Właściwości farmakodynamiczne leku Jansitin Duo

Jansitin Duo należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako złożone doustne leki hipoglikemizujące stosowane w cukrzycy (kod ATC: A10BD07). Produkt zawiera dwa leki przeciwcukrzycowe o komplementarnych mechanizmach działania, co zapewnia skuteczniejszą kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2: sytagliptyny chlorowodorek jednowodny (inhibitor dipeptydylopeptydazy 4) oraz metforminy chlorowodorek (lek z grupy biguanidów).¹

Mechanizm działania sytagliptyny

Sytagliptyny chlorowodorek po podaniu doustnym działa jako aktywny, silny i wysoce selektywny inhibitor enzymu dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Należy do grupy leków o działaniu wzmacniającym efekt inkretyn. Poprzez hamowanie enzymu DPP-4, sytagliptyna zwiększa stężenia dwóch głównych hormonów inkretynowych: glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) oraz zależnego od glukozy polipeptydu insulinotropowego (GIP).²

Inkretyny stanowią część endogennego systemu odpowiedzialnego za fizjologiczną kontrolę homeostazy glukozy. Gdy stężenie glukozy we krwi jest prawidłowe lub podwyższone, GLP-1 i GIP zwiększają syntezę insuliny i jej uwalnianie z komórek beta trzustki. Dodatkowo, GLP-1 redukuje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki, co prowadzi do zmniejszenia produkcji glukozy w wątrobie. Co istotne, w warunkach niskiego stężenia glukozy we krwi, nie obserwuje się wzmocnienia uwalniania insuliny ani hamowania wydzielania glukagonu.³

Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką selektywnością wobec enzymu DPP-4 i w stężeniach terapeutycznych nie hamuje aktywności blisko spokrewnionych enzymów DPP-8 lub DPP-9. Warto podkreślić, że sytagliptyna posiada odmienną strukturę chemiczną i mechanizm działania w porównaniu do analogów GLP-1, insuliny, pochodnych sulfonylomocznika, meglitynidów, biguanidów, agonistów receptorów PPARγ, inhibitorów alfa-glukozydazy czy analogów amyliny.⁴

Efekty kliniczne sytagliptyny

Sytagliptyna wykazuje zdolność do poprawy kontroli glikemii zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym u dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2. W badaniach klinicznych monoterapia sytagliptyną skutecznie poprawiała kontrolę glikemii poprzez istotne obniżenie poziomów hemoglobiny glikowanej (HbA1c) oraz stężenia glukozy na czczo i po posiłku. Obniżenie stężenia glukozy w osoczu na czczo było obserwowane już po 3 tygodniach terapii. Istotną obserwacją jest fakt, że częstość występowania hipoglikemii u pacjentów leczonych sytagliptyną była porównywalna z częstością w grupie przyjmującej placebo. Ponadto, leczenie sytagliptyną nie powodowało przyrostu masy ciała w porównaniu ze stanem wyjściowym.⁵

W trakcie terapii sytagliptyną obserwowano również poprawę wskaźników funkcji komórek beta trzustki, w tym wartości markerów zastępczych, takich jak: wskaźnik modelu oceny homeostazy HOMA-β, stosunek stężeń proinsuliny do insuliny oraz reaktywność komórek beta w teście tolerancji glukozy z częstym pobieraniem próbek.⁶

Badania kliniczne terapii skojarzonej

Sytagliptyna w skojarzeniu z metforminą

W 24-tygodniowym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo oceniano skuteczność i bezpieczeństwo dodania sytagliptyny w dawce 100 mg raz na dobę do już prowadzonej terapii metforminą. Wyniki wskazały, że dołączenie sytagliptyny do metforminy prowadziło do znaczącej poprawy parametrów glikemicznych w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Istotnym jest, że zmiana masy ciała u pacjentów leczonych sytagliptyną była porównywalna z obserwowaną w grupie placebo. Częstość występowania hipoglikemii również była podobna w obu grupach badanych.⁷

Sytagliptyna w skojarzeniu z metforminą i pochodną sulfonylomocznika

Przeprowadzono 24-tygodniowe badanie kontrolowane placebo w celu oceny skuteczności i bezpieczeństwa stosowania sytagliptyny (100 mg raz na dobę) dodanej do schematu leczenia obejmującego glimepiryd (stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z metforminą). Dołączenie sytagliptyny do kombinacji glimepirydu i metforminy skutkowało istotną poprawą parametrów glikemicznych. U pacjentów leczonych sytagliptyną odnotowano umiarkowany przyrost masy ciała (+1,1 kg) w porównaniu do grupy przyjmującej placebo.⁸

Sytagliptyna w skojarzeniu z metforminą i agonistą receptora PPARγ

W 26-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo oceniono skuteczność i bezpieczeństwo stosowania sytagliptyny (100 mg raz na dobę) dodanej do terapii skojarzonej pioglitazonem i metforminą. Wyniki wskazały, że dodanie sytagliptyny do tej kombinacji leków wiązało się ze znaczącą poprawą parametrów glikemicznych. Zmiana masy ciała względem wartości wyjściowych była zbliżona u pacjentów leczonych sytagliptyną i przyjmujących placebo. Również częstość występowania hipoglikemii była porównywalna w obu grupach badanych.⁹

Sytagliptyna w skojarzeniu z metforminą i insuliną

Przeprowadzono 24-tygodniowe badanie kontrolowane placebo, którego celem była ocena skuteczności i bezpieczeństwa dodania sytagliptyny (100 mg raz na dobę) do leczenia insuliną (w stabilnej dawce przez przynajmniej 10 tygodni) z metforminą lub bez metforminy (w dawce co najmniej 1500 mg). W badaniu tym u pacjentów przyjmujących gotową mieszankę insulinową średnia dawka dobowa wynosiła 70,9 jednostek insuliny/dobę, natomiast u pacjentów stosujących mieszankę nieprzygotowaną (o pośrednim lub przedłużonym czasie działania) średnia dawka dobowa wynosiła 44,3 jednostki insuliny/dobę.¹⁰

Warto zaznaczyć, że 73% uczestników tego badania przyjmowało jednocześnie metforminę. Dołączenie sytagliptyny do insuliny spowodowało znaczącą poprawę parametrów glikemicznych. W żadnej z badanych grup nie zaobserwowano istotnej zmiany masy ciała w porównaniu z wartościami wyjściowymi.¹¹