Specjalne ostrzeżenia
Linezolid Polpharma

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania linezolidu

Linezolid Polpharma (2 mg/ml roztwór do infuzji) wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące bezpiecznego stosowania tego antybiotyku, które należy uwzględnić w procesie leczenia pacjentów.¹

Zahamowanie czynności szpiku kostnego

U pacjentów przyjmujących linezolid obserwowano zahamowanie czynności szpiku kostnego, które może manifestować się jako niedokrwistość, leukopenia, pancytopenia lub trombocytopenia. Ryzyko tych zaburzeń wzrasta wraz z czasem trwania terapii. W przypadkach, w których znane były wyniki leczenia, po zakończeniu stosowania linezolidu parametry krwi powracały do wartości sprzed terapii.²

Szczególnie dokładnego monitorowania parametrów morfologii krwi wymagają następujące grupy pacjentów:

• Pacjenci w podeszłym wieku, u których ryzyko zaburzeń hematologicznych jest większe niż u osób młodszych³
• Pacjenci z występującą uprzednio niedokrwistością, granulocytopenią lub trombocytopenią⁴
• Pacjenci przyjmujący równocześnie leki mogące obniżać stężenie hemoglobiny, liczbę krwinek lub wpływać na liczbę bądź czynność płytek krwi⁵
• Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek, u których częściej występuje trombocytopenia, niezależnie od dializoterapii⁶
• Pacjenci przyjmujący linezolid dłużej niż przez 10-14 dni⁷

Zaleca się cotygodniowe kontrolowanie morfologii krwi obwodowej (stężenie hemoglobiny, liczba płytek krwi, liczba leukocytów z rozmazem) u wszystkich pacjentów, niezależnie od początkowych wyników badań.⁸

W przypadku wystąpienia znacznego zahamowania czynności szpiku, leczenie należy przerwać, chyba że jego kontynuacja jest bezwzględnie konieczna. Jeśli kontynuacja jest konieczna, należy wdrożyć ścisłe monitorowanie parametrów morfologii oraz odpowiednie postępowanie terapeutyczne.⁹

Niedokrwistość związana z długim czasem terapii

Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia ciężkiej niedokrwistości u pacjentów leczonych linezolidem dłużej niż przez zalecane maksymalnie 28 dni. W takich przypadkach częściej obserwowano konieczność przetaczania krwi.¹⁰

Po wprowadzeniu linezolidu do obrotu raportowano przypadki niedokrwistości syderoblastycznej. Najczęściej występowała ona u pacjentów leczonych linezolidem dłużej niż 28 dni. Po zakończeniu terapii linezolidem u większości pacjentów niedokrwistość ustępowała całkowicie lub częściowo.¹¹

Zakażenia odcewnikowe i mieszane

W otwartym badaniu klinicznym z udziałem ciężko chorych pacjentów z zakażeniami związanymi ze stosowaniem cewników dożylnych obserwowano zwiększoną umieralność wśród pacjentów leczonych linezolidem w porównaniu do grupy otrzymującej wankomycynę, dikloksacylinę lub oksacylinę (21,5% vs 16,0%).¹²

Głównym czynnikiem wpływającym na umieralność było występowanie zakażenia bakteriami Gram-dodatnimi na początku leczenia. Współczynniki umieralności były podobne u pacjentów z zakażeniem wywołanym wyłącznie przez bakterie Gram-dodatnie, ale były istotnie większe w grupie pacjentów leczonych linezolidem, u których stwierdzono inny patogen lub nie stwierdzono żadnego patogenu.¹³

Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że linezolid w powikłanych zakażeniach skóry i tkanek miękkich można stosować u pacjentów ze stwierdzonym lub podejrzewanym jednoczesnym zakażeniem bakteriami Gram-ujemnymi wyłącznie wtedy, gdy nie są dostępne inne opcje terapeutyczne. W takich przypadkach konieczne jest rozpoczęcie jednoczesnej terapii skierowanej przeciwko bakteriom Gram-ujemnym.¹⁴

Biegunka i zapalenie okrężnicy związane z antybiotykoterapią

Podczas stosowania niemal każdego leku przeciwbakteryjnego, w tym linezolidu, notowano występowanie rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy oraz biegunki związanej z zakażeniem Clostridium difficile. Objawy mogą mieć różne nasilenie – od lekkiej biegunki do zapalenia okrężnicy zakończonego zgonem.¹⁵

W przypadku wystąpienia ostrej biegunki u pacjenta leczonego linezolidem należy rozważyć taką diagnozę. Jeśli podejrzewa się lub potwierdzi związek biegunki lub zapalenia okrężnicy z antybiotykoterapią, zaleca się:

• Przerwanie stosowania linezolidu
• Niezwłoczne rozpoczęcie odpowiedniego leczenia
• Unikanie stosowania leków hamujących perystaltykę jelit, które są przeciwwskazane w tej sytuacji¹⁶

Kwasica mleczanowa i zaburzenia mitochondrialne

Podczas terapii linezolidem obserwowano przypadki kwasicy mleczanowej. U pacjentów, u których rozwiną się objawy kwasicy metabolicznej, takie jak:

• Nawracające nudności lub wymioty
• Ból brzucha
• Niskie stężenie wodorowęglanów
• Hiperwentylacja

konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna. W przypadku wystąpienia kwasicy mleczanowej, przed kontynuacją leczenia linezolidem należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka.¹⁷

Linezolid hamuje syntezę białek mitochondrialnych, co może prowadzić do wystąpienia takich działań niepożądanych jak kwasica metaboliczna, niedokrwistość i neuropatia (zarówno neuropatia nerwu wzrokowego, jak i obwodowa). Te działania niepożądane występują częściej przy stosowaniu leku przez okres dłuższy niż 28 dni.¹⁸

Zespół serotoninowy

Istnieją doniesienia o występowaniu zespołu serotoninowego związanego z jednoczesnym stosowaniem linezolidu i leków o działaniu serotoninergicznym, w tym leków przeciwdepresyjnych, takich jak selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) oraz opioidów.¹⁹

Jednoczesne stosowanie linezolidu z lekami serotoninergicznymi jest przeciwwskazane, z wyjątkiem sytuacji, gdy takie połączenie jest bezwzględnie konieczne. W takim przypadku pacjent wymaga ścisłej obserwacji pod kątem objawów zespołu serotoninowego, takich jak:

• Zaburzenia czynności poznawczych
• Bardzo wysoka gorączka
• Hiperrefleksja
• Brak koordynacji ruchowej

W przypadku wystąpienia tych objawów lekarz powinien rozważyć przerwanie podawania jednego lub obu leków. Należy pamiętać, że po odstawieniu leków serotoninergicznych mogą pojawić się objawy odstawienia.²⁰

Neuropatia obwodowa i neuropatia nerwu wzrokowego

U pacjentów leczonych linezolidem raportowano przypadki neuropatii obwodowej i neuropatii nerwu wzrokowego, które czasem prowadziły do utraty wzroku. Zjawisko to występowało głównie u pacjentów leczonych przez okres dłuższy niż maksymalnie zalecane 28 dni.²¹

Należy poinformować pacjentów o konieczności zgłaszania objawów pogorszenia widzenia, takich jak:

• Zmiana ostrości widzenia
• Zmiana widzenia barwnego
• Niewyraźne widzenie
• Ubytki w polu widzenia

W przypadku wystąpienia takich objawów zaleca się natychmiastowe skierowanie pacjenta na badanie okulistyczne. U pacjentów przyjmujących Linezolid Polpharma przez okres dłuższy niż 28 dni należy regularnie monitorować czynność narządu wzroku.²²

W przypadku wystąpienia neuropatii obwodowej lub neuropatii nerwu wzrokowego, decyzja o kontynuacji leczenia produktem Linezolid Polpharma powinna być podjęta w oparciu o indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka.²³

Zwiększone ryzyko neuropatii może występować u pacjentów obecnie lub niedawno leczonych na gruźlicę lekami przeciwgruźliczymi.²⁴

Drgawki

U pacjentów leczonych linezolidem odnotowano przypadki drgawek. Większość z tych pacjentów miała w wywiadzie napady drgawkowe lub czynniki ryzyka ich wystąpienia. Dlatego zaleca się, aby lekarz zebrał szczegółowy wywiad od pacjenta dotyczący wcześniejszych epizodów drgawek.²⁵

Właściwości inhibitora monoaminooksydazy

Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (IMAO), jednak w dawkach stosowanych w leczeniu zakażeń nie wykazuje działania przeciwdepresyjnego. Dostępne są bardzo ograniczone dane dotyczące interakcji i bezpieczeństwa stosowania linezolidu u pacjentów z chorobami i/lub przyjmujących leki, które mogą hamować MAO. W takich sytuacjach linezolid nie powinien być stosowany, chyba że możliwe jest ścisłe monitorowanie pacjenta.²⁶

Stosowanie z pokarmami bogatymi w tyraminę

Należy poinformować pacjenta o konieczności ograniczenia spożywania pokarmów bogatych w tyraminę podczas stosowania linezolidu.²⁷

Nadkażenia

Stosowanie antybiotyków może niekiedy prowadzić do nadmiernego namnożenia drobnoustrojów niewrażliwych. Podczas badań klinicznych u około 3% pacjentów przyjmujących zalecane dawki linezolidu wystąpiła kandydoza związana z leczeniem. W przypadku wystąpienia nadkażenia w trakcie terapii linezolidem należy wdrożyć odpowiednie postępowanie.²⁸

Stosowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek: Linezolid należy stosować z wyjątkową ostrożnością i jedynie wtedy, gdy przewidywana korzyść przewyższa teoretyczne ryzyko.²⁹

Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby: Linezolid powinien być stosowany jedynie wtedy, gdy przewidywana korzyść przewyższa teoretyczne ryzyko.³⁰

Ograniczenia badań klinicznych

Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności podawania linezolidu przez okres dłuższy niż 28 dni.³¹

Nie prowadzono kontrolowanych badań klinicznych z udziałem pacjentów z:

• Stopą cukrzycową
• Odleżynami
• Zmianami spowodowanymi niedokrwieniem
• Ciężkimi oparzeniami
• Zgorzelą

Doświadczenie w stosowaniu linezolidu w leczeniu takich stanów jest ograniczone.³²

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt zawiera glukozę i sód w znaczących ilościach:

Zawartość sodu pochodząca z rozcieńczalnika powinna być uwzględniona przy obliczeniu całkowitej zawartości sodu w przygotowanym rozcieńczeniu produktu.³³