Specjalne ostrzeżenia
Karbis

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Karbis

Produkt leczniczy Karbis (kandesartan cyleksetylu) wymaga stosowania szeregu środków ostrożności i uwzględnienia specjalnych ostrzeżeń z uwagi na mechanizm działania oraz możliwe działania niepożądane. Poniższe informacje stanowią szczegółowe wytyczne dla lekarzy prowadzących terapię tym lekiem.¹

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i współistniejącą niewydolnością nerek stosujących Karbis zaleca się okresowe monitorowanie stężenia potasu oraz kreatyniny w surowicy krwi. Jest to szczególnie istotne, ponieważ lek może wpływać na czynność nerek u pacjentów wrażliwych poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron.²

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania produktu u pacjentów z bardzo ciężką lub schyłkową niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min) są ograniczone. W tej grupie pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas ustalania dawki Karbis, a także prowadzić dokładną kontrolę ciśnienia tętniczego.³

Postępowanie u pacjentów z niewydolnością serca

Podczas leczenia pacjentów z niewydolnością serca konieczne jest prowadzenie okresowej oceny czynności nerek. Dotyczy to szczególnie osób powyżej 75 roku życia oraz pacjentów z wcześniej występującymi zaburzeniami czynności nerek. W trakcie ustalania dawki leku należy regularnie kontrolować stężenie potasu i kreatyniny w surowicy krwi.⁴

Należy zaznaczyć, że badania kliniczne dotyczące niewydolności serca nie obejmowały pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy krwi przekraczającym 265 μmol/l (>3 mg/dl).⁵

Stosowanie u dzieci z zaburzeniami czynności nerek

Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania Karbis u dzieci ze wskaźnikiem przesączania kłębuszkowego (GFR) mniejszym niż 30 ml/min/1,73 m², co stanowi istotne ograniczenie w zakresie rekomendacji terapeutycznych dla tej grupy pacjentów.⁶

Jednoczesne leczenie inhibitorem ACE w niewydolności serca

Podczas jednoczesnego stosowania Karbis z inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) zwiększa się ryzyko działań niepożądanych, szczególnie:⁷

• niedociśnienia
• hiperkaliemii
• pogorszenia czynności nerek (włącznie z ostrą niewydolnością nerek)

Terapia trójskładnikowa obejmująca inhibitor ACE, antagonistę receptora mineralokortykoidowego i kandesartan również nie jest zalecana. Takie skojarzenia leków powinny być stosowane wyłącznie pod nadzorem specjalisty, z regularnym monitorowaniem czynności nerek, stężenia elektrolitów oraz ciśnienia krwi.⁸

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II u pacjentów z nefropatią cukrzycową.⁹

Hemodializa

U pacjentów poddawanych hemodializie stosowanie Karbis może wywołać znaczne wahania ciśnienia tętniczego. Jest to spowodowane zmniejszoną objętością osocza oraz zwiększoną aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron. W związku z tym dawkę leku u pacjentów hemodializowanych należy dobierać szczególnie ostrożnie, zapewniając dokładną kontrolę ciśnienia tętniczego.¹⁰

Zwężenie tętnicy nerkowej

Kandesartan, podobnie jak inne leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron, może powodować zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy krwi u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej lub zwężeniem tętnicy jedynej nerki.¹¹

Przeszczepienie nerki

Brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania Karbis u pacjentów po przeszczepie nerki, co należy uwzględnić przy rozważaniu terapii w tej grupie chorych.¹²

Niedociśnienie tętnicze

Podczas stosowania produktu Karbis niedociśnienie tętnicze może wystąpić w następujących sytuacjach klinicznych:¹³

• u pacjentów z niewydolnością serca
• u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową (np. u chorych przyjmujących duże dawki leków moczopędnych)

W tych grupach pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas rozpoczynania leczenia oraz podjąć próbę wyrównania hipowolemii przed wdrożeniem terapii.¹⁴

U dzieci z możliwością zmniejszenia objętości krwi krążącej (np. u pacjentów leczonych lekami moczopędnymi, szczególnie z zaburzeniami czynności nerek) leczenie Karbis powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarskim. Należy również rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej.¹⁵

