Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Omówienie wpływu preparatu LisiHEXAL (lizynopryl) na płodność, ciążę oraz laktację stanowi istotny element informacji, który lekarz powinien przekazać pacjentce. Ze względu na potencjalne poważne zagrożenia dla płodu i noworodka, szczególnie istotne jest dokładne przedstawienie ryzyka związanego ze stosowaniem tego leku w okresie ciąży oraz podczas karmienia piersią.¹

Przeciwwskazania w ciąży

Stosowanie lizynoprylu w czasie ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane. Dane z piśmiennictwa światowego dokumentują kilkadziesiąt przypadków zachorowalności noworodków oraz śmierci płodów i noworodków związanych ze stosowaniem inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) w okresie ciąży.²

Wpływ inhibitorów ACE w drugim i trzecim trymestrze ciąży

Stosowanie inhibitorów ACE, w tym lizynoprylu, w drugim i trzecim trymestrze ciąży wiąże się z rozwojem poważnych powikłań u płodu i noworodka. Do udokumentowanych zaburzeń należą:³

• Niedociśnienie tętnicze – obniżenie ciśnienia krwi u płodu i noworodka
• Niedorozwój czaszki noworodka – zaburzenia w prawidłowym rozwoju kości czaszki
• Bezmocz – całkowity brak wydalania moczu
• Niewydolność nerek – zarówno odwracalna jak i nieodwracalna
• Zgon płodu lub noworodka – w najcięższych przypadkach

Problem małowodzia i związane z nim komplikacje

W literaturze opisywano również przypadki małowodzia (zmniejszona ilość płynu owodniowego), które prawdopodobnie wynika z zaburzeń czynności nerek płodu wywołanych przez inhibitory ACE. Takie małowodzie wiązało się z rozwojem szeregu poważnych powikłań u płodu:⁴

• Przykurcze kończyn płodu – nieprawidłowe ustawienie i ograniczenie ruchomości kończyn
• Zniekształcenia twarzoczaszki – nieprawidłowy rozwój struktur kostnych twarzy i czaszki
• Niedorozwój płuc – zaburzenia w prawidłowym rozwoju tkanki płucnej

Dodatkowo istnieją doniesienia o zwiększonym ryzyku występowania następujących problemów, choć nie wyjaśniono jednoznacznie ich związku przyczynowego z narażeniem na inhibitory ACE:⁵

• Wcześniactwo – poród przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży
• Opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego – zaburzenia wzrastania płodu
• Przetrwały przewód tętniczy – nieprawidłowość układu krążenia polegająca na utrzymywaniu się połączenia między aortą a tętnicą płucną po urodzeniu

Ryzyko w pierwszym trymestrze ciąży

Stosowanie inhibitorów ACE w pierwszym trymestrze ciąży również wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania wad wrodzonych u płodu, choć mechanizm powstawania tych zaburzeń nie jest w pełni poznany.⁶

Postępowanie w przypadku stwierdzenia ciąży

W przypadku stwierdzenia ciąży u pacjentki stosującej lizynopryl, należy:⁷

1. Natychmiast przerwać leczenie lizynoprylem – tak szybko, jak to możliwe
2. Wdrożyć systematyczne monitorowanie rozwoju płodu – poprzez regularne badania kontrolne i USG
3. Rozważyć alternatywne metody leczenia nadciśnienia tętniczego bezpieczne w okresie ciąży

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

U kobiet w wieku rozrodczym stosowanie inhibitorów ACE, w tym lizynoprylu, wymaga szczególnej ostrożności:⁸

• Lizynopryl jest przeciwwskazany u kobiet planujących ciążę ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu
• Pacjentki w wieku rozrodczym muszą zostać szczegółowo poinformowane o ryzyku związanym ze stosowaniem leku
• Decyzja o zastosowaniu lizynoprylu u kobiet w wieku rozrodczym powinna być poprzedzona uważnym, indywidualnym rozpatrzeniem stosunku ryzyka do korzyści z leczenia
• Zaleca się rozważenie skutecznej metody antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym stosujących lizynopryl

Karmienie piersią

Stosowanie lizynoprylu w okresie karmienia piersią nie jest zalecane z następujących powodów:⁹

• Brak jest danych dotyczących przenikania lizynoprylu do mleka kobiecego
• U kobiet karmiących piersią preferowane są inne leki o lepiej poznanych profilach bezpieczeństwa
• Szczególną ostrożność należy zachować, jeśli dziecko jest noworodkiem lub wcześniakiem ze względu na ich zwiększoną wrażliwość na działania niepożądane leków

W przypadku konieczności leczenia nadciśnienia tętniczego u kobiety karmiącej piersią, lekarz powinien rozważyć zastosowanie alternatywnych leków hipotensyjnych o udokumentowanym bezpieczeństwie stosowania w okresie laktacji.