Wpływ propofolu na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie propofolu w okresie ciąży i karmienia piersią wymaga szczególnej uwagi i oceny stosunku korzyści do ryzyka. Lekarz powinien przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące potencjalnego wpływu leku na organizm kobiety ciężarnej, rozwijający się płód oraz dziecko karmione piersią.¹

Stosowanie propofolu w okresie ciąży

Bezpieczeństwo stosowania propofolu u kobiet ciężarnych nie zostało jednoznacznie określone. Z tego względu nie zaleca się podawania tego leku kobietom w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z medycznego punktu widzenia.²

Należy poinformować pacjentkę, że propofol ma zdolność przenikania przez łożysko, co może prowadzić do osłabienia czynności życiowych noworodka. Jest to szczególnie istotna informacja w przypadku podawania leku w okresie okołoporodowym.³

Jednym z wyjątków, kiedy propofol może być stosowany u kobiet ciężarnych, jest zabieg przerwania ciąży, podczas którego lek uznawany jest za dopuszczalny.⁴

Dawkowanie propofolu u kobiet w ciąży

W przypadku konieczności zastosowania propofolu u kobiety ciężarnej, należy zwrócić szczególną uwagę na dawkowanie. Rekomenduje się unikanie stosowania dużych dawek leku, które mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych zarówno u matki, jak i u płodu.⁵

Za duże dawki, których należy unikać, uznaje się:

• Powyżej 2,5 mg propofolu/kg masy ciała – w przypadku wprowadzenia do znieczulenia⁶
• Powyżej 6 mg propofolu/kg masy ciała/godzinę – w przypadku podtrzymania znieczulenia⁷

Dane z badań przedklinicznych

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ propofolu na reprodukcję. Lekarze powinni być świadomi tych danych i uwzględniać je w ocenie bilansu korzyści i ryzyka przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu leku u kobiet w ciąży.⁸

Propofol podczas karmienia piersią

Badania kliniczne przeprowadzone z udziałem kobiet karmiących piersią potwierdziły, że propofol przenika do mleka ludzkiego, choć w stosunkowo niewielkim stopniu.⁹

W związku z powyższym, należy przekazać pacjentce następujące zalecenia dotyczące karmienia piersią po znieczuleniu z użyciem propofolu:

1. Konieczne jest czasowe przerwanie karmienia piersią po podaniu propofolu¹⁰
2. Mleko odciągnięte w okresie 24 godzin od zakończenia podawania propofolu powinno zostać odrzucone i nie może być podane dziecku¹¹
3. Karmienie piersią może być wznowione po upływie 24 godzin od zakończenia podawania leku

Zalecenia dla lekarzy prowadzących

Lekarz powinien dokładnie omówić z pacjentką ryzyko związane ze stosowaniem propofolu w okresie ciąży lub karmienia piersią. Konieczne jest uzyskanie świadomej zgody pacjentki po przedstawieniu jej wszystkich potencjalnych zagrożeń oraz korzyści wynikających z zastosowania leku. W przypadku kobiet w wieku rozrodczym należy rozważyć wykonanie testu ciążowego przed podaniem propofolu, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że pacjentka może być w ciąży.¹²