Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Sabril 500 mg

Wigabatryna (Sabril) stosowana u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczegółowej edukacji dotyczącej ryzyka związanego z płodnością, ciążą i laktacją. U potomstwa matek leczonych lekami przeciwpadaczkowymi, w tym wigabatryną, ryzyko wad rozwojowych jest 2-3-krotnie wyższe niż w populacji ogólnej, z najczęstszymi wadami takimi jak rozszczep wargi, wady sercowo-naczyniowe oraz wady cewy nerwowej. Politerapia zwiększa to ryzyko bardziej niż monoterapia, dlatego zaleca się stosowanie monoterapii, jeśli jest to możliwe klinicznie. Dane dotyczące bezpieczeństwa wigabatryny w ciąży są ograniczone, a pojedyncze raporty wskazują na możliwość wad wrodzonych i samoistnych poronień, jednak brak jest jednoznacznych dowodów na bezpośredni wpływ leku. Nagłe przerwanie leczenia może prowadzić do zaostrzenia padaczki, co stanowi zagrożenie dla matki i płodu, dlatego decyzje terapeutyczne muszą być indywidualnie dostosowane i konsultowane w poradni ginekologiczno-neurologicznej.

Wpływ wigabatryny na płodność, ciążę i laktację

Przekazanie pacjentce dokładnych informacji dotyczących wpływu wigabatryny (Sabril) na płodność, ciążę oraz laktację jest istotnym elementem opieki lekarskiej nad kobietami w wieku rozrodczym. Właściwa edukacja pacjentki pozwala na świadome podejmowanie decyzji terapeutycznych uwzględniających zarówno kontrolę padaczki, jak i bezpieczeństwo planowanej lub istniejącej ciąży.1

Ogólne ryzyko związane z padaczką i lekami przeciwpadaczkowymi

Pacjentki powinny być poinformowane, że u potomstwa matek z padaczką stosujących leki przeciwpadaczkowe ryzyko wystąpienia wad rozwojowych jest 2-3 razy większe niż w populacji ogólnej. Najczęściej obserwowane wady rozwojowe obejmują: rozszczep wargi, wady sercowo-naczyniowe oraz wady cewy nerwowej.2

Należy wyraźnie zaznaczyć, że politerapia lekami przeciwpadaczkowymi może bardziej zwiększać ryzyko powstawania wad rozwojowych w porównaniu do monoterapii. Z tego powodu rekomenduje się stosowanie monoterapii, gdy tylko jest to klinicznie możliwe.3

Postępowanie u kobiet w wieku rozrodczym

Kobiety w wieku rozrodczym powinny otrzymać specjalistyczną poradę ginekologiczno-neurologiczną. Przed planowaną ciążą konieczne jest ponowne przeanalizowanie potrzeby leczenia przeciwpadaczkowego oraz ewentualna modyfikacja schematu terapeutycznego.4

W przypadku zajścia w ciążę, należy ponownie rozpatrzyć konieczność kontynuacji leczenia wigabatryną. Trzeba jednak podkreślić, że nagłe przerwanie skutecznego leczenia przeciwpadaczkowego może prowadzić do zaostrzenia choroby u matki, co może mieć szkodliwe skutki dla rozwijającego się płodu.5

Ryzyko związane ze stosowaniem wigabatryny w okresie ciąży

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania wigabatryny w okresie ciąży są ograniczone. W pojedynczych raportach z niewielkiej liczby przypadków zastosowania leku w ciąży odnotowano występowanie nieprawidłowości u płodów, w tym wady wrodzone lub samoistne poronienia. Ze względu na ograniczoną liczbę danych, współistnienie choroby podstawowej (padaczki) oraz jednoczesne stosowanie innych leków przeciwpadaczkowych w opisanych przypadkach, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy wigabatryna zwiększa ryzyko wystąpienia wad rozwojowych.6

Istotną informacją do przekazania pacjentce jest fakt, że istnieją ograniczone dane dotyczące ewentualnego występowania ubytków pola widzenia u dzieci, które były narażone na działanie wigabatryny in utero.7

Preparat Sabril nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety bezwzględnie wymaga leczenia wigabatryną i nie można zastosować alternatywnych, bezpieczniejszych metod leczenia.8

Wigabatryna a karmienie piersią

Pacjentki powinny otrzymać informację, że wigabatryna przenika do mleka ludzkiego. Nie dysponujemy wystarczającymi danymi dotyczącymi bezpieczeństwa i oddziaływania wigabatryny na noworodki i niemowlęta karmione piersią.9

W przypadku konieczności stosowania wigabatryny u kobiety karmiącej, należy indywidualnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka i podjąć decyzję czy przerwać karmienie piersią, czy też zrezygnować z leczenia lekiem Sabril. W ocenie tej należy uwzględnić zarówno korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka, jak i korzyści z leczenia wigabatryną dla matki.10

Wpływ na płodność

Analizując wyniki badań przedklinicznych, pacjentki powinny zostać poinformowane, że badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ wigabatryny na funkcje reprodukcyjne. Szczegółowe dane dotyczące wpływu na płodność są dostępne w charakterystyce produktu leczniczego w punkcie 5.3, dotyczącym przedklinicznych danych o bezpieczeństwie.11

Zalecenia dla lekarzy prowadzących

W podsumowaniu, lekarz przekazujący informacje kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią na temat stosowania wigabatryny (Sabril) powinien:

  • Wyjaśnić ogólne ryzyko związane z lekami przeciwpadaczkowymi w ciąży
  • Omówić ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa wigabatryny w ciąży
  • Podkreślić, że stosowanie leku powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu
  • Poinformować o przenikaniu leku do mleka matki i potencjalnym ryzyku dla karmionego dziecka
  • Rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne, szczególnie w planowaniu ciąży
  • Monitorować stan kliniczny pacjentki i płodu w przypadku konieczności kontynuacji leczenia

Należy pamiętać, że decyzje terapeutyczne powinny być podejmowane indywidualnie, z uwzględnieniem aktualnego stanu pacjentki, ciężkości padaczki oraz możliwych alternatyw leczenia.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl