wewnątrzszpitalne zapalenie płuc
Wskazanie

Wewnątrzszpitalne zapalenie płuc (HAP, Hospital-Acquired Pneumonia) to zakażenie płuc, które rozwija się po co najmniej 48 godzinach od przyjęcia pacjenta do szpitala, przy czym w momencie hospitalizacji pacjent nie miał objawów zapalenia płuc ani nie był w okresie inkubacji tej choroby. Jest to jedna z najczęstszych infekcji związanych z opieką zdrowotną, stanowiąca poważny problem kliniczny.

Szczególną postacią wewnątrzszpitalnego zapalenia płuc jest VAP (Ventilator-Associated Pneumonia), czyli zapalenie płuc związane z wentylacją mechaniczną, które rozwija się u pacjentów wentylowanych mechanicznie przez co najmniej 48 godzin. Głównym czynnikiem ryzyka jest intubacja, która zaburza naturalne mechanizmy obronne dróg oddechowych i ułatwia kolonizację dolnych dróg oddechowych przez patogeny szpitalne.

W leczeniu wewnątrzszpitalnego zapalenia płuc stosuje się antybiotykoterapię empiryczną, którą następnie modyfikuje się w oparciu o wyniki posiewów i antybiogramów. W Polsce najczęściej stosowane leki to: Tazocin (piperacylina z tazobaktamem), Meronem (meropenem), Invanz (ertapenem), Tygacil (tygecyklina), Zyvoxid (linezolid), Targocid (teikoplanina), Vancomycin (wankomycyna), a także fluorochinolony jak Avelox (moksyfloksacyna) czy Tavanic (lewofloksacyna).

Największym wyzwaniem w leczeniu wewnątrzszpitalnego zapalenia płuc jest narastająca oporność patogenów szpitalnych na antybiotyki. Szczególnie problematyczne są szczepy wielolekooporne takie jak MRSA (metycylinooporne Staphylococcus aureus), ESBL-dodatnie Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa czy Acinetobacter baumannii. Kolejnym wyzwaniem jest właściwa diagnostyka różnicowa – odróżnienie kolonizacji dróg oddechowych od rzeczywistego zakażenia wymagającego leczenia.

Istotnym elementem postępowania jest też profilaktyka wewnątrzszpitalnego zapalenia płuc, obejmująca podnoszenie głowy łóżka pacjenta o 30-45°, okresowe przerwy w sedacji pacjentów wentylowanych, protokoły oceny gotowości do ekstubacji, higiena jamy ustnej z użyciem chlorheksydyny oraz rygorystyczne przestrzeganie zasad higieny rąk przez personel medyczny.