Wpływ hydroksyzyny na płodność, ciążę i laktację

Personel medyczny powinien dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko związane ze stosowaniem chlorowodorku hydroksyzyny u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które należy przekazać pacjentkom w kontekście wpływu leku na płodność, ciążę oraz laktację.¹

Toksyczność reprodukcyjna w badaniach przedklinicznych

W badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych wykazano, że hydroksyzyna wywiera toksyczny wpływ na rozrodczość. Jest to istotna informacja, którą należy uwzględnić podczas podejmowania decyzji o ewentualnym zastosowaniu leku u kobiet w wieku rozrodczym.²

Stosowanie w okresie ciąży

Hydroksyzyna przenika przez barierę łożyskową i może osiągać wyższe stężenie w organizmie płodu niż w organizmie matki. Ten fakt ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa stosowania leku w okresie ciąży. Z uwagi na to zjawisko oraz potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu, hydroksyzyny nie należy podawać kobietom w ciąży. Jest to bezwzględne przeciwwskazanie, o którym lekarz powinien poinformować pacjentkę.³

Potencjalne powikłania u noworodków

Szczególnie ważne jest, aby lekarz poinformował pacjentkę o udokumentowanych przypadkach działań niepożądanych u noworodków, których matki przyjmowały hydroksyzynę w późnym okresie ciąży lub podczas porodu. U takich noworodków zaobserwowano następujące zaburzenia, które wystąpiły bezpośrednio po urodzeniu lub w ciągu kilku godzin od porodu:⁴

• Hipotonia – obniżone napięcie mięśniowe, co może utrudniać noworodkowi podstawowe funkcje motoryczne
• Zaburzenia ruchowe – w tym zaburzenia pozapiramidowe, mogące manifestować się nieprawidłowościami w kontroli ruchów
• Ruchy kloniczne – powtarzające się, rytmiczne skurcze mięśni
• Depresja ośrodkowego układu nerwowego (OUN) – objawiająca się m.in. obniżoną reaktywnością
• Niedotlenienie noworodka – niewystarczająca podaż tlenu, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych
• Zatrzymanie moczu – problemy z prawidłowym oddawaniem moczu

Ze względu na ryzyko wystąpienia powyższych powikłań, stosowanie hydroksyzyny w późnym okresie ciąży i podczas porodu jest przeciwwskazane.⁵

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Istotną informacją dla kobiet karmiących piersią jest fakt, że hydroksyzyna prawdopodobnie przenika do mleka matki. Choć dokładne stężenia leku w mleku nie zostały jednoznacznie określone, ze względów bezpieczeństwa karmienie piersią należy przerwać, jeżeli pacjentka wymaga leczenia produktem Hydroxyzinum Espefa. Lekarz powinien wyjaśnić pacjentce konieczność wyboru między kontynuacją karmienia piersią a terapią hydroksyzyną.⁶

Zalecenia dla lekarzy

Lekarz przepisujący hydroksyzynę (Hydroxyzinum Espefa, 10 mg) powinien:

1. Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed przepisaniem leku kobietom w wieku rozrodczym
2. Kategorycznie odradzić stosowanie leku kobietom w ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko dla płodu
3. Poinformować pacjentki w wieku rozrodczym o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia hydroksyzyną
4. Wyjaśnić matkom karmiącym piersią konieczność przerwania karmienia w przypadku podjęcia terapii hydroksyzyną
5. Rozważyć alternatywne metody leczenia dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, które wymagają leczenia objawów, w których stosowana jest hydroksyzyna

Należy podkreślić, że bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania hydroksyzyny w okresie ciąży wynika z udokumentowanego ryzyka dla płodu i noworodka, które przewyższa potencjalne korzyści terapeutyczne.⁷