Właściwości farmakodynamiczne
Kamiren 4 mg

Właściwości farmakodynamiczne doksazosyny

Doksazosyna, substancja czynna produktu leczniczego Kamiren, należy do dwóch grup farmakoterapeutycznych: leków przeciwnadciśnieniowych (kod ATC: C02CA04) oraz leków stosowanych w łagodnym rozroście gruczołu krokowego (kod ATC: G04CA). Ta podwójna klasyfikacja wynika z jej specyficznego mechanizmu działania i zastosowań klinicznych.¹

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania doksazosyny polega na selektywnym i kompetencyjnym blokowaniu postsynaptycznych alfa1-adrenoreceptorów. To działanie prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, a w konsekwencji do zmniejszenia obwodowego oporu naczyniowego.² Szczególnie istotna jest zdolność doksazosyny do skutecznego blokowania podtypu 1A adrenoreceptora alfa1, który stanowi ponad 70% ogółu podtypów występujących w gruczole krokowym. Ta selektywność wyjaśnia skuteczność leku w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego.³

Właściwości farmakokinetyczne w leczeniu nadciśnienia

Po podaniu jednorazowej dawki dobowej działanie przeciwnadciśnieniowe doksazosyny utrzymuje się przez 24 godziny, co umożliwia wygodne dawkowanie raz na dobę. Po rozpoczęciu leczenia następuje stopniowe obniżenie ciśnienia tętniczego, przy czym maksymalny efekt hipotensyjny obserwuje się po 2-6 godzinach od podania.⁴

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wartości ciśnienia krwi podczas terapii doksazosyną są podobne zarówno w pozycji stojącej, jak i leżącej, co stanowi istotną zaletę leku. Podczas długotrwałego leczenia nie obserwowano rozwoju tolerancji na doksazosynę, w przeciwieństwie do nieselektywnych leków blokujących alfa-adrenoreceptory. W terapii podtrzymującej rzadko obserwowano zwiększenie aktywności reninowej osocza i tachykardię.⁵

Korzystny wpływ na profil lipidowy

Badania kliniczne wykazały, że doksazosyna wywiera korzystny wpływ na gospodarkę lipidową. Obserwuje się istotne obniżenie stężenia:

• triglicerydów całkowitych
• cholesterolu całkowitego
• frakcji LDL w osoczu

Dodatkowo stwierdzono istotne zwiększenie stosunku cholesterolu HDL do cholesterolu całkowitego (w zakresie od około 4% do 13% wartości pierwotnej).⁶

Te właściwości dają doksazosynie przewagę nad lekami moczopędnymi i beta-adrenolitykami, które wpływają niekorzystnie na parametry lipidowe. Dzięki korzystnemu oddziaływaniu zarówno na nadciśnienie tętnicze, jak i stężenie lipidów, doksazosyna przyczynia się do zmniejszenia ryzyka rozwoju choroby wieńcowej.⁷

Dodatkowe efekty terapeutyczne

Terapia doksazosyną wiąże się z licznymi dodatkowymi korzyściami klinicznymi:⁸

• Zahamowanie przerostu lewej komory serca – co ma istotne znaczenie w zmniejszaniu powikłań sercowo-naczyniowych
• Hamowanie agregacji płytek krwi – działanie przeciwzakrzepowe
• Zwiększenie aktywności tkankowego aktywatora plazminogenu – efekt fibrynolityczny
• Zwiększenie wrażliwości na insulinę – korzystne u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej

Dodatkową zaletą doksazosyny są jej właściwości antyoksydacyjne. Badania in vitro wykazały, że 6′- i 7′-hydroksylowe formy metabolitów doksazosyny przy stężeniu 5 µM wykazują działanie antyoksydacyjne.⁹

Bezpieczeństwo stosowania w grupach szczególnych

Doksazosyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa i nie wywiera niekorzystnych skutków metabolicznych, co pozwala na jej stosowanie u pacjentów z:¹⁰

• astmą
• cukrzycą
• dysfunkcją lewokomorową
• skazą moczanową

Wpływ na funkcje seksualne

W kontrolowanych badaniach klinicznych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wykazano związek między podawaniem doksazosyny a poprawą dysfunkcji seksualnych. Co istotne, pacjenci leczeni doksazosyną zgłaszali mniej nowych przypadków zaburzeń erekcji niż osoby otrzymujące inne leki przeciwnadciśnieniowe.¹¹

Wyniki badania ALLHAT

Wstępna ocena wyników badania ALLHAT (ang. Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack Trial) dostarczyła istotnych danych klinicznych dotyczących stosowania doksazosyny w porównaniu z chlortalidonem u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym oraz co najmniej jednym dodatkowym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych:¹²

• Ryzyko wystąpienia ciężkiej niewydolności serca u pacjentów przyjmujących doksazosynę było około dwukrotnie niższe niż u pacjentów leczonych chlortalidonem
• Ryzyko wystąpienia ciężkich komplikacji sercowo-naczyniowych było o 25% wyższe w grupie doksazosyny niż w grupie chlortalidonu

Z uwagi na powyższe wyniki ramię badania ALLHAT obejmujące doksazosynę zostało zakończone. W momencie zakończenia badania nie odnotowano różnic dotyczących przyczyn śmiertelności. Należy zaznaczyć, że przedstawione wyniki nie zostały jeszcze poddane ostatecznej ocenie.¹³

Działanie w łagodnym rozroście gruczołu krokowego

Mechanizm działania doksazosyny w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) opiera się na zmniejszeniu kurczliwości mięśni gładkich w obrębie układu moczowego:¹⁴

• zmniejsza napięcie mięśni gładkich górnego odcinka cewki moczowej
• rozluźnia mięśnie gruczołu krokowego otaczające i zwierające ujście cewki moczowej

Dzięki rozluźnieniu tych struktur mięśniowych wydalanie moczu zostaje znacząco ułatwione, co skutecznie łagodzi dolegliwości typowe dla BPH. Wpływ doksazosyny na prawidłowe ciśnienie tętnicze w kontekście leczenia BPH jest nieistotny klinicznie.¹⁵

Dynamika działań terapeutycznych w BPH

Efekty terapeutyczne doksazosyny w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego są widoczne stosunkowo szybko. Pierwsze korzystne działanie obserwuje się już w ciągu dwóch pierwszych tygodni leczenia, a intensywność poprawy narasta w kolejnych tygodniach terapii.¹⁶

Długoterminowe badania kliniczne potwierdziły utrzymującą się skuteczność i bezpieczeństwo doksazosyny podczas długookresowej terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, trwającej nawet do 48 miesięcy.¹⁷