Specjalne ostrzeżenia
Jansitin Duo
Produkt leczniczy Jansitin Duo, zawierający sytagliptynę 50 mg oraz metforminę 850 mg, jest wskazany do leczenia cukrzycy typu 2, jednak wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych powikłań. Lek nie jest przeznaczony do terapii cukrzycy typu 1 ani kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które objawia się silnym, uporczywym bólem brzucha i wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Metformina natomiast może powodować rzadką, ale ciężką kwasicę mleczanową, szczególnie u pacjentów z pogorszoną czynnością nerek (GFR < 30 mL/min), niewydolnością wątroby, odwodnieniem, nadmiernym spożyciem alkoholu czy stanami niedotlenienia. W trakcie terapii konieczna jest regularna ocena przesączania kłębuszkowego oraz monitorowanie objawów klinicznych i parametrów laboratoryjnych, takich jak pH krwi (< 7,35), stężenie mleczanów (> 5 mmol/l) i luka anionowa.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Jansitin Duo (50 mg + 850 mg)
- Ograniczenia wskazań terapeutycznych
- Ryzyko ostrego zapalenia trzustki
- Kwasica mleczanowa – rzadkie, ale poważne powikłanie
- Monitorowanie czynności nerek
- Ryzyko hipoglikemii w terapii skojarzonej
- Ciężkie reakcje nadwrażliwości
- Pemfigoid pęcherzowy
- Postępowanie przed zabiegami chirurgicznymi
- Stosowanie środków kontrastowych zawierających jod
- Monitoring pacjentów z uprzednio dobrze kontrolowaną cukrzycą
- Zawartość sodu w produkcie
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Jansitin Duo (50 mg + 850 mg)
Produkt leczniczy Jansitin Duo (sytagliptyna 50 mg + metformina 850 mg) wymaga zastosowania szeregu środków ostrożności ze względu na swój złożony skład oraz mechanizm działania. Znajomość poniższych ostrzeżeń jest niezbędna do bezpiecznego stosowania leku u pacjentów z cukrzycą typu 2.1
Ograniczenia wskazań terapeutycznych
Należy pamiętać, że Jansitin Duo nie jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 1. Ponadto produkt ten nie powinien być stosowany w leczeniu kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy, która wymaga innych metod interwencji terapeutycznej.2
Ryzyko ostrego zapalenia trzustki
Stosowanie inhibitorów dipeptydylopeptydazy-4 (DPP-4), do których należy sytagliptyna zawarta w produkcie Jansitin Duo, wiąże się z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Pacjentów należy poinformować o charakterystycznym objawach tego schorzenia, którym jest uporczywy, silny ból brzucha. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki konieczne jest natychmiastowe odstawienie produktu Jansitin Duo oraz innych produktów leczniczych, które mogą potencjalnie wywoływać to powikłanie.3
Po odstawieniu sytagliptyny (z leczeniem wspomagającym lub bez) w większości przypadków obserwowano ustąpienie zapalenia trzustki. Należy jednak mieć na uwadze, że odnotowano również bardzo rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki prowadzące nawet do zgonu. W przypadku potwierdzenia ostrego zapalenia trzustki nie należy ponownie włączać leczenia produktem Jansitin Duo. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zapaleniem trzustki w wywiadzie.4
Kwasica mleczanowa – rzadkie, ale poważne powikłanie
Kwasica mleczanowa stanowi rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie metaboliczne, związane ze stosowaniem metforminy zawartej w produkcie Jansitin Duo. Występuje najczęściej w sytuacjach ostrego pogorszenia czynności nerek, chorobach układu krążenia, chorobach układu oddechowego lub w przebiegu posocznicy. W przypadkach nagłego pogorszenia funkcji nerek dochodzi do kumulacji metforminy w organizmie, co znacząco zwiększa ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej.5
Czynniki ryzyka rozwoju kwasicy mleczanowej obejmują:
- Odwodnienie (ciężkie wymioty, biegunka, gorączka lub zmniejszona podaż płynów) – w takich przypadkach należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy6
- Stosowanie produktów leczniczych mogących zaburzać czynność nerek (leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne lub niesteroidowe leki przeciwzapalne) – należy zachować ostrożność przy rozpoczynaniu takiego leczenia u pacjentów przyjmujących metforminę7
- Nadmierne spożycie alkoholu
- Niewydolność wątroby
- Źle kontrolowana cukrzyca
- Ketoza
- Długotrwałe głodzenie
- Stany związane z niedotlenieniem
- Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych mogących wywołać kwasicę mleczanową8
Pacjentów oraz ich opiekunów należy dokładnie poinformować o ryzyku wystąpienia kwasicy mleczanowej oraz objawach klinicznych tego powikłania. Charakterystyczne objawy obejmują: duszność kwasiczą, ból brzucha, skurcze mięśni, astenię (osłabienie) i hipotermię, po których może wystąpić śpiączka. W przypadku pojawienia się podejrzanych objawów pacjent powinien natychmiast odstawić metforminę i zgłosić się po pomoc medyczną.9
W badaniach laboratoryjnych kwasica mleczanowa charakteryzuje się:
- Zmniejszeniem wartości pH krwi (< 7,35)
- Zwiększeniem stężenia mleczanów w osoczu (> 5 mmol/l)
- Zwiększeniem luki anionowej
- Zwiększeniem stosunku mleczanów do pirogronianów<sup data-drug="Jansitin Duo" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Odchylenia od wartości prawidłowych w wynikach badań laboratoryjnych obejmują zmniejszenie wartości pH krwi ( 5 mmol/l) oraz zwiększenie luki anionowej i stosunku mleczanów do pirogronianów.”>10
Monitorowanie czynności nerek
Przed rozpoczęciem leczenia produktem Jansitin Duo oraz regularnie w trakcie terapii należy oceniać wartość wskaźnika przesączania kłębuszkowego (GFR). Produkt Jansitin Duo jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR < 30 mL/min i należy go tymczasowo odstawić w przypadku wystąpienia stanów, które mogą wpływać negatywnie na czynność nerek.<sup data-drug="Jansitin Duo" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Wartość GFR powinna być oznaczona przed rozpoczęciem leczenia, a następnie w regularnych odstępach czasu (patrz punkt 4.2). Produkt leczniczy Jansitin Duo jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR 11
Ryzyko hipoglikemii w terapii skojarzonej
U pacjentów przyjmujących Jansitin Duo w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia hipoglikemii. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny, aby zminimalizować to ryzyko.12
Ciężkie reakcje nadwrażliwości
Po wprowadzeniu sytagliptyny do obrotu zgłaszano występowanie ciężkich reakcji nadwrażliwości u pacjentów leczonych tym lekiem. Reakcje te obejmują:
- Anafilaksję
- Obrzęk naczynioruchowy
- Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona13
Początek tych reakcji występował najczęściej w ciągu pierwszych 3 miesięcy od rozpoczęcia leczenia sytagliptyną, a w niektórych przypadkach nawet po pierwszej dawce. W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości należy przerwać stosowanie produktu Jansitin Duo, ocenić możliwe inne przyczyny zdarzenia oraz wdrożyć alternatywną metodę leczenia cukrzycy.14
Pemfigoid pęcherzowy
W okresie po wprowadzeniu inhibitorów DPP-4, w tym sytagliptyny, do obrotu zgłaszano przypadki wystąpienia pemfigoidu pęcherzowego u pacjentów leczonych tymi lekami. W przypadku podejrzenia pemfigoidu pęcherzowego należy niezwłocznie przerwać stosowanie produktu Jansitin Duo.15
Postępowanie przed zabiegami chirurgicznymi
Podawanie produktu Jansitin Duo musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić najwcześniej po 48 godzinach po zabiegu chirurgicznym lub po wznowieniu odżywiania doustnego, pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i potwierdzenia jej stabilności.16
Stosowanie środków kontrastowych zawierających jod
Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod może prowadzić do nefropatii kontrastowej, powodując kumulację metforminy i zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej. W związku z tym należy:
- Przerwać stosowanie produktu Jansitin Duo przed badaniem lub podczas badania obrazowego z użyciem jodowego środka kontrastowego
- Nie stosować leku przez co najmniej 48 godzin po badaniu
- Wznowić podawanie produktu Jansitin Duo dopiero po ponownej ocenie czynności nerek i potwierdzeniu jej stabilności17
Monitoring pacjentów z uprzednio dobrze kontrolowaną cukrzycą
Pacjenci z cukrzycą typu 2, która była wcześniej dobrze kontrolowana za pomocą produktu Jansitin Duo, u których wystąpią nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych lub objawy kliniczne (szczególnie o niespecyficznym charakterze), powinni zostać niezwłocznie poddani badaniom w kierunku kwasicy ketonowej lub kwasicy mleczanowej.18
Diagnostyka powinna obejmować:
- Oznaczenie stężenia elektrolitów w surowicy
- Stężenie ketonów w surowicy
- Stężenie glukozy we krwi
- W przypadku wskazań klinicznych – oznaczenie pH krwi, stężenia mleczanów, pirogronianów i metforminy19
W przypadku potwierdzenia kwasicy ketonowej lub kwasicy mleczanowej należy natychmiast odstawić lek i zastosować odpowiednie leczenie.20
Zawartość sodu w produkcie
Tabletki Jansitin Duo zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.21
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania