Działania niepożądane leku Ranozek

Ranolazyna (substancja czynna produktu leczniczego Ranozek) może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstotliwości występowania. Większość działań niepożądanych podczas terapii tym lekiem ma nasilenie łagodne do umiarkowanego i pojawia się najczęściej w ciągu pierwszych dwóch tygodni leczenia. Obserwacje te udokumentowano w programie badania klinicznego III fazy, obejmującego 1030 pacjentów z przewlekłą dławicą piersiową leczonych produktem Ranozek.¹

Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i częstości występowania

Poniżej przedstawiono działania niepożądane w podziale na układy i narządy z uwzględnieniem częstości ich występowania. Działania niepożądane wymienione poniżej to te, których związek z leczeniem ranolazyną uznano za co najmniej możliwy.²

Częstość występowania działań niepożądanych została zdefiniowana następująco:³

• bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• często: ≥1/100 do <1/10 (1-10 przypadków na 100 pacjentów)
• niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (1-10 przypadków na 1000 pacjentów)
• rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (1-10 przypadków na 10 000 pacjentów)
• bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowe obserwacje z badań klinicznych

Obserwacje z badania MERLIN-TIMI 36

W badaniu MERLIN-TIMI 36, będącym długoterminowym badaniem klinicznym, profil działań niepożądanych był zasadniczo zbieżny z wynikami wcześniejszych badań. Warto podkreślić, że w badaniu tym zgłaszano również przypadki ostrej niewydolności nerek, która występowała z częstością mniejszą niż 1% zarówno u pacjentów otrzymujących placebo, jak i ranolazynę.⁴

Oceny przeprowadzone u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych podczas leczenia innymi lekami przeciwdławicowymi (pacjenci z cukrzycą, pacjenci z niewydolnością krążenia klasy I lub II oraz pacjenci z obturacyjną chorobą płuc) wykazały, że te schorzenia współistniejące nie wiązały się ze wzrostem częstości występowania działań niepożądanych o znaczeniu klinicznym.⁵

Obserwacje z badania RIVER-PCI

W badaniu RIVER-PCI oceniano pacjentów z niepełną rewaskularyzacją po przezskórnej interwencji wieńcowej (post-PCI), którzy otrzymywali do 1000 mg ranolazyny dwa razy na dobę lub placebo przez około 70 tygodni. W badaniu tym zaobserwowano zwiększoną częstość występowania działań niepożądanych u pacjentów leczonych ranolazyną.⁶

Szczególnie istotne obserwacje z badania RIVER-PCI obejmowały:⁷

• Zwiększoną częstość występowania zastoinowej niewydolności serca w grupie pacjentów otrzymujących ranolazynę (2,2%) w porównaniu do grupy placebo (1,0%)
• Większą częstość występowania przemijającego napadu niedokrwiennego u pacjentów otrzymujących 1000 mg ranolazyny dwa razy na dobę (1,0%) w porównaniu do pacjentów przyjmujących placebo (0,2%)
• Porównywalną częstość występowania udaru mózgu w obu grupach badanych (1,7% u pacjentów otrzymujących ranolazynę vs 1,5% u pacjentów otrzymujących placebo)

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (≥75 lat) obserwowano większą częstość występowania działań niepożądanych w porównaniu do pacjentów młodszych (<75 lat). Poniżej wymieniono działania niepożądane, które występowały znacząco częściej u osób starszych (po odjęciu częstości w grupie placebo):⁸

• Zaparcie: 8% u pacjentów ≥75 lat vs 5% u pacjentów <75 lat
• Nudności: 6% u pacjentów ≥75 lat vs 3% u pacjentów <75 lat
• Niedociśnienie tętnicze: 5% u pacjentów ≥75 lat vs 1% u pacjentów <75 lat
• Wymioty: 4% u pacjentów ≥75 lat vs 1% u pacjentów <75 lat

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny ≥30-80 ml/min) najczęściej zgłaszane działania niepożądane (po odjęciu częstości w grupie placebo) w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością nerek (klirens kreatyniny >80 ml/min) obejmowały:⁹

• Zaparcie: 8% u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek vs 4% u pacjentów z prawidłową czynnością nerek
• Zawroty głowy: 7% u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek vs 5% u pacjentów z prawidłową czynnością nerek
• Nudności: 4% u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek vs 2% u pacjentów z prawidłową czynnością nerek

Pacjenci z małą masą ciała

Typ i częstość działań niepożądanych u pacjentów z małą masą ciała (≤60 kg) były generalnie podobne do obserwowanych u pacjentów z większą masą ciała (>60 kg). Jednak po odjęciu częstości występowania w grupie placebo, niektóre działania niepożądane występowały znacząco częściej u pacjentów z małą masą ciała:¹⁰

• Nudności: 14% u pacjentów z masą ciała ≤60 kg vs 2% u pacjentów z masą ciała >60 kg
• Wymioty: 6% u pacjentów z masą ciała ≤60 kg vs 1% u pacjentów z masą ciała >60 kg
• Niedociśnienie: 4% u pacjentów z masą ciała ≤60 kg vs 2% u pacjentów z masą ciała >60 kg

Wpływ na parametry laboratoryjne

U zdrowych ochotników i pacjentów leczonych produktem Ranozek obserwowano niewielkie, niemające znaczenia klinicznego, odwracalne zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy. Obserwacja ta nie wiązała się z toksycznością dla nerek.¹¹

Badania czynności nerek u zdrowych ochotników wykazały zmniejszenie klirensu kreatyniny bez zmiany szybkości filtracji kłębuszkowej, co jest zgodne z zahamowaniem wydzielania kreatyniny przez kanaliki nerkowe.¹² Mechanizm ten wyjaśnia obserwowane podwyższenie poziomu kreatyniny, które nie jest związane z upośledzeniem funkcji nerek.