Przedawkowanie
Hydroxyzinum Espefa 10 mg

Przedawkowanie hydroksyzyny prowadzi do szerokiego spektrum objawów o nasileniu od łagodnego do zagrażającego życiu, głównie związanych z działaniem przeciwcholinergicznym oraz depresją ośrodkowego układu nerwowego. Wczesne symptomy obejmują nudności, wymioty, tachykardię i gorączkę, natomiast objawy neurologiczne takie jak senność, drżenie, splątanie, omamy, obniżony poziom świadomości, drgawki, depresja oddechowa, zaburzenia rytmu serca, śpiączka oraz zapaść krążeniowo-oddechowa wskazują na ciężki przebieg zatrucia. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować ciągłą rejestrację EKG oraz regularne pomiary ciśnienia tętniczego przez co najmniej 24 godziny po ustąpieniu objawów, aby zapobiec późnym powikłaniom. W diagnostyce i leczeniu należy wykluczyć współistniejące zatrucia innymi substancjami, a w razie potrzeby podać tlen, nalokson, glukozę i tiaminę.

Przedawkowanie chlorowodorku hydroksyzyny (Hydroxyzinum Espefa, 10 mg)

Przedawkowanie hydroksyzyny może prowadzić do poważnych zaburzeń zdrowotnych, głównie związanych z nadmiernym działaniem przeciwcholinergicznym, depresją lub paradoksalnym pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Konsekwencje przedawkowania mogą być poważne i zagrażające życiu, dlatego wymagają natychmiastowej interwencji medycznej i wdrożenia odpowiedniego protokołu terapeutycznego.1

Objawy przedawkowania

Symptomatologia przedawkowania hydroksyzyny obejmuje szerokie spektrum objawów, które mogą postępować od stosunkowo łagodnych do ciężkich, zagrażających życiu. Początkowe objawy mogą obejmować nudności, wymioty i tachykardię, po których mogą wystąpić poważniejsze manifestacje kliniczne. Należy zwrócić szczególną uwagę na objawy neurologiczne, takie jak senność, drżenie i splątanie, które mogą szybko ulegać nasileniu.2

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Nasilenie/Progresja
Nudności i wymioty Symptomy ze strony przewodu pokarmowego, mogące prowadzić do odwodnienia Wczesne objawy
Tachykardia Przyspieszenie akcji serca jako efekt blokady muskarynowej Wczesny objaw, może postępować
Gorączka Podwyższona temperatura ciała związana z działaniem przeciwcholinergicznym Wczesny do umiarkowanego
Senność Nadmierny efekt sedatywny leku Wczesny objaw, może prowadzić do obniżenia świadomości
Osłabiony odruch źreniczny Zmniejszona reaktywność źrenic na światło Umiarkowany
Drżenie Mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała Umiarkowany
Splątanie Zaburzenia świadomości, dezorientacja Umiarkowany do ciężkiego
Omamy Percepcja nieistniejących bodźców zmysłowych Umiarkowany do ciężkiego
Obniżony poziom świadomości Progresja senności do stanu przedśpiączkowego Ciężki
Depresja oddechowa Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów Ciężki, zagrażający życiu
Drgawki Napadowe wyładowania neuronalne prowadzące do objawów drgawkowych Ciężki
Niedociśnienie tętnicze Obniżenie ciśnienia krwi poniżej wartości prawidłowych Ciężki
Zaburzenia rytmu serca Nieprawidłowe przewodzenie impulsów w mięśniu sercowym Ciężki, zagrażający życiu
Śpiączka Głęboka utrata świadomości Bardzo ciężki, zagrażający życiu
Zapaść krążeniowo-oddechowa Niewydolność układu krążenia i oddechowego Bardzo ciężki, bezpośrednio zagrażający życiu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku znacznego przedawkowania hydroksyzyny konieczne jest wdrożenie natychmiastowego, kompleksowego postępowania medycznego, ukierunkowanego na stabilizację funkcji życiowych pacjenta oraz eliminację leku z organizmu.3

Monitorowanie pacjenta

Kluczowym elementem postępowania jest ścisłe monitorowanie parametrów życiowych pacjenta po przedawkowaniu hydroksyzyny. Rejestracja EKG powinna być prowadzona w sposób ciągły, a ciśnienie tętnicze kontrolowane regularnie. Monitorowanie to należy kontynuować przez co najmniej 24 godziny od ustąpienia objawów przedawkowania, aby upewnić się, że pacjent jest stabilny i nie występują późne powikłania.4

Diagnostyka różnicowa

U pacjentów z zaburzeniami świadomości spowodowanymi przedawkowaniem hydroksyzyny istotne jest wykluczenie jednoczesnego przyjęcia innych substancji, takich jak leki czy alkohol. W ramach postępowania diagnostycznego należy rozważyć podanie tlenu, naloksonu, glukozy i tiaminy, jeśli istnieją ku temu wskazania kliniczne.5

Leczenie farmakologiczne

W przypadku konieczności zastosowania leków obkurczających naczynia, preferowanymi preparatami są noradrenalina lub metaraminol. Ważne jest, by unikać stosowania adrenaliny, która może nasilać niektóre objawy przedawkowania.6

W szczególnie ciężkich przypadkach przedawkowania, gdy dominują objawy przeciwcholinergiczne oporne na standardowe leczenie, rozważyć można podanie fizostygminy w dawce terapeutycznej. Należy jednak pamiętać, że stosowanie fizostygminy obarczone jest istotnymi ograniczeniami i przeciwwskazaniami:7

  • Nie należy stosować fizostygminy wyłącznie w celu zapobiegania zaśnięciu pacjenta8
  • Jednoczesne zażycie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych stanowi przeciwwskazanie do stosowania fizostygminy, ze względu na ryzyko wystąpienia drgawek i opornego na leczenie zatrzymania akcji serca9
  • Fizostygmina jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia sercowego10

Postępowanie dekontaminacyjne

W przypadku przedawkowania hydroksyzyny, postępowanie dekontaminacyjne powinno być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta:11

  1. Przeciwwskazania do stosowania wymiocin: Nie należy indukować wymiotów u pacjentów z objawami przedawkowania hydroksyzyny, szczególnie gdy występuje ryzyko szybkiej utraty świadomości, śpiączki lub napadów drgawkowych, ze względu na ryzyko rozwoju zachłystowego zapalenia płuc.
  2. Płukanie żołądka: Gdy doszło do znaczącego klinicznie spożycia leku, można rozważyć wykonanie płukania żołądka, jednak wyłącznie po uprzedniej intubacji dotchawiczej, aby zabezpieczyć drogi oddechowe.12
  3. Węgiel aktywowany: Istnieje ograniczona ilość danych potwierdzających skuteczność węgla aktywowanego w leczeniu przedawkowania hydroksyzyny, jednak jego zastosowanie można rozważyć w ramach standardowego postępowania dekontaminacyjnego.13

Techniki eliminacji pozaustrojowej

Należy podkreślić, że techniki eliminacji pozaustrojowej, takie jak hemodializa czy hemoperfuzja, mają ograniczoną wartość w leczeniu przedawkowania hydroksyzyny i prawdopodobnie nie poprawiają istotnie rokowania pacjenta.14

Brak swoistego antidotum

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że dla hydroksyzyny nie istnieje swoiste antidotum, co podkreśla znaczenie leczenia objawowego i podtrzymującego funkcje życiowe w przypadku przedawkowania.15

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl