Działania niepożądane leku Kandesar

Kandesartan cyleksetylu, substancja czynna preparatu Kandesar, wykazuje określony profil działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane zarówno w trakcie kontrolowanych badań klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Charakterystyka działań niepożądanych różni się nieznacznie w zależności od wskazania terapeutycznego (nadciśnienie tętnicze lub niewydolność serca) oraz wieku pacjenta (dorośli vs dzieci i młodzież).¹

Profil bezpieczeństwa w leczeniu nadciśnienia tętniczego

W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z nadciśnieniem tętniczym obserwowane działania niepożądane miały najczęściej charakter łagodny i przemijający. Odsetek pacjentów przerywających leczenie z powodu działań niepożądanych był podobny w grupie otrzymującej kandesartan (3,1%) i w grupie placebo (3,2%), co wskazuje na ogólnie dobrą tolerancję leku.²

Analiza zbiorcza danych z badań klinicznych wykazała, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi charakterystycznymi dla kandesartanu (występującymi z częstością o co najmniej 1% większą niż w grupie placebo) były: zawroty głowy, bóle głowy oraz zakażenia układu oddechowego.³

Profil bezpieczeństwa w leczeniu niewydolności serca

W przypadku stosowania kandesartanu w leczeniu niewydolności serca profil działań niepożądanych odzwierciedla zarówno właściwości farmakologiczne leku, jak i stan zdrowia pacjentów z tym schorzeniem. W programie klinicznym CHARM, porównującym kandesartan w dawkach do 32 mg (n=3803) z placebo (n=3796), zaobserwowano wyższy odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych w grupie kandesartanu (21,0%) w porównaniu z grupą placebo (16,1%).⁴

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów z niewydolnością serca były: hiperkaliemia, niedociśnienie oraz zaburzenia czynności nerek. Te działania występowały ze zwiększoną częstością u pacjentów w wieku powyżej 70 lat, z cukrzycą lub otrzymujących jednocześnie inne produkty lecznicze działające na układ renina-angiotensyna-aldosteron, zwłaszcza inhibitory konwertazy angiotensyny i/lub spironolakton.⁵

Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania kandesartanu cyleksetylu monitorowano u 255 dzieci i młodzieży z nadciśnieniem tętniczym w wieku od 6 do <18 lat w trakcie 4-tygodniowego badania klinicznego oceniającego skuteczność oraz rocznego badania otwartego. Chociaż charakter i nasilenie działań niepożądanych są podobne do tych występujących u dorosłych, to częstość wszystkich działań niepożądanych jest wyższa w populacji pediatrycznej.⁶

Szczególne różnice w częstości występowania działań niepożądanych u dzieci w porównaniu z dorosłymi obejmują:⁷

• Ból głowy, zawroty głowy i infekcja górnych dróg oddechowych – występują bardzo często (≥1/10) u dzieci, natomiast u dorosłych są częste (≥1/100 do <1/10)
• Kaszel – bardzo częsty (≥1/10) u dzieci, natomiast bardzo rzadki (<1/10 000) u dorosłych
• Wysypka – częsta (≥1/100 do <1/10) u dzieci, natomiast bardzo rzadka (<1/10 000) u dorosłych
• Hiperkaliemia, hiponatremia i nieprawidłowa czynność wątroby – rzadkie (≥1/1 000 do <1/100) u dzieci, natomiast bardzo rzadkie (<1/10 000) u dorosłych

U dzieci obserwowano również działania niepożądane nieodnotowane u dorosłych, takie jak arytmia zatokowa, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, gorączka (częste, ≥1/100 do <1/10) oraz ból jamy ustnej i gardła (bardzo częsty, ≥1/10). Należy jednak podkreślić, że są to przemijające i powszechne dolegliwości wieku dziecięcego.⁸

Ogólny profil bezpieczeństwa stosowania kandesartanu u dzieci i młodzieży nie różni się jednak znacząco od profilu u dorosłych.⁹

Monitorowanie laboratoryjne

U pacjentów otrzymujących Kandesar w leczeniu nadciśnienia tętniczego zwykle nie ma konieczności wykonywania rutynowych badań laboratoryjnych. Nie stwierdzono istotnych klinicznie zmian w wynikach podstawowych badań laboratoryjnych, choć obserwowano nieznaczne zmniejszenie stężenia hemoglobiny, podobnie jak w przypadku innych leków hamujących układ renina-angiotensyna-aldosteron.¹⁰

Jedynie u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek zaleca się okresowe badanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy w leczeniu nadciśnienia. Natomiast w przypadku pacjentów z niewydolnością serca otrzymujących kandesartan, należy regularnie kontrolować stężenie kreatyniny i potasu w surowicy, ze względu na częste występowanie hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek w tej grupie.¹¹

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych kandesartanu wraz z ich częstością występowania, uwzględniając dane z badań klinicznych oraz z okresu po wprowadzeniu leku do obrotu.¹²

Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia czynności nerek

Zaburzenia czynności nerek, w tym niewydolność nerek, mogą wystąpić szczególnie u podatnych pacjentów leczonych kandesartanem. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z już istniejącym upośledzeniem funkcji nerek, osób w podeszłym wieku oraz pacjentów jednocześnie stosujących inne leki działające na układ renina-angiotensyna-aldosteron.¹³

W leczeniu niewydolności serca zaburzenia czynności nerek występują często, natomiast w leczeniu nadciśnienia tętniczego u dorosłych – bardzo rzadko. U pacjentów z niewydolnością serca zaleca się regularne monitorowanie funkcji nerek poprzez kontrolę stężenia kreatyniny w surowicy.¹⁴

Zaburzenia elektrolitowe

Hiperkaliemia (zwiększone stężenie potasu we krwi) występuje często u pacjentów z niewydolnością serca leczonych kandesartanem, natomiast bardzo rzadko u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. U dzieci i młodzieży jest to działanie niepożądane rzadkie. Ryzyko hiperkaliemii zwiększa się u pacjentów jednocześnie przyjmujących inne leki wpływające na stężenie potasu (np. spironolakton).¹⁵

Hiponatremia (zmniejszone stężenie sodu we krwi) występuje bardzo rzadko zarówno u pacjentów z nadciśnieniem, jak i z niewydolnością serca, natomiast rzadko u dzieci i młodzieży.¹⁶

Zaburzenia wątroby

Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, nieprawidłowa czynność wątroby lub zapalenie wątroby są bardzo rzadkimi działaniami niepożądanymi u dorosłych pacjentów, natomiast rzadkimi u dzieci i młodzieży. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących dysfunkcję wątroby zaleca się wykonanie odpowiednich badań diagnostycznych.¹⁷

Zaburzenia skóry

Reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka i świąd, występują bardzo rzadko u dorosłych pacjentów. Warto zauważyć, że wysypka występuje znacznie częściej u dzieci i młodzieży (częste działanie niepożądane) niż u dorosłych.¹⁸

Zaburzenia hematologiczne

Leukopenia, neutropenia i agranulocytoza (zmniejszenie liczby białych krwinek) należą do bardzo rzadko występujących działań niepożądanych kandesartanu u dorosłych. Obserwowano również nieznaczne zmniejszenie stężenia hemoglobiny, co jest efektem klasy leków hamujących układ renina-angiotensyna-aldosteron.¹⁹

Raportowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, Tel.: +48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl²⁰

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²¹