Przedawkowanie
Oxodil Combo (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę dostarczoną
Przedawkowanie preparatu Oxodil Combo, zawierającego budezonid (160 μg) i formoterol (4,5 μg) w każdej dawce, wymaga szczególnej uwagi ze względu na różnorodne objawy toksyczności wynikające z działania obu składników. Formoterol, jako selektywny agonista receptorów β2-adrenergicznych, może wywołać objawy takie jak drżenie mięśni, ból głowy, kołatanie serca, tachykardia (>100 uderzeń/min), hipokaliemia, hiperglikemia, wydłużenie odstępu QTc oraz zaburzenia rytmu serca, które wynikają z nadmiernej stymulacji receptorów β2 i zaburzeń elektrolitowych. W krótkim okresie nawet dawki do 90 μg formoterolu w ciągu 3 godzin mogą być względnie bezpieczne, jednak długotrwałe lub znaczne przedawkowanie wymaga monitorowania i leczenia objawowego. Budezonid, syntetyczny glikokortykosteroid, w ostrym przedawkowaniu rzadko powoduje poważne skutki, ale przewlekłe stosowanie nadmiernych dawek może prowadzić do objawów hiperkortycyzmu, zahamowania czynności nadnerczy oraz zespołu Cushinga, manifestującego się m.in. twarzą księżycowatą, bawolim karkiem, rozstępami, osłabieniem mięśniowym, osteoporozą, zaburzeniami gospodarki węglowodanowej i immunosupresją.
Przedawkowanie leku Oxodil Combo
Przedawkowanie produktu leczniczego Oxodil Combo, zawierającego budezonid (160 μg) i formoterol (4,5 μg) w każdej dawce dostarczonej, wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na możliwość wystąpienia objawów niepożądanych związanych z obydwoma substancjami czynnymi. Mechanizm działania terapeutycznego tych substancji warunkuje różne konsekwencje kliniczne w przypadku ich przedawkowania.1
Przedawkowanie formoterolu
Przyjęcie nadmiernych dawek formoterolu, będącego selektywnym agonistą receptorów β2-adrenergicznych, prowadzi najczęściej do nasilenia jego działania farmakologicznego, manifestującego się charakterystycznymi objawami klinicznymi. Należy zwrócić uwagę, że nawet stosunkowo duże dawki formoterolu mogą być względnie bezpieczne w krótkim okresie – podanie 90 mikrogramów formoterolu w ciągu 3 godzin pacjentom z ostrym skurczem oskrzeli nie stwarzało zagrożenia dla bezpieczeństwa pacjenta.2
Przedawkowanie budezonidu
W przypadku budezonidu, który jest syntetycznym glikokortykosteroidem, ostre przedawkowanie nawet po zastosowaniu nadmiernych dawek zazwyczaj nie stanowi istotnego problemu klinicznego. Jednak przewlekłe przyjmowanie zbyt dużych dawek może prowadzić do wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów.3
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania produktu Oxodil Combo należy wdrożyć leczenie podtrzymujące i objawowe, ze szczególnym zwróceniem uwagi na objawy przedawkowania formoterolu. Jeżeli przerwanie stosowania produktu Oxodil Combo jest konieczne ze względu na przedawkowanie formoterolu, należy rozważyć kontynuację terapii samym kortykosteroidem wziewnym, aby zapewnić odpowiednią kontrolę choroby podstawowej.4
| Objaw przedawkowania | Opis | Mechanizm | Składnik odpowiedzialny |
|---|---|---|---|
| Drżenie | Niezamierzone, rytmiczne drgania mięśni, najczęściej kończyn górnych | Nadmierna stymulacja receptorów β2-adrenergicznych w mięśniach szkieletowych | Formoterol |
| Ból głowy | Dolegliwość bólowa obejmująca czaszkę, często o charakterze pulsującym | Rozszerzenie naczyń mózgowych na skutek działania β2-adrenergicznego | Formoterol |
| Kołatanie serca | Subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca | Zwiększenie siły skurczu i przyspieszenie czynności serca | Formoterol |
| Tachykardia | Przyspieszenie czynności serca powyżej 100 uderzeń na minutę | Bezpośrednia stymulacja receptorów β2 w mięśniu sercowym | Formoterol |
| Hiperglikemia | Podwyższony poziom glukozy we krwi | Nasilenie glikogenolizy i glukoneogenezy | Formoterol/Budezonid (przewlekłe przedawkowanie) |
| Hipokaliemia | Obniżony poziom potasu w surowicy krwi | Zwiększenie wychwytu potasu do komórek | Formoterol |
| Wydłużenie odstępu QTc | Zaburzenie repolaryzacji komór serca widoczne w EKG | Pośredni efekt hipokaliemii i bezpośrednie działanie na kanały jonowe | Formoterol |
| Zaburzenia rytmu serca | Arytmie, szczególnie nadkomorowe | Związane z działaniem β2-adrenergicznym i zaburzeniami elektolitowymi | Formoterol |
| Nudności i wymioty | Objawy ze strony przewodu pokarmowego | Działanie na receptory β2 w przewodzie pokarmowym | Formoterol |
| Hiperkortycyzm | Zespół objawów związanych z nadmiarem kortyzolu | Przewlekłe działanie glikokortykosteroidów systemowych | Budezonid (przewlekłe przedawkowanie) |
| Zahamowanie czynności nadnerczy | Upośledzenie endogennej produkcji kortyzolu | Ujemne sprzężenie zwrotne w osi podwzgórze-przysadka-nadnercza | Budezonid (przewlekłe przedawkowanie) |
Objawy systemowe przewlekłego przedawkowania budezonidu
Długotrwałe stosowanie zbyt wysokich dawek budezonidu może prowadzić do objawów przypominających zespół Cushinga z charakterystycznymi objawami jak:5
- Twarz księżycowata – redystrybucja tkanki tłuszczowej z charakterystycznym obrzękiem twarzy
- Bawoli kark – nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy karku
- Rozstępy skórne – uszkodzenia włókien kolagenowych w skórze
- Osłabienie mięśniowe – wynikające z katabolicznego działania glikokortykosteroidów
- Osteoporoza – zmniejszenie gęstości mineralnej kości
- Zaburzenia gospodarki węglowodanowej – w tym hiperglikemia lub cukrzyca posteroidowa
- Immunosupresja – zwiększone ryzyko infekcji
Powyższe objawy mogą wystąpić przy długotrwałym stosowaniu nadmiernych dawek budezonidu, jednak ich wystąpienie przy prawidłowym stosowaniu produktu Oxodil Combo jest mało prawdopodobne z uwagi na niską biodostępność ogólnoustrojową budezonidu podawanego drogą wziewną.6
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania