% badanych. Ponadto, u 35% leczonych częstość oddawania moczu zmniejszyła się do mniej niż 8 mikcji na dobę. ⁶

Wpływ na jakość życia

Leczenie objawów pęcherza nadreaktywnego za pomocą solifenacyny miało korzystny wpływ na różnorodne parametry jakości życia pacjentów, takie jak:

• ogólne poczucie zdrowia
• wpływ nietrzymania moczu na jakość życia
• ograniczenia w pełnionych rolach społecznych
• ograniczenia natury fizycznej
• ograniczenia społeczne
• stan emocjonalny
• ciężkość i nasilenie objawów
• jakość snu i/lub poziom witalności

Poprawę tych parametrów odnotowano w trakcie stosowania terapii. ⁷

Wyniki badań klinicznych

Wyniki czterech kontrolowanych badań klinicznych fazy III, w których leczenie trwało 12 tygodni, dostarczyły istotnych danych na temat skuteczności solifenacyny w porównaniu z placebo oraz tolterodyną. Badania te pozwoliły ocenić wpływ leczenia na parametry takie jak liczba mikcji na dobę, epizody nietrzymania moczu oraz objętość oddawanego moczu. ⁸

Należy zauważyć, że w czterech kluczowych badaniach klinicznych stosowano solifenacynę w dawce 10 mg i placebo. W dwóch z tych badań dodatkowo oceniano solifenacynę w dawce 5 mg, a w jednym badaniu porównawczo uwzględniono tolterodynę w dawce 2 mg podawaną dwa razy na dobę. Nie wszystkie parametry i grupy badane były oceniane w każdym z badań, co tłumaczy różnice w liczbie pacjentów dla poszczególnych parametrów i grup terapeutycznych. ⁹

We wszystkich porównaniach parametrów skuteczności między solifenacyną a placebo wykazano statystycznie istotną przewagę solifenacyny (p < 0,001), co potwierdza jej skuteczność terapeutyczną w leczeniu objawów pęcherza nadreaktywnego. ¹⁰