Właściwości farmakodynamiczne
Rasagiline Vipharm 1 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Rasagiline Vipharm

Rasagiline Vipharm jest lekiem stosowanym w chorobie Parkinsona, który zawiera substancję czynną rasagilinę w dawce 1 mg (w postaci 1,438 mg rasagiliny półwinianu). Pod względem klasyfikacji farmakoterapeutycznej, rasagilina należy do grupy inhibitorów monoaminooksydazy typu B (MAO-B), której przypisano kod ATC: N04BD02.¹

Mechanizm działania

W badaniach farmakodynamicznych rasagilina wykazuje działanie jako silny, nieodwracalny i selektywny inhibitor monoaminooksydazy typu B (MAO-B). Mechanizm jej działania polega na hamowaniu aktywności enzymu MAO-B, co prowadzi do zwiększenia zewnątrzkomórkowego stężenia dopaminy w prążkowiu. Ten wzrost stężenia dopaminy oraz następujące po nim nasilenie aktywności dopaminergicznej najprawdopodobniej odpowiada za korzystne efekty terapeutyczne rasagiliny, które obserwowano w modelach dysfunkcji motorycznych związanych z zaburzeniami neuronów dopaminergicznych.²

Istotnym aspektem farmakodynamiki rasagiliny jest fakt, że jej główny metabolit – 1-aminoindan – nie wykazuje właściwości hamujących w stosunku do enzymu MAO-B, co może mieć znaczenie dla profilu bezpieczeństwa leku.³

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna rasagiliny została potwierdzona w trzech kluczowych badaniach klinicznych: badaniu I oceniającym monoterapię oraz badaniach II i III, w których rasagilinę stosowano jako leczenie wspomagające w skojarzeniu z lewodopą.⁴

Rasagilina w monoterapii

W badaniu I uczestniczyło 404 pacjentów, których losowo przydzielono do trzech grup terapeutycznych: grupy otrzymującej placebo (138 pacjentów), grupy leczonej rasagiliną w dawce 1 mg/dobę (134 pacjentów) oraz grupy otrzymującej rasagilinę w dawce 2 mg/dobę (132 pacjentów). Terapia trwała 26 tygodni. W badaniu tym nie zastosowano komparatora w postaci innej substancji czynnej.⁵

Głównym parametrem oceny skuteczności była zmiana w stosunku do wartości wyjściowych całkowitej punktacji w ujednoliconej skali oceny choroby Parkinsona (Unified Parkinson’s Disease Rating Scale – UPDRS, części I-III). Analiza wykazała statystycznie istotną różnicę między średnią zmianą w stosunku do wartości wyjściowych do 26. tygodnia/zakończenia badania (z zastosowaniem metody LOCF – Last Observation Carried Forward):⁶

• UPDRS, części I-III:
  • w grupie otrzymującej rasagilinę w dawce 1 mg w porównaniu do placebo: -4,2, 95% p.u. [-5,7, -2,7]; p<0,0001
  • w grupie otrzymującej rasagilinę w dawce 2 mg w porównaniu do placebo: -3,6, 95% p.u. [-5,0, -2,1]; p<0,0001
• UPDRS czynność motoryczna, część II:
  • w grupie otrzymującej rasagilinę w dawce 1 mg w porównaniu do placebo: -2,7, 95% p.u. [-3,87, -1,55], p<0,0001
  • w grupie otrzymującej rasagilinę w dawce 2 mg w porównaniu do placebo: -1,68, 95% p.u. [-2,85, -0,51], p=0,0050

Efekt terapeutyczny był zauważalny, chociaż jego nasilenie było umiarkowane w badanej populacji pacjentów z łagodną postacią choroby Parkinsona. Co istotne, zaobserwowano również znaczące i korzystne działanie rasagiliny na jakość życia pacjentów, ocenianą przy pomocy skali PD-QUALIF.⁷

Rasagilina jako leczenie wspomagające

W badaniu II 687 pacjentów zostało losowo przydzielonych do trzech grup terapeutycznych: grupy otrzymującej placebo (229 pacjentów), grupy leczonej rasagiliną w dawce 1 mg/dobę (231 pacjentów) oraz grupy otrzymującej entakapon – inhibitor katecholo-O-metylotransferazy (COMT) w dawce 200 mg, podawany jednocześnie z zaplanowanymi dawkami lewodopy (LD)/inhibitora dekarboksylazy (227 pacjentów). Okres leczenia wynosił 18 tygodni.⁸

Z kolei w badaniu III 472 pacjentów zostało losowo przydzielonych do trzech grup: grupy otrzymującej placebo (159 pacjentów), grupy leczonej rasagiliną w dawce 0,5 mg/dobę (164 pacjentów) oraz grupy otrzymującej rasagilinę w dawce 1 mg/dobę (149 pacjentów). Terapia trwała 26 tygodni.⁹

W obu badaniach podstawowym parametrem oceny skuteczności była zmiana wartości wyjściowych w porównaniu do okresu leczenia w średniej liczbie godzin, gdy w ciągu dnia pacjent pozostawał w stanie „OFF” (faza hipokinetyczna). Dane te były ustalane na podstawie dobowych dzienniczków domowych wypełnianych przez pacjentów przez 3 dni przed każdą wizytą oceniającą.¹⁰

Wyniki badania II wykazały, że średnia różnica w liczbie godzin w stanie „OFF” w grupie leczonej rasagiliną w dawce 1 mg/dobę w porównaniu do placebo wynosiła -0,78 h, 95% p.u. [-1,18, -0,39 h], p=0,0001. Co istotne, średnie całkowite zmniejszenie czasu w stanie „OFF” w grupie otrzymującej entakapon (-0,80 h, 95% p.u. [-1,20, -0,41], p<0,0001) było porównywalne z efektem obserwowanym w grupie otrzymującej rasagilinę w dawce 1 mg/dobę.<sup data-drug="Rasagiline Vipharm" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniu II średnia różnica w liczbie godzin w stanie OFF w porównaniu do placebo wynosiła -0,78 h, 95% p.u. [-1,18, -0,39 h], p=0,0001. Średnie całkowite zmniejszenie czasu w stanie OFF było podobne w grupie otrzymującej entakapon (-0,80 h, 95% p.u. [-1,20, -0,41], p11

W badaniu III średnia różnica w czasie spędzanym w stanie „OFF” między grupą leczoną rasagiliną w dawce 1 mg/dobę a grupą otrzymującą placebo wynosiła -0,94 h, 95% p.u. [-1,36, -0,51], p<0,0001. W grupie otrzymującej rasagilinę w dawce 0,5 mg/dobę również odnotowano statystycznie istotną poprawę w porównaniu do placebo, jednak stopień tej poprawy był mniejszy niż w grupie stosującej wyższą dawkę leku.<sup data-drug="Rasagiline Vipharm" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniu III średnia różnica w porównaniu do placebo wynosiła -0,94 h, 95% p.u. [-1,36, -0,51], p12

Wiarygodność uzyskanych wyników dla pierwotnego punktu końcowego oceny skuteczności została potwierdzona przez zastosowanie dodatkowych modeli statystycznych oraz wykazana w analizie trzech różnych populacji pacjentów: populacji ITT (zgodna z zamiarem leczenia), populacji zgodnej z protokołem badania oraz populacji pacjentów, którzy uczestniczyli w całym badaniu klinicznym.¹³

W badaniach oceniano również wtórne parametry skuteczności, które obejmowały:¹⁴

• całkowitą ocenę poprawy dokonywaną przez badającego lekarza
• punktację w podskali Codziennych czynności (Activities of Daily Living, ADL) w stanie „OFF” (faza hipokinetyczna)
• oceny czynności motorycznych w skali UPDRS w stanie „ON” (faza hiperkinetyczna)

W zakresie wszystkich wtórnych parametrów skuteczności rasagilina wykazywała statystycznie istotne korzyści w porównaniu do placebo, co potwierdza jej kompleksową skuteczność w terapii choroby Parkinsona.¹⁵

Podsumowanie kluczowych właściwości farmakodynamicznych