Właściwości farmakokinetyczne lorazepamu

Lorazepam wykazuje specyficzne cechy farmakokinetyczne, które warunkują jego działanie terapeutyczne oraz profil bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis poszczególnych procesów farmakokinetycznych tego leku.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym lorazepam charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w surowicy osiągane jest po około 2 godzinach od podania, przy czym obserwuje się indywidualne różnice czasowe w zakresie od 0,5 do 3 godzin. Biodostępność lorazepamu po podaniu doustnym jest bardzo wysoka i wynosi 90-93%, co wskazuje na niemal całkowite wykorzystanie dawki leku przez organizm.²

Dystrybucja

Lorazepam po wchłonięciu do krwiobiegu w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – stopień wiązania wynosi 85-91%. Należy podkreślić, że wolna frakcja leku (niezwiązana z białkami) jest istotnie podwyższona u pacjentów w podeszłym wieku, co może mieć znaczenie kliniczne. Lek wykazuje zdolność do przenikania przez barierę krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, osiągając w płynie mózgowo-rdzeniowym stężenia stanowiące około 5-28% odpowiadających poziomów w osoczu.³

Lorazepam przekracza również barierę łożyskową, a stężenia leku w osoczu noworodków są zbliżone do stężeń w surowicy matek, co ma istotne znaczenie w kontekście stosowania leku u kobiet w ciąży. Okres półtrwania dystrybucji wynosi 20-25 minut (z zakresem od 10,3 do 42,7 minut), natomiast objętość dystrybucji osiąga wartość 1,3 l/kg masy ciała. Stężenia lorazepamu w osoczu w stanie stacjonarnym są osiągane w ciągu trzech dni od rozpoczęcia terapii.⁴

Metabolizm

Lorazepam podlega intensywnym procesom metabolicznym zachodzącym głównie w wątrobie, która przetwarza około 75% dawki leku. Charakterystyczną cechą farmakokinetyki lorazepamu jest występowanie recyrkulacji jelitowo-wątrobowej. Co istotne, długotrwałe podawanie leku nie wpływa negatywnie na zdolność wątroby do hydroksylacji.⁵

W procesie metabolizmu lorazepamu powstaje kilka metabolitów, przy czym głównym nieaktywnym metabolitem jest glukuronid 3-O-fenolowy, stanowiący 75% podanej dawki. Oprócz tego głównego metabolitu, w mniejszych ilościach powstają również inne metabolity, jak 6-chloro-4-O-chlorofenylo-2,1-chinazolinon oraz hydroksylowana pochodna lorazepamu. Wszystkie powstające metabolity są farmakologicznie nieaktywne.⁶

Eliminacja

Lorazepam oraz jego metabolity są wydalane z organizmu przede wszystkim przez nerki, które odpowiadają za eliminację około 88% dawki leku. Mniejsze ilości, stanowiące około 7% dawki, są wydalane z kałem. Całkowity klirens lorazepamu wynosi 1,1 ml/min/kg masy ciała.⁷

Okres półtrwania lorazepamu w fazie eliminacji jest stosunkowo długi i wynosi 12 godzin, co powoduje, że ryzyko nadmiernej kumulacji leku w organizmie jest minimalne. Z kolei okres półtrwania w fazie eliminacji nieaktywnego metabolitu glukuronidu wynosi 12-18 godzin.⁸

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Analiza właściwości farmakokinetycznych lorazepamu w określonych grupach pacjentów wykazała następujące zależności:

• Pacjenci w podeszłym wieku – nie obserwuje się istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych w porównaniu z populacją osób młodszych, choć należy pamiętać o zwiększonej frakcji wolnego leku⁹
• Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby – okres półtrwania lorazepamu w fazie eliminacji ulega podwojeniu, co może prowadzić do kumulacji leku w organizmie i wymaga dostosowania dawkowania¹⁰
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – obserwuje się zmniejszenie szybkości wydalania metabolitu glukuronidu, jednak nie wpływa to na wydłużenie okresu półtrwania samego lorazepamu¹¹

Parametry farmakokinetyczne lorazepamu