Działania niepożądane
Rivaroxaban Intas 10 mg
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu został oceniony w licznych badaniach klinicznych, obejmujących 53 103 dorosłych oraz 412 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, związane z mechanizmem przeciwzakrzepowym leku. Najczęściej obserwowane krwawienia to epistaksja (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). Odsetek krwawień różni się w zależności od wskazań: od 6,8% u pacjentów po zabiegach ortopedycznych, przez 12,6% u hospitalizowanych z przyczyn niechirurgicznych, do 23% u leczonych z powodu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. W populacji pediatrycznej odsetek ten wynosi 39,5%. W profilaktyce udaru przy migotaniu przedsionków ryzyko wynosi 28 przypadków na 100 pacjentolat, a w profilaktyce po ostrym zespole wieńcowym 22 przypadki na 100 pacjentolat. Rywaroksaban zwiększa ryzyko jawnych i utajonych krwawień, które mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej i poważnych powikłań, takich jak zespół ciasnoty przedziałów powięziowych czy niewydolność nerek.
Działania niepożądane rywaroksabanu
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu został oceniony w obszernych badaniach klinicznych, w tym w trzynastu badaniach fazy III z udziałem 53 103 dorosłych pacjentów oraz w dwóch badaniach fazy II i jednym badaniu fazy III z udziałem 412 pacjentów pediatrycznych. Zebrane dane umożliwiają dokładną charakterystykę potencjalnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego leku przeciwzakrzepowego.1
Powikłania krwotoczne
Najczęstszym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem rywaroksabanu są krwawienia, co jest bezpośrednio związane z mechanizmem działania leku. Najczęściej zgłaszanymi epizodami krwotocznymi były krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%).2
Ryzyko wystąpienia powikłań krwotocznych różni się w zależności od wskazania do stosowania rywaroksabanu. W badaniach obserwowano różny odsetek krwawień dla poszczególnych grup pacjentów:3
- U pacjentów stosujących lek w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po zabiegach ortopedycznych – 6,8% pacjentów doświadczyło dowolnego krwawienia
- U pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych – 12,6% przypadków krwawień
- W grupie leczonej z powodu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) – 23% przypadków krwawień
- U pacjentów pediatrycznych leczonych z powodu ŻChZZ – 39,5% przypadków krwawień
- W grupie otrzymującej lek w ramach profilaktyki udaru i zatorowości obwodowej przy migotaniu przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową – 28 przypadków na 100 pacjentolat
- W profilaktyce zdarzeń zakrzepowych po ostrym zespole wieńcowym (OZW) – 22 przypadki na 100 pacjentolat
- W profilaktyce zdarzeń zakrzepowych u pacjentów z CAD/PAD – 6,7 przypadków na 100 pacjentolat
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie rywaroksabanu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia jawnego lub utajonego krwawienia z dowolnej tkanki lub narządu, które może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy, ich nasilenie oraz potencjalne konsekwencje (włącznie z możliwością zgonu) będą zależeć od lokalizacji, nasilenia i rozległości krwawienia.4
W badaniach klinicznych zaobserwowano, że podczas długotrwałego leczenia rywaroksabanem w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA) częściej występowały krwawienia z błon śluzowych (takie jak krwawienie z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość.5
Klinicznymi objawami powikłań krwotocznych mogą być:6
- Osłabienie
- Bladość
- Zawroty głowy
- Ból głowy
- Obrzęk niewiadomego pochodzenia
- Duszność
- Wstrząs niewiadomego pochodzenia
W następstwie niedokrwistości towarzyszącej krwawieniom mogą wystąpić również objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.7
Wśród poważnych powikłań ciężkiego krwawienia związanego ze stosowaniem rywaroksabanu zgłaszano zespół ciasnoty przedziałów powięziowych oraz niewydolność nerek wynikającą z obniżonej perfuzji.8
Grupy zwiększonego ryzyka krwawień
Dla niektórych grup pacjentów ryzyko wystąpienia krwawienia podczas stosowania rywaroksabanu może być większe. Dotyczy to w szczególności pacjentów z:9
- Niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- Jednoczesnym stosowaniem innych leków wpływających na hemostazę
U kobiet może wystąpić nadmierne krwawienie miesiączkowe o większym nasileniu i/lub dłuższym czasie trwania.10
Inne działania niepożądane
Oprócz powikłań krwotocznych, podczas stosowania rywaroksabanu mogą wystąpić inne działania niepożądane, które przedstawiono szczegółowo poniżej.11
| Częstość występowania | Układ/narząd | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Często (≥1/100 do <1/10) |
Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość (w tym wynik odpowiedniego parametru laboratoryjnego) Nadpłytkowość (w tym zwiększenie liczby płytek krwi) |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, krwiak | |
| Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja alergiczna, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie | |
| Zaburzenia oka | Krwotok oczny (w tym krwotok podspojówkowy) | |
| Zaburzenia serca | Tachykardia | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Krwawienie z nosa, krwioplucie | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego (w tym krwotok z odbytnicy), bóle brzucha oraz żołądka i jelit, niestrawność, nudności, zaparcie, biegunka, wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, zwiększenie aktywności GGTP, zwiększenie aktywności aminotransferaz | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd (w tym niezbyt częste przypadki świądu uogólnionego), wysypka, siniaczenie, krwotok skórny i podskórny, pokrzywka | |
| Zaburzenia ogólne | Gorączka, obrzęk obwodowy, złe samopoczucie ogólne, osłabienie (w tym zmęczenie i astenia) | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) |
Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja anafilaktyczna w tym wstrząs anafilaktyczny |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Żółtaczka, zwiększenie stężenia sprzężonej bilirubiny (z lub bez towarzyszącego zwiększenia aktywności AlAT), cholestaza, zapalenie wątroby (w tym uszkodzenie komórek wątroby) | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Ból kończyny, wylew krwi do stawu, krwawienie domięśniowe, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych wtórny do krwawienia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowo-płciowego (w tym krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe), zaburzenie czynności nerek (w tym zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi), niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek wtórna do krwawienia wystarczającego do spowodowania hipoperfuzji | |
| Zaburzenia badań diagnostycznych | Zwiększenie LDHA, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy | |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół DRESS |
| Częstość nieznana | Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok po zabiegu medycznym (w tym niedokrwistość pooperacyjna i krwotok z rany), stłuczenie, wydzielina z rany, obrzęk miejscowy, naczyniowy tętniak rzekomy |
Monitorowanie pacjenta
W przypadku stosowania rywaroksabanu, zwłaszcza długotrwale, oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, wskazane może być monitorowanie parametrów laboratoryjnych. Badania hemoglobiny i hematokrytu mogą być pomocne w wykrywaniu utajonego krwawienia oraz określaniu klinicznego znaczenia jawnego krwawienia.12
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.13
Dane kontaktowe:14
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania