Przedawkowanie
Pyralgin 500 mg/ml

Przedawkowanie metamizolu sodowego, substancji czynnej leku Pyralgin (0,5 g/ml w roztworze do wstrzykiwań), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza przy dawkach przekraczających maksymalną dopuszczalną dawkę dobową 5 g. Objawy zatrucia obejmują szeroki zakres manifestacji klinicznych, w tym zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, drgawki toniczno-kloniczne, śpiączka), sercowo-naczyniowe (hipotonia, tachykardia, zaburzenia rytmu), żołądkowo-jelitowe (krwawienia, perforacje), wątrobowe (hepatotoksyczność), nerkowe (śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność), oddechowe (alergiczny skurcz oskrzeli) oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Lyella). Charakterystycznym objawem jest czerwone zabarwienie moczu spowodowane wydalaniem kwasu rubazonowego. Ze względu na brak specyficznej odtrutki, leczenie opiera się na terapii objawowej i podtrzymującej funkcje życiowe, z zastosowaniem technik pozaustrojowych takich jak hemodializa, hemofiltracja, hemoperfuzja oraz filtracja osocza w celu eliminacji toksycznego metabolitu 4-N-metyloaminoantypiryny (MAA).

Przedawkowanie leku Pyralgin – niebezpieczeństwa i objawy

Przedawkowanie metamizolu sodowego (substancji czynnej leku Pyralgin) stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, mogące prowadzić do szeregu niebezpiecznych powikłań zdrowotnych. Produkt leczniczy Pyralgin w postaci roztworu do wstrzykiwań zawiera 0,5 g/ml metamizolu sodowego, a maksymalna dopuszczalna dawka dobowa dla wstrzyknięć domięśniowych i dożylnych wynosi 5 g na dobę. Przekroczenie tej wartości może skutkować wystąpieniem objawów zatrucia.1

Należy zauważyć, że dotychczas nie ustalono dokładnej wielkości dawki toksycznej metamizolu sodowego dla człowieka, jednak każde przekroczenie zalecanego dawkowania powinno być traktowane jako potencjalnie niebezpieczne i wymagające interwencji medycznej.2

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie metamizolu sodowego manifestuje się szeregiem objawów obejmujących różne układy organizmu. W przypadku przyjęcia bardzo dużych dawek metamizolu może wystąpić czerwone zabarwienie moczu, spowodowane wydalaniem kwasu rubazonowego.3

Objawy przedawkowania można podzielić na kilka kategorii w zależności od układu, który zostaje dotknięty:4

Kategoria objawów Objawy kliniczne Potencjalne powikłania
Objawy neurologiczne
  • Zawroty głowy
  • Szum w uszach
  • Zaburzenia słuchu
  • Pobudzenie psychoruchowe
  • Zaburzenia świadomości
  • Śpiączka
  • Drgawki toniczno-kloniczne
Pogłębiające się zaburzenia neurologiczne mogące prowadzić do ciężkiej niewydolności OUN
Objawy sercowo-naczyniowe
  • Zmniejszenie ciśnienia tętniczego
  • Tachykardia
  • Zaburzenia rytmu serca
Niestabilność hemodynamiczna, ryzyko wstrząsu
Objawy żołądkowo-jelitowe
  • Bóle brzucha
  • Wymioty
  • Nadżerki błony śluzowej żołądka i dwunastnicy
  • Krwawienia z przewodu pokarmowego
  • Perforacje ścian przewodu pokarmowego
Krwotok wewnętrzny, zapalenie otrzewnej
Objawy wątrobowe
  • Uszkodzenie komórek wątrobowych
Hepatotoksyczność, podwyższone enzymy wątrobowe
Objawy nerkowe
  • Śródmiąższowe zapalenie nerek
  • Czerwone zabarwienie moczu (obecność kwasu rubazonowego)
Niewydolność nerek
Objawy oddechowe
  • Alergiczny skurcz oskrzeli
Niewydolność oddechowa
Objawy skórne
  • Wysypka
  • Pokrzywka
  • Obrzęk
  • Złuszczające zapalenie skóry
  • Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella)
Ciężkie reakcje skórne zagrażające życiu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania metamizolu sodowego kluczowe jest wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Należy podkreślić, że dla metamizolu nie istnieje specyficzna odtrutka, a leczenie opiera się przede wszystkim na terapii objawowej i podtrzymującej funkcje życiowe.5

Eliminację głównego metabolitu metamizolu – 4-N-metyloaminoantypiryny (MAA) – można przyspieszyć za pomocą technik pozaustrojowych:6

  • Hemodializa – metoda oczyszczania krwi z toksycznych metabolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej
  • Hemofiltracja – technika pozwalająca na usunięcie płynów i rozpuszczalnych w nich substancji
  • Hemoperfuzja – metoda oczyszczania krwi poprzez przepuszczanie jej przez substancję adsorbującą
  • Filtracja osocza – procedura polegająca na selektywnym usuwaniu substancji toksycznych z osocza

W ciężkich przypadkach przedawkowania pacjent powinien być leczony na oddziale intensywnej terapii, gdzie możliwe jest zapewnienie kompleksowej opieki medycznej, monitorowania funkcji życiowych oraz wdrożenia intensywnego leczenia powikłań. Szczególnie istotne jest zapobieganie i leczenie takich stanów jak: niewydolność oddechowa, zaburzenia hemodynamiczne, niewydolność wątroby czy nerek.7

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Pacjent po przedawkowaniu metamizolu wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego. Zaleca się regularne kontrolowanie parametrów życiowych (ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, częstość oddechów, saturacja), stanu neurologicznego, funkcji wątroby i nerek, a także parametrów morfologii krwi. Kontrola gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej jest również niezbędna w przypadku ciężkiego zatrucia.8

Ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań skórnych, takich jak zespół Lyella (toksyczna nekroliza naskórka), pacjent wymaga również dokładnej obserwacji dermatologicznej.9

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl