Interakcje leku
Paroxinor 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w interakcje z wieloma produktami leczniczymi poprzez różne mechanizmy. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpiecznej farmakoterapii i uniknięcia potencjalnie niebezpiecznych działań niepożądanych. Poniżej omówiono szczegółowo najważniejsze interakcje lekowe.¹

Interakcje z lekami serotoninergicznymi

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego – potencjalnie zagrażającego życiu stanu wynikającego z nadmiernej stymulacji receptorów serotoninowych. Podczas leczenia paroksetyną należy zachować szczególną ostrożność i prowadzić ścisłą obserwację kliniczną przy jednoczesnym stosowaniu następujących substancji:²

• L-tryptofan – aminokwas będący prekursorem serotoniny
• Tryptany – leki stosowane w leczeniu migreny
• Tramadol – opioidowy lek przeciwbólowy o działaniu serotoninergicznym
• Linezolid – antybiotyk o działaniu hamującym monoaminooksydazę
• Chlorek metylotioniny (błękit metylenowy) – stosowany m.in. w leczeniu methemoglobinemii
• Inne leki z grupy SSRI – inne selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
• Lit – stosowany w leczeniu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych
• Petydyna – opioidowy lek przeciwbólowy
• Buprenorfina – częściowy agonista receptorów opioidowych
• Preparaty dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) – stosowane w leczeniu łagodnych i umiarkowanych stanów depresyjnych

Szczególną ostrożność należy zachować również przy stosowaniu fentanylu podczas znieczulenia ogólnego lub w leczeniu przewlekłego bólu, gdy pacjent przyjmuje paroksetynę.³

Jednoczesne stosowanie paroksetyny i inhibitorów MAO jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który może mieć ciężki przebieg.⁴

Interakcje wynikające z hamowania CYP2D6

Paroksetyna jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP2D6 cytochromu P450 wątrobowego. Hamowanie tego enzymu może prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu leków metabolizowanych przez CYP2D6, co może nasilać ich działanie lub zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.⁵

Leki, których stężenie może wzrosnąć w wyniku hamowania CYP2D6 przez paroksetynę, obejmują:

• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina, nortryptylina, dezypramina) – może nastąpić zwiększenie ich stężenia, co zwiększa ryzyko kardiotoksyczności
• Neuroleptyki z grupy pochodnych fenotiazyny (np. perfenazyna i tiorydazyna) – zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii
• Rysperydon – atypowy lek przeciwpsychotyczny
• Atomoksetyna – lek stosowany w leczeniu ADHD
• Leki przeciwarytmiczne typu Ic (np. propafenon i flekainid) – zwiększone ryzyko kardiotoksyczności
• Metoprolol – beta-adrenolityk, szczególnie niebezpieczna interakcja u pacjentów z niewydolnością serca

Nie zaleca się stosowania paroksetyny w skojarzeniu z metoprololem u pacjentów z niewydolnością serca, ze względu na wąski indeks terapeutyczny metoprololu w tym wskazaniu.⁶

Interakcja z tamoksyfenem

Szczególnie istotna jest interakcja między paroksetyną a tamoksyfenem – lekiem stosowanym w leczeniu i profilaktyce raka piersi. Paroksetyna, hamując CYP2D6, prowadzi do zmniejszenia o 65-75% stężenia w osoczu endoksyfenu – jednej z bardziej aktywnych form tamoksyfenu.⁷ W niektórych badaniach obserwowano zmniejszoną skuteczność tamoksyfenu przy jednoczesnym stosowaniu z lekami z grupy SSRI. Ponieważ może to prowadzić do obniżenia skuteczności terapii przeciwnowotworowej, należy unikać jednoczesnego stosowania paroksetyny i tamoksyfenu, jeśli tylko jest to możliwe.⁸

Interakcje z pimozydem

Jednoczesne stosowanie paroksetyny i pimozydu (leku przeciwpsychotycznego) jest przeciwwskazane. W badaniach wykazano, że nawet niska dawka pimozydu (2 mg) podawana z 60 mg paroksetyny powoduje zwiększenie średniego stężenia pimozydu o 2,5 razy. Biorąc pod uwagę wąski zakres terapeutyczny pimozydu i jego zdolność do wydłużania odstępu QT, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, jednoczesne stosowanie tych leków jest zabronione.⁹

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi

Paroksetyna może wchodzić w interakcje farmakodynamiczne z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) i kwasem acetylosalicylowym.¹⁰

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może prowadzić do nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększenia ryzyka krwotoku. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących jednocześnie te leki.¹¹

