Działania niepożądane
Rulid 50 mg

Roksytromycyna, substancja czynna leku Rulid 50 mg (tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej), może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. Do najważniejszych należą zaburzenia hematologiczne (eozynofilia, agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia psychiczne (omamy, stan splątania), neurologiczne (zawroty głowy, parestezje, zaburzenia smaku i węchu), a także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Ponadto, roksytromycyna może powodować zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, co jest szczególnie istotne u pacjentów z predyspozycjami. W zakresie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego obserwuje się nudności, wymioty, biegunkę, w tym krwawą, zapalenie trzustki oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego związane z nadkażeniem Clostridium difficile, co wymaga szybkiej diagnostyki i leczenia.

Działania niepożądane leku Rulid 50 mg

Roksytromycyna, substancja czynna produktu leczniczego Rulid 50 mg (tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej), może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość pełnego profilu bezpieczeństwa jest kluczowa dla właściwego nadzoru nad pacjentem podczas terapii. Działania niepożądane przedstawione poniżej zostały sklasyfikowane według układów narządowych i częstości występowania zgodnie z przyjętą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).1

Zaburzenia w poszczególnych układach narządowych

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze o częstości nieznanej obejmują przede wszystkim nadkażenia. Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, długotrwałe stosowanie roksytromycyny może prowadzić do namnażania opornych drobnoustrojów, w szczególności Clostridium difficile. W przypadku nadkażeń, zwłaszcza w postaci rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia. Istotne jest również systematyczne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta.2

W zakresie zaburzeń krwi i układu chłonnego (częstość nieznana) odnotowano: eozynofilię, agranulocytozę, neutropenię oraz trombocytopenię. Te zaburzenia hematologiczne mogą wymagać regularnej kontroli parametrów morfologicznych krwi, szczególnie przy dłuższym stosowaniu leku.3

Zaburzenia układu immunologicznego mogą manifestować się najpoważniejszą reakcją – wstrząsem anafilaktycznym (częstość nieznana), który stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.4

Wśród zaburzeń psychicznych o nieznanej częstości występowania raportowano omamy oraz stan splątania (dezorientacja), które wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.5

Zaburzenia układu nerwowego o nieznanej częstości obejmują: zawroty głowy, bóle głowy, parestezje, zaburzenia smaku (w tym całkowity brak smaku), a także zaburzenia węchu – parosmię (odczuwanie nieprawdziwych zapachów) oraz całkowitą utratę węchu.6

W obszarze zaburzeń oka (częstość nieznana) zgłaszano zaburzenia widzenia oraz niewyraźne widzenie.7

Zaburzenia ucha i błędnika o nieznanej częstości mogą obejmować przemijającą głuchotę, niedosłuch, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego oraz szumy uszne.8

W obrębie zaburzeń układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia odnotowano przypadki skurczu oskrzeli (częstość nieznana).9

Zaburzenia żołądka i jelit są stosunkowo częste i obejmują (częstość nieznana): nudności, wymioty, niestrawność (ból w nadbrzuszu), biegunkę, krwawą biegunkę, zapalenie trzustki oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelit.10

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych o nieznanej częstości obejmują cholestatyczne lub ostre zapalenie komórek wątrobowych, które może niekiedy przebiegać z żółtaczką.11

W kategorii zaburzeń skóry i tkanki podskórnej (częstość nieznana) raportowano: wysypkę, rumień wielopostaciowy, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, plamica, ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), a także poważne reakcje skórne takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN).12

W zakresie badań diagnostycznych (częstość nieznana) obserwowano: zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej (AspAT), zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi.13

Zaburzenia serca o nieznanej częstości obejmują wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Podobnie jak w przypadku innych makrolidów, te zaburzenia rytmu serca były zgłaszane po zastosowaniu roksytromycyny.14

