Właściwości farmakokinetyczne
Piperacillin/Tazobactam Noridem 2 g + 0,25 g

Właściwości farmakokinetyczne piperacyliny z tazobaktamem

Produkty lecznicze zawierające połączenie piperacyliny z tazobaktamem charakteryzują się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje ich skuteczność kliniczną i bezpieczeństwo stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego połączenia, uwzględniając procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji czynnych.¹

Wchłanianie

Piperacylina z tazobaktamem podawana jest drogą dożylną, co zapewnia całkowitą biodostępność substancji czynnych. Po podaniu dożylnym leku w dawce 4 g + 0,5 g w infuzji trwającej 30 minut osiągane są maksymalne stężenia w osoczu wynoszące odpowiednio 298 µg/mL dla piperacyliny i 34 µg/mL dla tazobaktamu.²

Dystrybucja

Zarówno piperacylina, jak i tazobaktam wiążą się z białkami osocza w ograniczonym stopniu – w około 30%. Co istotne, inne związki nie wpływają na stopień wiązania piperacyliny ani tazobaktamu z białkami osocza. Metabolit tazobaktamu wykazuje bardzo niewielki stopień wiązania z białkami osocza.³

Połączenie piperacyliny z tazobaktamem charakteryzuje się dobrą penetracją do różnych tkanek i płynów ustrojowych, w tym do:

• błony śluzowej jelit
• pęcherzyka żółciowego
• płuc
• żółci
• kości

Średnie stężenia leku w tkankach osiągają zazwyczaj 50-100% stężenia w osoczu. Podobnie jak w przypadku innych penicylin, penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego u pacjentów bez zapalenia opon mózgowych jest ograniczona.⁴

Metabolizm

Obie substancje czynne podlegają procesom metabolicznym, jednak w różnym stopniu i z różnymi konsekwencjami dla aktywności przeciwbakteryjnej:

• Piperacylina – ulega przekształceniu do metabolitu deetylowego, który charakteryzuje się słabszą aktywnością mikrobiologiczną niż związek macierzysty.
• Tazobaktam – metabolizowany jest do jednego metabolitu, który nie wykazuje aktywności mikrobiologicznej.

⁵

Wydalanie

Piperacylina i tazobaktam są wydalane głównie przez nerki, w mechanizmie obejmującym zarówno przesączanie kłębuszkowe, jak i wydzielanie kanalikowe.⁶

Piperacylina charakteryzuje się szybkim wydalaniem w postaci niezmienionej, przy czym 68% podanej dawki można wykryć w moczu. Tazobaktam i jego metabolit są również wydalane głównie przez nerki – 80% podanej dawki występuje w moczu w postaci niezmienionej, a pozostałe 20% w postaci metabolitu. Warto zaznaczyć, że piperacylina, tazobaktam oraz deetylopiperacylina są także wydzielane do żółci.⁷

Okres półtrwania w osoczu

Po podaniu zdrowym ochotnikom dawek jednorazowych lub wielokrotnych produktu złożonego, okres półtrwania w osoczu wynosi:

• dla piperacyliny: od 0,7 do 1,2 godziny
• dla tazobaktamu: od 0,7 do 1,2 godziny

Okres półtrwania nie zależy od dawki ani czasu trwania infuzji. Należy jednak podkreślić, że okresy półtrwania piperacyliny i tazobaktamu w fazie eliminacji wydłużają się wraz ze zmniejszaniem się klirensu nerkowego.⁸

Interakcje farmakokinetyczne między substancjami czynnymi

Istotne jest, że tazobaktam nie wywiera znaczącego wpływu na farmakokinetykę piperacyliny. Z kolei piperacylina wydaje się nieznacznie obniżać klirens tazobaktamu.⁹

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z marskością wątroby okres półtrwania leku jest wydłużony w porównaniu ze zdrowymi osobami:

• dla piperacyliny – wydłużenie o około 25%
• dla tazobaktamu – wydłużenie o około 18%

¹⁰

Pacjenci z niewydolnością nerek

Okresy półtrwania zarówno piperacyliny, jak i tazobaktamu wydłużają się w miarę zmniejszania się klirensu kreatyniny. U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 20 ml/min obserwuje się znaczące wydłużenie okresów półtrwania:

• dla piperacyliny – dwukrotne wydłużenie
• dla tazobaktamu – czterokrotne wydłużenie

w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością nerek.¹¹

Pacjenci poddawani dializoterapii

Techniki dializacyjne umożliwiają eliminację znaczących ilości leku z organizmu:

• Hemodializa – usuwa od 30% do 50% podanej dawki piperacyliny z tazobaktamem oraz dodatkowo 5% dawki tazobaktamu w postaci metabolitu.
• Dializa otrzewnowa – usuwa około 6% dawki piperacyliny i około 21% dawki tazobaktamu oraz do 18% dawki tazobaktamu w postaci metabolitu.

¹²

Dzieci i młodzież

Na podstawie analiz farmakokinetyki populacyjnej wykazano, że:

• U dzieci w wieku od 9 miesięcy do 12 lat szacunkowy klirens jest porównywalny do klirensu obserwowanego u dorosłych. Średnia wartość dla badanej populacji wyniosła 5,64 (0,34) mL/min/kg masy ciała.
• U dzieci w wieku od 2 do 9 miesięcy szacunkowy klirens piperacyliny stanowi około 80% tej wartości.

Średnia objętość dystrybucji piperacyliny w populacji pediatrycznej wynosi 0,243 (0,011) L/kg masy ciała i nie zależy od wieku.¹³

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie średniego okresu półtrwania w porównaniu do osób młodszych:

• dla piperacyliny – o 32% dłuższy
• dla tazobaktamu – o 55% dłuższy

Ta różnica może wynikać ze związanych z wiekiem zmian klirensu kreatyniny.¹⁴

Różnice rasowe

W badaniach porównawczych nie wykazano istotnych różnic w farmakokinetyce piperacyliny i tazobaktamu pomiędzy zdrowymi ochotnikami rasy azjatyckiej (n = 9) i kaukaskiej (n = 9), którzy otrzymali dawkę pojedynczą wynoszącą 4 g + 0,5 g.¹⁵

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Głównym farmakodynamicznym wyznacznikiem skuteczności piperacyliny jest czas, w którym jej stężenie w osoczu przewyższa minimalne stężenie hamujące (T>MIC). Parametr ten jest kluczowy dla osiągnięcia efektu bakteriobójczego.^{MIC), jest głównym farmakodynamicznym wyznacznikiem skuteczności piperacyliny.”>16}

Wiedza o właściwościach farmakokinetycznych piperacyliny z tazobaktamem, szczególnie w kontekście różnych grup pacjentów, ma istotne znaczenie kliniczne przy projektowaniu schematów dawkowania zapewniających utrzymanie efektywnych stężeń terapeutycznych przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.