Podobnie, jednoczesne stosowanie paroksetyny z NLPZ lub kwasem acetylosalicylowym może zwiększać ryzyko krwawień, dlatego wymaga zachowania ostrożności.¹²

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących jednocześnie:

• Doustne leki przeciwzakrzepowe
• Leki wpływające na czynność płytek krwi
• Leki zwiększające ryzyko krwawienia, takie jak:
  • Atypowe leki przeciwpsychotyczne (np. klozapina)
  • Pochodne fenotiazyny
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
  • Kwas acetylosalicylowy
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne
  • Inhibitory cyklooksygenazy typu 2

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z krwawieniami w wywiadzie lub ze stanami predysponującymi do wystąpienia krwawienia.¹³

Interakcje z lekami wpływającymi na metabolizm paroksetyny

Metabolizm paroksetyny może być modyfikowany przez inhibitory lub induktory enzymów wątrobowych, co wpływa na jej stężenie w osoczu i skuteczność terapeutyczną.¹⁴

W przypadku jednoczesnego stosowania paroksetyny z inhibitorami enzymów metabolizujących leki, należy rozważyć zastosowanie niższych dawek paroksetyny (bliższych dolnej granicy zakresu dawkowania) ze względu na ryzyko zwiększenia jej stężenia w osoczu.¹⁵

Z kolei przy jednoczesnym stosowaniu paroksetyny z induktorami enzymów metabolizujących leki (np. karbamazepiną, ryfampicyną, fenobarbitalem, fenytoiną) lub fosamprenawirem/rytonawirem, nie jest konieczne wstępne dostosowanie dawki paroksetyny. Jednakże późniejsze modyfikacje dawkowania (po rozpoczęciu lub przerwaniu stosowania induktora) mogą być konieczne w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia.¹⁶

Interakcje z fosamprenawir/rytonawirem

Jednoczesne podawanie fosamprenawiru/rytonawiru w dawce 700/100 mg dwa razy na dobę z paroksetyną w dawce 20 mg na dobę powoduje znaczące zmniejszenie stężenia paroksetyny w osoczu (o około 55%). Warto zauważyć, że paroksetyna nie wpływa istotnie na metabolizm fosamprenawiru/rytonawiru. Należy jednak mieć na uwadze, że nie ma danych dotyczących długotrwałego (powyżej 10 dni) jednoczesnego stosowania tych leków.¹⁷

Interakcje z procyklidyną

Codzienne podawanie paroksetyny może znacząco zwiększać stężenie procyklidyny w osoczu. Jeżeli obserwuje się nasilenie działania cholinolitycznego (np. suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu), należy rozważyć zmniejszenie dawki procyklidyny.¹⁸

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z lekami przeciwpadaczkowymi takimi jak karbamazepina, fenytoina i walproinian sodu wydaje się nie mieć istotnego wpływu na właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne tych leków u pacjentów z padaczką.¹⁹

Interakcje z prawastatyną

Zaobserwowano interakcję między paroksetyną a prawastatyną, która może prowadzić do zwiększenia stężenia glukozy we krwi. Pacjenci z cukrzycą przyjmujący jednocześnie paroksetynę i prawastatynę mogą wymagać dostosowania dawek doustnych leków przeciwcukrzycowych i/lub insuliny w celu utrzymania prawidłowej kontroli glikemii.²⁰

Interakcje z lekami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe

Leki z grupy SSRI, w tym paroksetyna, mogą zmniejszać aktywność cholinoesterazy osoczowej, co prowadzi do przedłużenia działania blokującego przewodnictwo nerwowo-mięśniowe miwakurium i suksametonium. Ta interakcja jest istotna w kontekście procedur anestezjologicznych i może prowadzić do przedłużonego zwiotczenia mięśni podczas zabiegu chirurgicznego.²¹

Interakcje z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas leczenia paroksetyną nie jest zalecane. Podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, alkohol może nasilać działanie sedatywne paroksetyny, pogarszać funkcje psychomotoryczne i zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.²²

Alkohol może także nasilać depresyjny wpływ paroksetyny na ośrodkowy układ nerwowy, co zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji, zaburzeń koordynacji ruchowej i wydłużenia czasu reakcji. Te efekty mogą być szczególnie niebezpieczne podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn.

Ponadto, jednoczesne spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko myśli i zachowań samobójczych u pacjentów z depresją, dlatego należy zdecydowanie zalecać całkowitą abstynencję alkoholową w trakcie terapii paroksetyną.

Tabela interakcji