Działania niepożądane
Sabril 500 mg

Wigabatryna, substancja czynna leku Sabril, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, które występują u około 50% pacjentów w badaniach klinicznych. U dorosłych dominują objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak sedacja, senność, zmęczenie i zaburzenia koncentracji, natomiast u dzieci częściej obserwuje się podniecenie i niepokój psychoruchowy. Szczególnie istotnym i poważnym działaniem niepożądanym są ubytki pola widzenia, które mogą wystąpić u około 33% leczonych pacjentów, pojawiające się zwykle po kilku miesiącach lub latach terapii. Ponadto, wigabatryna może zwiększać częstość napadów padaczkowych, w tym ryzyko stanu padaczkowego, zwłaszcza u pacjentów z napadami mioklonicznymi. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), obejmując m.in. niedokrwistość, zaburzenia psychiczne (podniecenie, depresja, niepokój), zaburzenia neurologiczne (senność, ataksja, drżenie), a także zmiany w obrazie MRI mózgu i zapalenie nerwu wzrokowego.

Działania niepożądane leku Sabril (wigabatryna) 500 mg

Lek Sabril zawierający substancję czynną wigabatrynę wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, które personel medyczny powinien dokładnie monitorować w trakcie terapii. W poniższym opracowaniu przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem, częstość ich występowania oraz opis kliniczny poszczególnych reakcji.1

Profil bezpieczeństwa – charakterystyka ogólna

W trakcie terapii wigabatryną działania niepożądane obserwuje się u około 50% pacjentów uczestniczących w kontrolowanych badaniach klinicznych. U dorosłych dominują objawy związane z ośrodkowym układem nerwowym, takie jak sedacja, senność, zmęczenie i zaburzenia koncentracji. Natomiast u dzieci charakterystyczne jest podniecenie lub niepokój psychoruchowy. Warto zaznaczyć, że częstość występowania tych reakcji jest zazwyczaj większa na początku leczenia i stopniowo zmniejsza się w miarę kontynuowania terapii.2

Wpływ na pole widzenia – kluczowe zagrożenie

Ubytki pola widzenia stanowią jedno z najbardziej charakterystycznych i poważnych działań niepożądanych wigabatryny. Mogą one przyjmować nasilenie od łagodnego do ciężkiego, przy czym ciężkie przypadki istotnie zaburzają codzienne funkcjonowanie pacjenta. Pierwsze symptomy pojawiają się zwykle po kilku miesiącach lub latach stosowania leku. Co szczególnie istotne, według skumulowanych danych z badań epidemiologicznych, nawet u 1/3 leczonych wigabatryną pacjentów rozwijają się ubytki pola widzenia.3

Wpływ na aktywność napadową

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, wigabatryna u niektórych pacjentów może powodować zwiększenie częstości napadów, włącznie z ryzykiem wystąpienia stanu padaczkowego. Szczególnie narażeni są pacjenci z napadami mioklonicznymi. W rzadkich przypadkach możliwe jest również pojawienie się nowych napadów mioklonicznych lub zaostrzenie już istniejących.4

Szczegółowe działania niepożądane według częstości występowania

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania wigabatryny, sklasyfikowanych według częstości występowania zgodnie z przyjętymi standardami medycznymi: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).5

Częstość występowania Układ/narząd Działanie niepożądane Opis kliniczny
Bardzo często (≥1/10) Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość Obniżenie poziomu hemoglobiny i/lub liczby erytrocytów
Często (≥1/100 do <1/10) Zaburzenia psychiczne Podniecenie Zaburzenia psychiczne obserwowano zarówno u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie, jak i u pacjentów bez takich zaburzeń. Objawy te zazwyczaj ustępują po zmniejszeniu dawki wigabatryny lub jej stopniowym odstawieniu. Depresja występowała często, rzadko jednak wymagała przerwania terapii.
Niepokój
Próba samobójcza
Niepokój psychoruchowy (dzieci)
Agresja
Nerwowość
Depresja
Bezsenność
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Zaburzenia układu nerwowego Senność Objawy ze strony układu nerwowego występują głównie na początku terapii, z tendencją do zmniejszania się w czasie. Zaburzenia ruchowe mogą występować pojedynczo lub w połączeniu z nieprawidłowościami w obrazie MRI.
Zaburzenia mowy
Bóle głowy
Zawroty głowy
Parestezje
Zaburzenia koncentracji i pamięci
Upośledzenie umysłowe (zaburzenia myślenia)
Drżenie
Niezborność ruchów (ataksja), zaburzenia ruchów, włączając dystonię, dyskinezę i hipertonię
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Zaburzenia układu nerwowego Objawy encefalopatyczne Objawy takie jak znaczna sedacja, stupor i splątanie z towarzyszącą niespecyficzną aktywnością fal wolnych w EEG opisywano rzadko, zwykle wkrótce po rozpoczęciu leczenia. Reakcje te były w pełni odwracalne po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku.
Zapalenie nerwu wzrokowego Stan zapalny nerwu wzrokowego mogący prowadzić do zaburzeń widzenia.
Nieprawidłowości w obrazie MRI mózgu Mogą być objawem obrzęku cytotoksycznego lub obrzęku wewnątrzmielinowego (szczególnie u niemowląt).
Bardzo rzadko (<1/10 000) Zaburzenia oka Ubytki pola widzenia Zaburzenia te mogą prowadzić do znaczącego pogorszenia jakości życia pacjenta. Szczególnie istotne są ubytki pola widzenia, które mogą występować u 1/3 leczonych pacjentów.
Nieostre widzenie
Podwójne widzenie
Oczopląs
Zaburzenia siatkówki (głównie obwodowe), zanik nerwu wzrokowego, zmniejszona ostrość wzroku
Częstość nieznana Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, bóle brzucha Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego mogą występować niezależnie od dawki.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby Obserwowano zmniejszenie aktywności AlAT i AspAT, uważane za efekt hamowania tych aminotransferaz przez wigabatrynę, co nie wskazuje na toksyczne uszkodzenie hepatocytów.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Łysienie Reakcje skórne mają zwykle charakter przejściowy.
Wysypka
Obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle stawów Mogą występować niezależnie od dawki i czasu trwania terapii.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zmęczenie Objawy te występują najczęściej na początku leczenia i mają tendencję do ustępowania w miarę kontynuowania terapii.
Obrzęki
Drażliwość
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała Może wymagać modyfikacji diety i zwiększonej aktywności fizycznej.

Specyficzne działania niepożądane w populacji pediatrycznej

W populacji pediatrycznej szczególną uwagę należy zwrócić na występowanie zaburzeń psychicznych, z których najczęściej obserwowane są podniecenie oraz niepokój psychoruchowy. Te działania niepożądane występują bardzo często (≥1/10) u dzieci i mogą istotnie utrudniać prowadzenie skutecznej terapii.6

Przedawkowanie – objawy i postępowanie

W literaturze medycznej opisano przypadki przedawkowania wigabatryny w zakresie dawek od 7,5 do 30 g, choć raportowano również przyjęcie dawek sięgających 90 g. W niemal połowie przypadków przedawkowania pacjenci przyjęli więcej niż jeden lek jednocześnie.7

Najczęstsze objawy przedawkowania obejmują:

  • Senność lub śpiączka – dominujące objawy w większości przypadków
  • Zawroty i bóle głowy – występują rzadziej
  • Zaburzenia oddychaniadepresja oddechowa lub bezdech
  • Zaburzenia krążeniabradykardia, niedociśnienie
  • Zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne – pobudzenie, drażliwość, splątanie, zaburzenia zachowania lub zaburzenia mowy, psychoza

Dotychczas nie odnotowano zgonów w wyniku przedawkowania wigabatryny.8

W przypadku przedawkowania nie istnieje swoiste antidotum. Postępowanie obejmuje:

  1. Zastosowanie standardowych metod podtrzymujących funkcje życiowe
  2. Możliwe podjęcie próby usunięcia niewchłoniętego leku, jednak badania in vitro nie wykazały efektywnej adsorpcji wigabatryny przez węgiel aktywny
  3. Hemodializa – jej skuteczność w leczeniu przedawkowania nie została jednoznacznie określona, choć w pojedynczych przypadkach u pacjentów z niewydolnością nerek otrzymujących dawki terapeutyczne, hemodializa zmniejszała stężenie leku w osoczu o 40-60%

Należy podkreślić, że właściwe monitorowanie funkcji życiowych i leczenie objawowe pozostają podstawą postępowania w przedawkowaniu wigabatryny.9

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Sabril do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka terapii wigabatryną. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.10

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl