Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), może wchodzić w interakcje z wieloma produktami leczniczymi, co może prowadzić do zmiany skuteczności terapeutycznej lub zwiększenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji ibuprofenu zawartego w produkcie Nurofen dla dzieci Junior truskawkowy z innymi lekami oraz substancjami.¹

Leki, których należy unikać podczas stosowania ibuprofenu

Istnieją grupy leków, których jednoczesne stosowanie z ibuprofenem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych:²

• Inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 – równoczesne stosowanie dwóch lub więcej NLPZ może znacząco zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych³
• Kwas acetylosalicylowy (ASA) – jednoczesne stosowanie z ibuprofenem nie jest zalecane, ponieważ może nasilać działania niepożądane. Badania wykazały, że ibuprofen może hamować wpływ małych dawek kwasu acetylosalicylowego na agregację płytek krwi. Jednakże, ze względu na ograniczone dane i niepewność dotyczącą ekstrapolacji wyników badań ex vivo do sytuacji klinicznych, nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków dotyczących regularnego stosowania ibuprofenu. W przypadku sporadycznego użycia ibuprofenu nie obserwuje się istotnego klinicznie wpływu na działanie ASA.⁴

Leki wymagające zachowania szczególnej ostrożności

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania ibuprofenu (podobnie jak innych NLPZ) w połączeniu z następującymi lekami:⁵

• Leki przeciwnadciśnieniowe (inhibitory ACE, leki blokujące receptory beta i antagoniści receptora angiotensyny II) – NLPZ mogą osłabiać działanie tych leków. U pacjentów z osłabioną czynnością nerek jednoczesne stosowanie inhibitora ACE, leku beta-adrenolitycznego lub antagonisty receptora angiotensyny II z ibuprofenem może spowodować dalsze pogorszenie czynności nerek, włącznie z możliwością wystąpienia ostrej niewydolności nerek. Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni, a czynność nerek powinna być monitorowana po rozpoczęciu leczenia skojarzonego.⁶
• Leki moczopędne (diuretyki) – mogą zwiększać ryzyko działania nefrotoksycznego NLPZ.⁷
• Glikozydy nasercowe (np. digoksyna) – NLPZ mogą nasilać niewydolność serca, zmniejszać wskaźnik filtracji kłębuszkowej (GFR) i zwiększać stężenie glikozydów w osoczu. Jednoczesne stosowanie ibuprofenu może zwiększać stężenie digoksyny w surowicy. Przy prawidłowym stosowaniu ibuprofenu (maksymalnie przez 3 dni) rutynowe oznaczanie stężenia digoksyny w surowicy nie jest wymagane.⁸
• Lit – stosowanie ibuprofenu może zwiększać stężenie litu w osoczu. Przy prawidłowym stosowaniu ibuprofenu (maksymalnie przez 3 dni) rutynowe oznaczanie stężenia litu w surowicy nie jest konieczne.⁹
• Leki moczopędne oszczędzające potas – jednoczesne stosowanie może prowadzić do hiperkaliemii, dlatego zaleca się oznaczanie stężenia potasu w surowicy krwi.¹⁰
• Fenytoina – jednoczesne stosowanie ibuprofenu z fenytoiną może zwiększać stężenie fenytoiny w surowicy. Przy stosowaniu ibuprofenu zgodnie z zaleceniami (maksymalnie przez 3 dni) kontrola stężenia fenytoiny w surowicy nie jest z reguły konieczna.¹¹
• Metotreksat – ibuprofen może zwiększać stężenie metotreksatu w osoczu. Podanie ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu i nasilenia jego działania toksycznego.¹²
• Takrolimus – stosowanie NLPZ jednocześnie z takrolimusem może zwiększać ryzyko nefrotoksyczności.¹³
• Cyklosporyna – jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko nefrotoksyczności.¹⁴
• Kortykosteroidy – zwiększają ryzyko owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego.¹⁵
• Leki przeciwzakrzepowe – NLPZ mogą nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna.¹⁶
• Leki przeciwpłytkowe i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.¹⁷
• Pochodne sulfonylomocznika – badania kliniczne wykazały interakcje między NLPZ a lekami przeciwcukrzycowymi. Mimo braku opisanych interakcji między ibuprofenem a pochodnymi sulfonylomocznika, zaleca się kontrolę stężenia glukozy we krwi podczas stosowania skojarzonego.¹⁸

Inne istotne interakcje lekowe

Poniżej przedstawiono pozostałe istotne interakcje ibuprofenu z innymi lekami:¹⁹

• Zydowudyna – istnieją dane wskazujące na zwiększone ryzyko wylewów krwi do stawu i krwiaków u pacjentów z HIV pozytywnych z hemofilią, leczonych jednocześnie zydowudyną i ibuprofenem.²⁰
• Probenecyd i sulfinpirazon – leki zawierające probenecyd lub sulfinpirazon mogą opóźniać wydalanie ibuprofenu.²¹
• Baklofen – po rozpoczęciu stosowania ibuprofenu może rozwinąć się toksyczność baklofenu.²²
• Rytonawir – może powodować zwiększenie stężenia NLPZ w osoczu.²³
• Aminoglikozydy – NLPZ mogą zmniejszać wydalanie aminoglikozydów.²⁴
• Antybiotyki chinolonowe – dane z badań na zwierzętach wskazują, że NLPZ mogą zwiększać ryzyko wystąpienia drgawek związanych z antybiotykami z grupy chinolonów. Pacjenci przyjmujący jednocześnie NLPZ i antybiotyki chinolonowe mają zwiększone ryzyko drgawek.²⁵
• Inhibitory CYP2C9 – jednoczesne stosowanie ibuprofenu z inhibitorami CYP2C9 może zwiększać ekspozycję na ibuprofen. W badaniach z worykonazolem i flukonazolem wykazano zwiększenie poziomu S(+) ibuprofenu o około 80-100%. Należy rozważyć zmniejszenie dawki ibuprofenu przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP2C9, zwłaszcza przy wysokich dawkach ibuprofenu z worykonazolem lub flukonazolem.²⁶
• Kaptopryl – badania doświadczalne wskazują, że ibuprofen hamuje działanie kaptoprylu na wydalanie sodu.²⁷
• Cholestyramina – podczas jednoczesnego stosowania ibuprofenu i cholestyraminy wchłanianie ibuprofenu jest opóźnione i zmniejszone (o 25%). Leki te należy podawać w kilkugodzinnych odstępach.²⁸

Interakcje ibuprofenu z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii ibuprofenem może mieć istotne implikacje kliniczne. Alkohol może nasilać działania niepożądane ibuprofenu, szczególnie w obrębie przewodu pokarmowego. Mechanizm tej interakcji polega głównie na tym, że zarówno ibuprofen, jak i alkohol mogą uszkadzać błonę śluzową żołądka, a ich jednoczesne stosowanie znacząco zwiększa to ryzyko.²⁹

Alkohol może również:

• Zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego
• Nasilać działanie drażniące na błonę śluzową żołądka
• Wpływać na metabolizm ibuprofenu w wątrobie
• Zwiększać ryzyko nefrotoksyczności

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi chorobami wątroby, nerek lub przewodu pokarmowego. W trakcie leczenia ibuprofenem zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych, do których skierowany jest produkt Nurofen dla dzieci Junior truskawkowy.³⁰

Tabela interakcji lekowych ibuprofenu