Znieczulenie i zabiegi chirurgiczne

W czasie znieczulenia i zabiegów chirurgicznych u pacjentów leczonych antagonistami angiotensyny II może wystąpić niedociśnienie tętnicze spowodowane blokadą układu renina-angiotensyna. W rzadkich przypadkach niedociśnienie może mieć ciężki przebieg, wymagający dożylnego podania płynów i/lub leków zwiększających ciśnienie tętnicze.¹⁶

Zwężenie zastawki aortalnej i mitralnej

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania Karbis u pacjentów z:¹⁷

• hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki aortalnej
• hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki mitralnej
• kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu z lewej komory

Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia, u tych pacjentów istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.¹⁸

Hiperaldosteronizm pierwotny

Pacjenci z hiperaldosteronizmem pierwotnym zwykle nie reagują na leczenie lekami przeciwnadciśnieniowymi działającymi poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron. Z tego powodu nie zaleca się stosowania produktu Karbis w tej grupie pacjentów.¹⁹

Hiperkaliemia

Jednoczesne stosowanie produktu Karbis z następującymi lekami może prowadzić do wzrostu stężenia potasu w surowicy krwi u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym:²⁰

• leki moczopędne oszczędzające potas
• suplementy potasu
• substytuty soli zawierające potas
• inne leki mogące zwiększać stężenie potasu (np. heparyna, kotrimoksazol znany również jako trimetoprym/sulfametoksazol)

W takich przypadkach konieczne jest regularne kontrolowanie stężenia potasu w surowicy.²¹

Hiperkaliemia może również wystąpić u pacjentów z niewydolnością serca przyjmujących Karbis, dlatego zaleca się okresowe monitorowanie stężenia potasu w surowicy. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, leków moczopędnych oszczędzających potas (np. spironolakton) i Karbis nie jest zalecane i może być rozważone jedynie po dokładnej ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka.²²

Stosowanie w ciąży

Nie należy rozpoczynać leczenia antagonistami receptora angiotensyny II (AIIRAs) podczas ciąży. U pacjentek planujących ciążę należy zmienić terapię na alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży. Po stwierdzeniu ciąży należy natychmiast przerwać stosowanie AIIRAs i, jeśli to konieczne, rozpocząć alternatywne leczenie.²³

U pacjentek po pierwszej miesiączce należy regularnie oceniać możliwość zajścia w ciążę. Konieczne jest przekazanie odpowiednich informacji i/lub podjęcie działań zapobiegających ekspozycji na lek podczas ciąży.²⁴

Ostrzeżenia ogólne

U pacjentów, u których napięcie naczyń oraz czynność nerek zależą w znacznej mierze od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca lub chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej), leczenie innymi lekami wpływającymi na ten układ wiązało się z wystąpieniem:²⁵

• ciężkiego niedociśnienia
• azotemii
• skąpomoczu
• rzadziej – ciężkiej niewydolności nerek

Nie można wykluczyć podobnych działań niepożądanych podczas stosowania antagonistów receptora angiotensyny II, w tym Karbis.²⁶

Należy pamiętać, że nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub chorobą naczyniową mózgu może spowodować zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.²⁷

Działanie przeciwnadciśnieniowe kandesartanu może być wzmocnione przez jednoczesne stosowanie innych leków obniżających ciśnienie, niezależnie od tego, czy zostały one przepisane w leczeniu nadciśnienia, czy w innych wskazaniach.²⁸

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistów receptora angiotensyny II (ARB) lub aliskirenu zwiększa ryzyko występowania:²⁹

• niedociśnienia
• hiperkaliemii
• zaburzeń czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek)

W związku z tym nie zaleca się podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu.³⁰

Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty z dokładnym monitorowaniem parametrów życiowych pacjenta, takich jak:³¹

• czynność nerek
• stężenie elektrolitów
• ciśnienie krwi

U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II.³²

Ostrzeżenie dla pacjentów z nietolerancją laktozy

Produkt leczniczy Karbis zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:³³

Pacjenci z wrodzoną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu.³⁴