Właściwości farmakokinetyczne ropinirolu

Ropinirol, substancja czynna produktu leczniczego Requip, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych tego leku, istotnych z klinicznego punktu widzenia.¹

Wchłanianie i biodostępność

Biodostępność ropinirolu po podaniu doustnym wynosi około 50%, z zakresem 36-57%. Lek w postaci tabletek powlekanych o natychmiastowym uwalnianiu jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego i osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1,5 godziny od momentu podania (wartość środkowa).²

Istotnym czynnikiem modyfikującym proces wchłaniania jest przyjmowanie wysokotłuszczowych posiłków. Spożycie takiego posiłku powoduje zmniejszenie szybkości wchłaniania ropinirolu, co manifestuje się:

• Wydłużeniem środkowej wartości Tmax o 2,6 godziny³
• Zmniejszeniem przeciętnej wartości Cmax o około 25%⁴

Dystrybucja w organizmie

Ropinirol charakteryzuje się stosunkowo niewielkim wiązaniem z białkami osocza, które wynosi od 10% do 40%. Ze względu na wysoką lipofilność, lek cechuje się dużą objętością dystrybucji, która wynosi około 7 L/kg. Ta właściwość pozwala na skuteczne przenikanie do tkanek, w tym do ośrodkowego układu nerwowego.⁵

Metabolizm leku

Metabolizm ropinirolu zachodzi głównie w wątrobie za pośrednictwem izoenzymu CYP1A2 cytochromu P450. Powstałe w procesie biotransformacji metabolity wydalane są przede wszystkim z moczem.⁶

Interesującym aspektem jest aktywność farmakologiczna głównego metabolitu ropinirolu, który – jak wykazano w badaniach na zwierzętach – charakteryzuje się co najmniej 100-krotnie słabszym działaniem dopaminergicznym w porównaniu do związku macierzystego. Wskazuje to na niewielki udział metabolitów w efekcie terapeutycznym leku.⁷

Eliminacja i okres półtrwania

Ropinirol jest eliminowany z krążenia dużego ze średnim okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym około 6 godzin. Ekspozycja ogólnoustrojowa na ropinirol, mierzona parametrami Cmax oraz AUC, zwiększa się proporcjonalnie do zwiększania dawki w zakresie terapeutycznym.⁸

Po podaniu ropinirolu zarówno jednorazowym, jak i wielokrotnym nie zaobserwowano zmiany klirensu leku. Należy jednak zwrócić uwagę na znaczną międzyosobniczą zmienność parametrów farmakokinetycznych, co może przekładać się na różnice w odpowiedzi na leczenie u poszczególnych pacjentów.⁹

Wpływ zaburzeń czynności nerek na farmakokinetykę

U pacjentów z chorobą Parkinsona i współistniejącymi łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek nie zaobserwowano istotnych zmian w farmakokinetyce ropinirolu.¹⁰

Jednakże w przypadku krańcowej niewydolności nerek u pacjentów poddawanych regularnym hemodializom, obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce zarówno samego ropinirolu, jak i jego metabolitów:

• Klirens ropinirolu po podaniu doustnym ulega zmniejszeniu o około 30%¹¹
• Klirens metabolitu SKF-104557 po podaniu doustnym ulega zmniejszeniu o około 80%¹²
• Klirens metabolitu SKF-89124 po podaniu doustnym ulega zmniejszeniu o około 60%¹³

Z uwagi na te istotne zmiany farmakokinetyczne, u pacjentów z chorobą Parkinsona i krańcową niewydolnością nerek zalecana maksymalna dawka dobowa ropinirolu jest ograniczona do 18 mg.¹⁴

Farmakokinetyka w okresie ciąży

Okres ciąży wiąże się z istotnymi zmianami fizjologicznymi, które wpływają na farmakokinetykę ropinirolu. Szczególnie istotne jest zmniejszenie aktywności enzymu CYP1A2, głównego enzymu odpowiedzialnego za metabolizm leku. Ten fizjologiczny proces prowadzi do stopniowego zwiększania ekspozycji ustrojowej na ropinirol u kobiety ciężarnej.¹⁵