Wpływ pazopanibu na płodność, ciążę i laktację

Pazopanib (Pazopanib Pharmascience) dostępny w postaci tabletek powlekanych 200 mg i 400 mg, jako inhibitor kinazy tyrozynowej wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u mężczyzn planujących potomstwo. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentom w zależności od ich sytuacji klinicznej.¹

Stosowanie w ciąży

Dane kliniczne dotyczące stosowania pazopanibu u kobiet w ciąży są niewystarczające do określenia bezpieczeństwa jego stosowania w tej grupie pacjentek. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały toksyczność reprodukcyjną, co stanowi sygnał ostrzegawczy, jednak pełne ryzyko dla ludzi pozostaje nieustalone.²

Z tego powodu pazopanibu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że stan kliniczny pacjentki bezwzględnie wymaga wdrożenia terapii tym lekiem. W takiej sytuacji należy przeprowadzić dokładną analizę stosunku korzyści do ryzyka. Jeżeli pazopanib jest stosowany u kobiety w ciąży lub pacjentka zajdzie w ciążę podczas przyjmowania leku, lekarz ma obowiązek szczegółowo poinformować ją o potencjalnych zagrożeniach dla rozwijającego się płodu.³

Antykoncepcja u kobiet w wieku rozrodczym

Kobiety w wieku rozrodczym rozpoczynające terapię pazopanibem powinny otrzymać od lekarza jasną informację o konieczności stosowania skutecznej metody antykoncepcji przez cały okres leczenia. Co istotne, środki antykoncepcyjne należy stosować również po zakończeniu terapii – przez co najmniej 2 tygodnie od przyjęcia ostatniej dawki pazopanibu. Tak określony okres bezpieczeństwa ma na celu uniknięcie ekspozycji potencjalnego płodu na działanie leku, który może być obecny w organizmie kobiety jeszcze przez pewien czas po zakończeniu terapii.⁴

Antykoncepcja u mężczyzn

Istotne zalecenia dotyczą również mężczyzn przyjmujących pazopanib. Lekarz powinien poinformować pacjentów płci męskiej, w tym również po zabiegu wazektomii, o konieczności stosowania prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych w trakcie leczenia oraz przez minimum 2 tygodnie po przyjęciu ostatniej dawki leku. To zalecenie ma zapobiec potencjalnemu narażeniu na działanie pazopanibu partnerek pacjentów – zarówno będących w ciąży, jak i tych w wieku rozrodczym.⁵

Karmienie piersią

Należy podkreślić, że bezpieczeństwo stosowania pazopanibu w okresie laktacji nie zostało ustalone. Brakuje danych naukowych potwierdzających, czy pazopanib lub jego metabolity przenikają do mleka kobiecego. Nie przeprowadzono również badań dotyczących przenikania pazopanibu do mleka u zwierząt, co dodatkowo ogranicza możliwość oceny ryzyka. W związku z powyższym, potencjalnego zagrożenia dla dziecka karmionego piersią nie można wykluczyć.⁶

W związku z powyższymi ograniczeniami w wiedzy na temat bezpieczeństwa, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że podczas leczenia pazopanibem należy przerwać karmienie piersią. Jest to środek ostrożności mający na celu ochronę niemowlęcia przed potencjalną ekspozycją na lek i jego metabolity.⁷

Wpływ na płodność

Lekarz powinien również poinformować pacjentów o potencjalnym wpływie pazopanibu na płodność. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wskazują, że terapia tym lekiem może negatywnie wpływać na płodność zarówno u osobników płci męskiej, jak i żeńskiej. Mechanizm tego działania został opisany w charakterystyce produktu leczniczego w punkcie dotyczącym badań przedklinicznych.⁸

Informacja ta ma szczególne znaczenie dla pacjentów planujących posiadanie potomstwa w przyszłości. W takich przypadkach można rozważyć omówienie z pacjentami możliwości konsultacji z lekarzem specjalistą z zakresu medycyny rozrodu oraz ewentualnych metod zachowania płodności przed rozpoczęciem terapii pazopanibem.

Zalecenia dla lekarzy prowadzących pacjentów otrzymujących pazopanib

• Przeprowadzić szczegółową ocenę ryzyka i korzyści przed włączeniem pazopanibu u kobiet w ciąży, planujących ciążę lub karmiących piersią
• Poinformować pacjentki w wieku rozrodczym o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii i przez minimum 2 tygodnie po jej zakończeniu
• Zalecić pacjentom płci męskiej używanie prezerwatyw podczas stosunków płciowych w trakcie leczenia i przez co najmniej 2 tygodnie po przyjęciu ostatniej dawki leku
• Przekazać kobietom karmiącym piersią informację o konieczności przerwania karmienia na czas terapii pazopanibem
• Poinformować pacjentów planujących potomstwo o potencjalnym wpływie leku na płodność, w oparciu o wyniki badań przedklinicznych

W przypadku stwierdzenia ciąży podczas terapii pazopanibem należy niezwłocznie przeprowadzić ponowną ocenę korzyści i ryzyka kontynuacji leczenia oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach dla rozwijającego się płodu.⁹