Tabela działań niepożądanych leku Rulid 50 mg

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Nadkażenia (Clostridium difficile, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego) Częstość nieznana Długotrwałe stosowanie antybiotyku może prowadzić do rozwoju opornych drobnoustrojów; konieczna regularna ocena stanu pacjenta
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Eozynofilia Częstość nieznana Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi
Agranulocytoza Częstość nieznana Brak lub znaczne zmniejszenie liczby granulocytów we krwi
Neutropenia Częstość nieznana Zmniejszenie liczby neutrofilów we krwi
Trombocytopenia Częstość nieznana Zmniejszenie liczby płytek krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Wstrząs anafilaktyczny Częstość nieznana Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna
Zaburzenia psychiczne Omamy Częstość nieznana Postrzeganie nieistniejących bodźców
Stan splątania (dezorientacja) Częstość nieznana Zaburzenia świadomości i orientacji
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy Częstość nieznana Uczucie wirowania lub utraty równowagi
Bóle głowy Częstość nieznana Dolegliwości bólowe w obrębie głowy
Parestezje Częstość nieznana Nieprawidłowe odczucia czuciowe (mrowienie, drętwienie)
Zaburzenia smaku Częstość nieznana Nieprawidłowe odczuwanie bodźców smakowych
Brak smaku Częstość nieznana Całkowita utrata zdolności odczuwania smaku
Parosmia i całkowita utrata węchu Częstość nieznana Odczuwanie nieprawdziwych zapachów lub całkowita utrata zdolności odczuwania zapachów
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia Częstość nieznana Różnego rodzaju nieprawidłowości w widzeniu
Niewyraźne widzenie Częstość nieznana Zamazane lub rozmyte widzenie
Zaburzenia ucha i błędnika Przemijająca głuchota Częstość nieznana Czasowa utrata słuchu
Niedosłuch Częstość nieznana Częściowa utrata słuchu
Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego Częstość nieznana Zawroty głowy związane z zaburzeniami błędnika
Szumy uszne Częstość nieznana Odczuwanie dźwięków w uszach przy braku zewnętrznego bodźca dźwiękowego
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Skurcz oskrzeli Częstość nieznana Nagłe zwężenie dróg oddechowych powodujące trudności w oddychaniu
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Częstość nieznana Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku z towarzyszącą potrzebą wymiotowania
Wymioty Częstość nieznana Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta
Niestrawność (ból w nadbrzuszu) Częstość nieznana Uczucie dyskomfortu i bólu w górnej części brzucha
Biegunka Częstość nieznana Częste oddawanie luźnych stolców
Krwawa biegunka Częstość nieznana Biegunka z obecnością krwi w stolcu
Zapalenie trzustki Częstość nieznana Stan zapalny trzustki, często objawiający się silnym bólem brzucha
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit Częstość nieznana Zapalenie jelit związane z nadkażeniem C. difficile, charakteryzujące się biegunką i tworzeniem błon rzekomych
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Cholestatyczne lub ostre zapalenie komórek wątrobowych (niekiedy z żółtaczką) Częstość nieznana Zapalenie wątroby z zastojem żółci lub ostrym uszkodzeniem hepatocytów, mogące prowadzić do żółtaczki
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Częstość nieznana Zmiany skórne w postaci wykwitów
Rumień wielopostaciowy Częstość nieznana Reakcja skórna charakteryzująca się typowymi zmianami tarczowatymi
Pokrzywka Częstość nieznana Swędząca wysypka skórna z bąblami
Obrzęk naczynioruchowy Częstość nieznana Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej, błon śluzowych
Plamica Częstość nieznana Wylewy krwawe w skórze i błonach śluzowych
Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) Częstość nieznana Rzadka, ciężka reakcja skórna charakteryzująca się wysypką krostkową
Zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) Częstość nieznana Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne z martwicą i złuszczaniem naskórka
Badania diagnostyczne Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) Częstość nieznana Podwyższone wartości enzymu wątrobowego AspAT w badaniach krwi
Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) Częstość nieznana Podwyższone wartości enzymu wątrobowego AlAT w badaniach krwi
Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi Częstość nieznana Podwyższone wartości fosfatazy zasadowej w badaniach krwi
Zaburzenia serca Wydłużenie odstępu QT Częstość nieznana Zaburzenie przewodnictwa elektrycznego w sercu widoczne w badaniu EKG
Częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes Częstość nieznana Specyficzny rodzaj arytmii komorowej potencjalnie zagrażający życiu

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych konieczna jest właściwa ocena kliniczna oraz podjęcie odpowiednich działań terapeutycznych. Szczególnej uwagi wymagają takie reakcje jak wstrząs anafilaktyczny, ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN), zaburzenia rytmu serca czy rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. W przypadku ich wystąpienia należy rozważyć przerwanie leczenia i wdrożenie właściwego postępowania.

Po wprowadzeniu produktu leczniczego Rulid do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Pracownicy służby zdrowia powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.15

Obserwacja pacjenta podczas terapii

Podczas leczenia roksytromycyną zaleca się regularną ocenę stanu klinicznego pacjenta z uwzględnieniem monitorowania potencjalnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka, np. z zaburzeniami czynności wątroby, zaburzeniami rytmu serca czy wywiadem alergicznym. W przypadku długotrwałej terapii wskazane jest monitorowanie parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza wskaźników funkcji wątroby.

W przypadku wystąpienia nadkażeń, zwłaszcza rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, niezbędna jest szybka diagnoza i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Podobnie jak inne makrolidy, roksytromycyna może powodować zaburzenia rytmu serca, dlatego u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności.16

  1. 27.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl