Właściwości farmakokinetyczne
Ibuprofen Farmalider 200 mg

Ibuprofen w dawce 200 mg podawany doustnie charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~80%) oraz szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) w ciągu 1-2 godzin na czczo, które ulega wydłużeniu do około 3 godzin po posiłku, bez zmiany całkowitego stopnia wchłaniania. Objętość dystrybucji jest stosunkowo niewielka (0,1-0,2 l/kg), a lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (~99%), co ma istotne znaczenie kliniczne przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o podobnym profilu wiązania. Metabolizm ibuprofenu zachodzi głównie w wątrobie przez enzymy CYP2C9 i CYP2C8, prowadząc do powstania nieaktywnych metabolitów, które wraz z niewielką ilością niezmienionego leku (około 10%) są wydalane z moczem, głównie w formie glukuronidów (około 90%). Całkowita eliminacja następuje w ciągu 24 godzin od podania dawki.

Właściwości farmakokinetyczne ibuprofenu

Przedstawione poniżej dane farmakokinetyczne dotyczą ibuprofenu w postaci tabletek powlekanych, zawierających 200 mg substancji czynnej. Właściwości farmakokinetyczne obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu, które warunkują jego działanie terapeutyczne.1

Wchłanianie

Ibuprofen po podaniu doustnym charakteryzuje się wysoką biodostępnością, wchłaniając się w około 80% w przewodzie pokarmowym. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (Tmax) osiągane jest stosunkowo szybko, w ciągu 1–2 godzin od momentu przyjęcia leku. Obecność pokarmu w żołądku wpływa na szybkość wchłaniania ibuprofenu, wydłużając czas osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu z około 2 godzin (na czczo) do około 3 godzin (po posiłku). Należy jednak podkreślić, że spożywanie posiłków nie zmienia całkowitej ilości wchłoniętego leku.2

Dystrybucja

Po wchłonięciu ibuprofen jest dystrybuowany w organizmie, przy czym jego objętość dystrybucji po podaniu doustnym szacuje się na stosunkowo niewielką, wynoszącą od 0,1 do 0,2 l/kg masy ciała. Istotną cechą farmakokinetyczną ibuprofenu jest jego bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza, sięgające około 99%. Ten wysoki stopień wiązania z białkami osocza ma znaczenie kliniczne, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o podobnym profilu wiązania.3

Metabolizm

Ibuprofen podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu. Procesy biotransformacji zachodzą głównie poprzez dwa enzymy cytochromu P450: CYP2C9 i CYP2C8, które katalizują reakcje hydroksylacji i karboksylacji grupy izobutylowej cząsteczki ibuprofenu. W wyniku tych przemian powstają dwa główne, nieaktywne farmakologicznie metabolity. Zarówno te metabolity, jak i niewielkie ilości niezmienionego ibuprofenu są wydalane z moczem w postaci wolnej lub jako koniugaty.4

Eliminacja

Główną drogą eliminacji ibuprofenu i jego metabolitów jest wydalanie nerkowe. Proces eliminacji jest stosunkowo szybki i zostaje całkowicie zakończony w ciągu 24 godzin od podania ostatniej dawki leku. Jedynie około 10% ibuprofenu jest wydalane w postaci niezmienionej, natomiast zdecydowana większość (90%) w formie nieaktywnych metabolitów, przede wszystkim glukuronidów.5

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Profil farmakokinetyczny ibuprofenu może ulegać modyfikacjom w określonych grupach pacjentów, co ma istotne znaczenie przy dobieraniu dawki i ocenie bezpieczeństwa terapii.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku z prawidłową funkcją nerek parametry farmakokinetyczne ibuprofenu nie wykazują istotnych klinicznie różnic w porównaniu do młodszych dorosłych. Obserwowane niewielkie odchylenia w profilu farmakokinetycznym oraz wydalaniu nerkowym nie mają znaczenia terapeutycznego i nie wymagają modyfikacji dawkowania wyłącznie ze względu na wiek pacjenta.6

Dzieci

Badania farmakokinetyczne wskazują, że ekspozycja ogólnoustrojowa na ibuprofen u dzieci powyżej 1. roku życia jest porównywalna do obserwowanej u dorosłych, pod warunkiem zastosowania dawkowania dostosowanego do masy ciała dziecka (5-10 mg/kg masy ciała). Oznacza to, że przy zachowaniu prawidłowego dawkowania, profil farmakokinetyczny ibuprofenu u dzieci nie wykazuje istotnych różnic w porównaniu do dorosłych pacjentów.7

Zaburzenia czynności nerek

Farmakokinetyka ibuprofenu ulega istotnym zmianom u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U osób z łagodnymi zaburzeniami funkcji nerek obserwuje się:

  • Zwiększone stężenia niezwiązanego (wolnego) (S)-ibuprofenu
  • Wyższe wartości AUC (pola pod krzywą stężenia) dla (S)-ibuprofenu
  • Wyższe stosunki AUC dla enancjomerów (S/R) w porównaniu ze zdrowymi osobami

U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych dializoterapii występuje znaczący wzrost wolnej frakcji ibuprofenu, która osiąga około 3% w porównaniu do około 1% u zdrowych ochotników. Ciężka dysfunkcja nerek może prowadzić do kumulacji metabolitów ibuprofenu w organizmie, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało w pełni określone. Warto podkreślić, że metabolity ibuprofenu mogą być usuwane poprzez hemodializę.8

Zaburzenia czynności wątroby

Wpływ dysfunkcji wątroby na farmakokinetykę ibuprofenu zależy od stopnia nasilenia zaburzeń:

  • W przypadku alkoholowej choroby wątroby z towarzyszącymi łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby nie obserwuje się istotnych zmian w parametrach farmakokinetycznych ibuprofenu
  • U pacjentów z marskością wątroby (6-10 punktów w skali Childa-Pugha) leczonych racemicznym ibuprofenem występują znaczące zmiany farmakokinetyki:
    • Średnio 2-krotne wydłużenie okresu półtrwania leku
    • Znacząco obniżony stosunek AUC dla enancjomerów (S/R) w porównaniu ze zdrowymi osobami

Te zmiany sugerują istotne zaburzenie metabolicznej inwersji (R)-ibuprofenu do aktywnego farmakologicznie (S)-enancjomeru.9

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Wchłanianie około 80% Szybkie wchłanianie w przewodzie pokarmowym
Tmax (czas do osiągnięcia maks. stężenia) 1-2 h (na czczo)
około 3 h (po posiłku)
Pokarm opóźnia wchłanianie, ale nie wpływa na jego stopień
Objętość dystrybucji 0,1-0,2 l/kg Stosunkowo mała objętość dystrybucji
Wiązanie z białkami osocza około 99% Bardzo wysokie
Metabolizm Wątrobowy przez CYP2C9 i CYP2C8 Hydroksylacja i karboksylacja grupy izobutylowej
Czas eliminacji 24 h Całkowita eliminacja w ciągu doby
Wydalanie w postaci niezmienionej około 10% Wydalanie z moczem
Wydalanie w postaci metabolitów około 90% Głównie jako glukuronidy
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl