Wpływ hydroksyzyny na płodność, ciążę i laktację

Hydroksyzyna stanowi substancję czynną preparatu Hydroxyzinum Polfarmex (10 mg lub 25 mg w postaci tabletek powlekanych), który wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Informacje dotyczące wpływu hydroksyzyny na płodność, ciążę i laktację są kluczowe dla lekarzy prowadzących terapię tym lekiem.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych dostarczyły jednoznacznych dowodów na toksyczność reprodukcyjną hydroksyzyny. Substancja ta ma zdolność przenikania przez barierę łożyskową, co prowadzi do osiągania wyższych stężeń leku w organizmie płodu niż w organizmie matki.²

Należy podkreślić, że aktualnie brakuje wystarczających danych epidemiologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania hydroksyzyny w okresie ciąży. Dotychczasowe obserwacje kliniczne pozwoliły jednak zidentyfikować szereg poważnych działań niepożądanych u noworodków, których matki stosowały hydroksyzynę w trzecim trymestrze ciąży lub podczas porodu.³

Do niepożądanych skutków ekspozycji płodu na hydroksyzynę, które mogą wystąpić bezpośrednio po urodzeniu lub w ciągu kilku godzin od porodu, należą:

• Hipotonia – obniżone napięcie mięśniowe u noworodka
• Zaburzenia ruchowe, w tym zaburzenia o charakterze pozapiramidowym
• Ruchy kloniczne – powtarzające się, niekontrolowane skurcze mięśni
• Depresja ośrodkowego układu nerwowego (OUN)
• Niedotlenienie noworodka
• Zatrzymanie moczu

Z uwagi na udokumentowane ryzyko wystąpienia powyższych powikłań, hydroksyzyna jest bezwzględnie przeciwwskazana do stosowania w okresie ciąży.⁴

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Cetyryzyna, będąca głównym metabolitem hydroksyzyny, przenika do mleka kobiecego. Dotychczas nie przeprowadzono standardowych badań oceniających stopień wydzielania samej hydroksyzyny do pokarmu kobiecego.⁵

W praktyce klinicznej odnotowano jednak występowanie ciężkich działań niepożądanych u noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące hydroksyzynę. Te obserwacje stanowią podstawę do wprowadzenia ścisłych ograniczeń dotyczących stosowania leku w okresie laktacji.⁶

W związku z powyższym hydroksyzyna jest bezwzględnie przeciwwskazana do stosowania w okresie karmienia piersią. Jeżeli leczenie hydroksyzyną jest niezbędne, pacjentka powinna przerwać karmienie piersią.⁷

Zalecenia dla lekarzy przepisujących hydroksyzynę

Lekarz przepisujący Hydroxyzinum Polfarmex powinien:

1. Dokładnie poinformować pacjentkę w wieku rozrodczym o bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania leku w okresie ciąży
2. Zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących hydroksyzynę
3. Wyjaśnić pacjentce karmiącej piersią konieczność wyboru między terapią hydroksyzyną a kontynuacją karmienia piersią
4. W przypadku konieczności zastosowania hydroksyzyny u kobiety karmiącej piersią, poinformować o bezwzględnej konieczności przerwania karmienia piersią
5. Rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne dla kobiet w ciąży i karmiących piersią

Powyższe wskazówki wynikają z potencjalnie poważnych zagrożeń dla płodu i niemowląt karmionych piersią, do których może prowadzić ekspozycja na hydroksyzynę. Lekarz powinien udokumentować w dokumentacji medycznej przekazanie pacjentce wszystkich niezbędnych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku.