Interakcje leku
Kvelux SR 400 mg
Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, które powodują 5-8-krotny wzrost AUC kwetiapiny. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (odpowiednio o 13% i 450%), co może obniżać skuteczność terapii. Łączenie kwetiapiny z lekami serotoninergicznymi (inhibitory MAO, SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, stanowiącego zagrożenie życia. Ponadto, stosowanie leków cholinolitycznych może nasilać działania niepożądane o charakterze antycholinergicznym, a leki wpływające na odstęp QT lub równowagę elektrolitową zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami serotoninergicznymi
- Interakcje z lekami cholinolitycznymi
- Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4
- Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi i przeciwpsychotycznymi
- Interakcje z litem i walproinianem
- Inne interakcje
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji
- ciężkie zaburzenie depresyjne
- epizod depresyjny w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- epizod maniakalny w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- schizofrenia
- zaburzenie afektywne dwubiegunowe
- zapobieganie nawrotowi epizodu maniakalnego lub depresyjnego u pacjenta z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Ze względu na zasadnicze działanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tego leku z innymi preparatami o działaniu ośrodkowym. Konieczna jest również wzmożona uwaga przy łączeniu kwetiapiny z lekami mogącymi zaburzać równowagę elektrolitową lub wydłużać odstęp QT.1
Interakcje z lekami serotoninergicznymi
Wymagana jest ostrożność podczas stosowania kwetiapiny w połączeniu z lekami serotoninergicznymi, takimi jak inhibitory MAO, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) lub trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Łączne stosowanie tych leków wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zespołu serotoninowego, który jest stanem potencjalnie zagrażającym życiu.2
Interakcje z lekami cholinolitycznymi
Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego leczenia pacjentów przyjmujących inne produkty lecznicze o działaniu cholinolitycznym (muskarynowym), ze względu na możliwe nasilenie działań niepożądanych.3
Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4
Metabolizm kwetiapiny zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Badania interakcji wykazały, że jednoczesne podawanie kwetiapiny (w dawce 25 mg) z ketokonazolem (inhibitorem CYP3A4) powodowało znaczące zwiększenie wartości AUC kwetiapiny o 5-8 razy. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane. Dodatkowo, nie zaleca się również spożywania soku grejpfrutowego w trakcie terapii kwetiapiną.4
W przeciwieństwie do inhibitorów, induktory enzymów wątrobowych mogą istotnie zmniejszać stężenie kwetiapiny w osoczu, co może wpływać na skuteczność leczenia. Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie karbamazepiny (znanego induktora enzymów wątrobowych) znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, zmniejszając średnio o 13% układową ekspozycję na kwetiapinę. Z kolei podawanie kwetiapiny z fenytoiną zwiększało klirens kwetiapiny aż o około 450%.5
Pacjenci przyjmujący leki pobudzające aktywność enzymów wątrobowych mogą rozpocząć leczenie kwetiapiną tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko związane z odstawieniem leków indukujących enzymy wątrobowe. Wszelkie zmiany w terapii lekami indukującymi enzymy wątrobowe powinny być wprowadzane stopniowo. W razie konieczności zaleca się zastąpienie induktora enzymatycznego innym lekiem, który nie ma takich właściwości (np. walproinianem sodu).6
Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi i przeciwpsychotycznymi
Badania wykazały, że jednoczesne podawanie leków przeciwdepresyjnych, takich jak imipramina (inhibitor CYP2D6) lub fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6), nie powoduje znaczących zmian w farmakokinetyce kwetiapiny.7
Podobnie, nie zaobserwowano istotnych zmian w farmakokinetyce kwetiapiny po jednoczesnym podaniu leków przeciwpsychotycznych, takich jak rysperydon lub haloperydol. Natomiast jednoczesne stosowanie kwetiapiny i tiorydazyny prowadziło do zwiększenia klirensu kwetiapiny o około 70%.8
Interakcje z litem i walproinianem
Jednoczesne stosowanie litu i kwetiapiny nie powoduje zmian w farmakokinetyce litu. Jednakże badania kliniczne wykazały, że u pacjentów otrzymujących kwetiapinę w połączeniu z litem częściej występują objawy pozapiramidowe (szczególnie drżenie), senność oraz zwiększenie masy ciała, w porównaniu do grupy otrzymującej kwetiapinę i placebo.9
Stosowanie walproinianu sodu jednocześnie z kwetiapiną nie wpływa w sposób istotny klinicznie na farmakokinetykę obu leków. Warto jednak zaznaczyć, że w retrospektywnym badaniu u dzieci i młodzieży otrzymujących walproinian, kwetiapinę lub oba leki, leukopenia i neutropenia występowały częściej u pacjentów leczonych terapią skojarzoną niż w grupach otrzymujących monoterapię.10
Inne interakcje
Jednoczesne stosowanie cymetydyny nie wpływa na zmianę farmakokinetyki kwetiapiny.11
Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji z lekami zwykle stosowanymi w chorobach układu sercowo-naczyniowego, jednak zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania takich leków z kwetiapiną.12
Istnieją doniesienia o fałszywie dodatnich wynikach immunoenzymatycznych oznaczeń metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych u pacjentów otrzymujących kwetiapinę. W przypadku wątpliwych wyników zaleca się ich potwierdzenie odpowiednią metodą chromatograficzną.13
Interakcje z alkoholem
Ze względu na zasadnicze działanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu.14 Spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, co może skutkować zwiększoną sedacją, zaburzeniami koordynacji psychomotorycznej, obniżeniem zdolności poznawczych oraz zaburzeniami świadomości.
Równoczesne stosowanie alkoholu i kwetiapiny może również nasilać działania niepożądane leku, zwłaszcza te związane z układem sercowo-naczyniowym, takie jak niedociśnienie ortostatyczne. Dodatkowo, alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy kwetiapiny, potencjalnie zmieniając jej stężenie w osoczu.
Należy bezwzględnie poinformować pacjentów o konieczności unikania spożywania napojów alkoholowych podczas leczenia kwetiapiną, ze względu na możliwość wystąpienia groźnych interakcji oraz zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
Tabela interakcji
| Grupa leków/substancja | Rodzaj interakcji | Mechanizm | Efekt kliniczny | Poziom istotności |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu kwetiapiny | 5-8 krotny wzrost AUC kwetiapiny | Wysoki (przeciwwskazane) |
| Sok grejpfrutowy | Farmakokinetyczna | Hamowanie CYP3A4 | Podwyższenie stężenia kwetiapiny | Średni (niezalecane) |
| Induktory enzymów wątrobowych (karbamazepina, fenytoina) | Farmakokinetyczna | Nasilenie metabolizmu kwetiapiny | Zmniejszenie stężenia kwetiapiny (karbamazepina o 13%, fenytoina o 450%) | Wysoki |
| Leki serotoninergiczne (inhibitory MAO, SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) | Farmakodynamiczna | Zwiększenie aktywności serotoninergicznej | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki |
| Leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, haloperydol) | Farmakokinetyczna | Brak znaczącego wpływu | Brak istotnych zmian w farmakokinetyce kwetiapiny | Niski |
| Tiorydazyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny | Klirens kwetiapiny zwiększony o 70% | Średni |
| Lit | Farmakodynamiczna | Brak wpływu na farmakokinetykę, możliwe synergistyczne działanie niepożądane | Zwiększenie ryzyka objawów pozapiramidowych, senności i przyrostu masy ciała | Średni |
| Walproinian sodu | Farmakodynamiczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę | Zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii (szczególnie u dzieci i młodzieży) | Średni |
| Leki cholinolityczne | Farmakodynamiczna | Sumowanie działania antycholinergicznego | Nasilenie działań niepożądanych cholinolitycznych | Średni |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na OUN | Zwiększona sedacja, zaburzenia koordynacji, upośledzenie funkcji poznawczych | Wysoki |
| Leki wpływające na odstęp QT lub równowagę elektrolitową | Farmakodynamiczna | Potencjalne sumowanie działania na kanały jonowe w mięśniu sercowym | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna | Brak wpływu | Brak istotnych zmian w farmakokinetyce kwetiapiny | Niski |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania