Interakcje leku
Nitresan 20 mg 20 mg

Nitrendypina, antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn, jest metabolizowana przez izoenzymy 3A4 cytochromu P-450 obecne w błonie śluzowej żołądka i wątrobie. Leki indukujące ten układ, takie jak ryfampicyna, znacząco obniżają biodostępność nitrendypiny, co prowadzi do osłabienia jej działania przeciwnadciśnieniowego i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Z kolei inhibitory izoenzymów 3A4 (np. makrolidy: erytromycyna, klarytromycyna; inhibitory proteazy anty-HIV: rytonawir; azolowe leki przeciwgrzybicze: ketokonazol; nefazodon; fluoksetyna; cymetydyna; ranitydyna) zwiększają stężenie nitrendypiny w osoczu, co może wymagać monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej redukcji dawki. Leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina) indukują metabolizm nitrendypiny, zmniejszając jej skuteczność, co wymaga dostosowania dawki po zakończeniu terapii przeciwpadaczkowej.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Nitrendypina, jako antagonista wapnia z grupy pochodnych dihydropirydyny, jest metabolizowana przez izoenzymy 3A4 cytochromu P-450, zlokalizowane w błonie śluzowej żołądka i w wątrobie. Z tego powodu produkty lecznicze hamujące lub indukujące ten system enzymatyczny mogą znacząco wpływać na biodostępność i skuteczność kliniczną nitrendypiny.1

Skojarzenia przeciwwskazane

Jednoczesne stosowanie ryfampicyny z nitrendypiną jest przeciwwskazane. Ryfampicyna silnie indukuje izoenzymy 3A4 cytochromu P-450, co prowadzi do znacznego zmniejszenia biodostępności nitrendypiny (podobnie jak innych antagonistów wapnia z grupy dihydropirydyny). Skutkuje to istotnym osłabieniem działania przeciwnadciśnieniowego nitrendypiny.2

Produkty lecznicze hamujące metabolizm nitrendypiny

Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów izoenzymów 3A4 cytochromu P-450 należy monitorować ciśnienie tętnicze i rozważyć zmniejszenie dawki nitrendypiny w razie potrzeby.3 Do tych leków należą:

  • Antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, troleandomycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) – mogą hamować metabolizm nitrendypiny prowadząc do zwiększenia jej stężenia w osoczu. Należy zauważyć, że azytromycyna, mimo strukturalnego podobieństwa do makrolidów, nie hamuje izoenzymów 3A4 cytochromu P-450.4
  • Inhibitory proteazy anty-HIV (np. rytonawir) – silnie hamują układ izoenzymów 3A4 cytochromu P-450, przez co mogą istotnie zwiększać stężenie nitrendypiny w osoczu.5
  • Azolowe leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol) – hamują izoenzymy 3A4 cytochromu P-450, co może prowadzić do znacznego zwiększenia biodostępności nitrendypiny poprzez zmniejszenie jej metabolizmu pierwszego przejścia.6
  • Nefazodon – silny inhibitor układu izoenzymów 3A4 cytochromu P-450, który może potencjalnie zwiększać stężenie nitrendypiny w osoczu.7
  • Fluoksetyna – na podstawie badań z nimodypina (strukturalnie podobnym antagonistą wapnia), może prowadzić do około 50% zwiększenia stężenia nitrendypiny w osoczu.8
  • Chinuprystyna/dalfoprystyna – może prowadzić do zwiększonego stężenia nitrendypiny w osoczu, podobnie jak obserwowano w przypadku nifedypiny.9
  • Kwas walproinowy – może zwiększać stężenie nitrendypiny w osoczu poprzez hamowanie enzymów metabolizujących, co prowadzi do nasilenia jej działania.10
  • Cymetydyna i ranitydyna – cymetydyna oraz, w mniejszym stopniu, ranitydyna mogą powodować zwiększenie stężenia nitrendypiny w osoczu, a tym samym nasilenie jej działania.11

Produkty lecznicze indukujące metabolizm nitrendypiny

Leki przeciwpadaczkowe takie jak fenytoina, fenobarbital i karbamazepina indukują układ izoenzymów 3A4 cytochromu P-450, co może prowadzić do klinicznie istotnego zmniejszenia biodostępności nitrendypiny, a w konsekwencji do zmniejszenia jej skuteczności przeciwnadciśnieniowej. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków, po zakończeniu leczenia przeciwpadaczkowego należy rozważyć dostosowanie (zmniejszenie) dawki nitrendypiny, jeśli wcześniej ją zwiększono.12

Wpływ nitrendypiny na inne produkty lecznicze

  • Leki moczopędne – na początku terapii skojarzonej może wystąpić zwiększone wydalanie sodu z moczem, co prowadzi do nasilenia działania przeciwnadciśnieniowego.13
  • Inne leki zmniejszające ciśnienie tętniczenitrendypina może nasilać działanie hipotensyjne jednocześnie stosowanych leków przeciwnadciśnieniowych, takich jak:
    • β-adrenolityki
    • Inhibitory ACE
    • Antagoniści receptora angiotensyny I (AT1)
    • Inni antagoniści wapnia
    • Leki blokujące receptory alfa-adrenergiczne
    • Inhibitory PDE-5
    • Alfa-metylodopa

    14

  • Digoksyna – nitrendypina może zwiększać stężenie digoksyny w osoczu. Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów przedawkowania digoksyny. W razie konieczności zaleca się zmniejszenie dawki digoksyny.15
  • Preparaty zwiotczające mięśnie – czas oraz nasilenie działania leków zwiotczających mięśnie, takich jak pankuronium czy wekuronium, mogą być zwiększone u pacjentów leczonych nitrendypiną.16

Interakcje z pokarmem

Sok grejpfrutowy hamuje metabolizm utleniania nitrendypiny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w osoczu, a w konsekwencji do nasilenia działania przeciwnadciśnieniowego. Działanie soku może utrzymywać się przez co najmniej 3 dni od ostatniego spożycia, dlatego należy unikać spożywania grejpfrutów i soku grejpfrutowego w czasie stosowania nitrendypiny.17

Interakcje nitrendypiny z alkoholem

Alkohol etylowy (etanol) może wchodzić w interakcje z nitrendypiną z kilku powodów. Zarówno nitrendypina, jak i alkohol, mają działanie rozszerzające naczynia krwionośne, co przy jednoczesnym stosowaniu może prowadzić do nasilenia efektu hipotensyjnego.

Alkohol może potęgować działanie nitrendypiny poprzez:

  • Addytywne rozszerzenie naczyń krwionośnych, co może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego
  • Konkurowanie o enzymy metabolizujące z układu cytochromu P-450 3A4, co potencjalnie może zwiększać stężenie nitrendypiny we krwi
  • Zwiększenie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, bóle głowy i uczucie zmęczenia

Pacjenci przyjmujący nitrendypinę powinni zostać poinformowani o możliwych skutkach jednoczesnego spożywania alkoholu i zaleca się ograniczenie jego spożycia podczas terapii tym lekiem.

Substancja/grupa leków Mechanizm interakcji Skutki kliniczne Poziom istotności Zalecenia
Ryfampicyna Silna indukcja izoenzymów 3A4 cytochromu P-450 Znaczne zmniejszenie biodostępności i skuteczności nitrendypiny Wysoki Skojarzenie przeciwwskazane
Antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) Hamowanie izoenzymów 3A4 cytochromu P-450 Zwiększenie stężenia nitrendypiny w osoczu, nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego Umiarkowany do wysokiego Monitorowanie ciśnienia tętniczego, w razie potrzeby redukcja dawki
Inhibitory proteazy anty-HIV (np. rytonawir) Silne hamowanie izoenzymów 3A4 cytochromu P-450 Istotne zwiększenie stężenia nitrendypiny w osoczu Wysoki Monitorowanie ciśnienia tętniczego, możliwa konieczność redukcji dawki
Azolowe leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol) Hamowanie izoenzymów 3A4 cytochromu P-450 Znaczne zwiększenie biodostępności nitrendypiny Wysoki Ścisłe monitorowanie ciśnienia, dostosowanie dawki
Nefazodon Silne hamowanie izoenzymów 3A4 cytochromu P-450 Zwiększenie stężenia nitrendypiny w osoczu Umiarkowany Monitorowanie ciśnienia tętniczego
Fluoksetyna Hamowanie metabolizmu nitrendypiny Zwiększenie stężenia nitrendypiny o około 50% Umiarkowany Monitorowanie działania klinicznego
Cymetydyna, ranitydyna Hamowanie metabolizmu wątrobowego Zwiększenie stężenia nitrendypiny w osoczu Umiarkowany (cymetydyna), niski (ranitydyna) Monitorowanie ciśnienia tętniczego
Leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina) Indukcja izoenzymów 3A4 cytochromu P-450 Zmniejszenie biodostępności i skuteczności nitrendypiny Umiarkowany do wysokiego Możliwa konieczność zwiększenia dawki nitrendypiny, obserwacja po odstawieniu leku przeciwpadaczkowego
Digoksyna Nitrendypina zwiększa stężenie digoksyny Ryzyko toksyczności digoksyny Wysoki Monitorowanie stężenia digoksyny, obserwacja w kierunku objawów przedawkowania
Preparaty zwiotczające mięśnie (pankuronium, wekuronium) Nasilenie działania zwiotczającego Wydłużenie czasu działania i nasilenie zwiotczenia mięśni Umiarkowany Monitorowanie funkcji nerwowo-mięśniowej podczas zabiegów
Inne leki przeciwnadciśnieniowe (β-adrenolityki, inhibitory ACE, antagoniści receptora AT1) Addytywne działanie hipotensyjne Nasilenie działania obniżającego ciśnienie tętnicze Umiarkowany Ostrożne dostosowanie dawek, regularne monitorowanie ciśnienia
Sok grejpfrutowy Hamowanie metabolizmu utleniania nitrendypiny Zwiększenie stężenia nitrendypiny w osoczu i nasilenie działania Wysoki Unikać spożywania grejpfrutów i soku grejpfrutowego
Alkohol Addytywne rozszerzenie naczyń, konkurencja o enzymy metabolizujące Nasilenie działania hipotensyjnego, zwiększenie ryzyka działań niepożądanych Umiarkowany Ograniczenie spożycia alkoholu, monitorowanie ciśnienia tętniczego
  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl