Właściwości farmakodynamiczne

GRAZAX (75 000 SQ-T, liofilizat doustny) zawiera standaryzowany wyciąg alergenowy pyłku trawy z tymotki łąkowej (Phleum pratense). Produkt należy do grupy farmakoterapeutycznej: Wyciągi alergenowe, pyłki traw, i posiada kod ATC: V01AA02.¹

Mechanizm działania

GRAZAX stanowi formę immunoterapii alergenowej, której mechanizm polega na systematycznym podawaniu alergenu osobom uczulonym w celu modyfikacji odpowiedzi immunologicznej. Ta modyfikacja zapewnia trwałe zniesienie objawów, zmniejszenie zapotrzebowania na leki oraz poprawę jakości życia podczas naturalnego kontaktu z alergenem. GRAZAX jest stosowany w leczeniu modyfikującym nieżytu nosa i zapalenia spojówek wywołanego przez pyłki traw u pacjentów z klinicznie istotnymi objawami.²

Wykazano, że leczenie produktem GRAZAX umożliwia modyfikację przebiegu choroby u dorosłych i dzieci, zapewniając długotrwały skutek terapeutyczny nieżytu nosa i zapalenia spojówek, obserwowany po 2 latach od zakończenia 3-letniego okresu leczenia. Podstawowym punktem uchwytu działania farmakodynamicznego jest układ immunologiczny. Chociaż pełny i dokładny mechanizm działania immunoterapii swoistej nie został do końca wyjaśniony, wiadomo, że celem jest indukowanie odpowiedzi immunologicznej na alergen, którym leczony jest pacjent.³

Badania wykazały, że leczenie produktem GRAZAX powoduje wzbudzenie ogólnoustrojowej konkurencyjnej (kompetytywnej) odpowiedzi przeciwciał przeciwko pyłkowi trawy oraz indukuje wzrost stężenia swoistych przeciwciał IgG4. Ten efekt utrzymuje się przez cały 3-letni okres leczenia. Co istotne, nawet po dwóch latach od zakończenia terapii produktem GRAZAX nadal stwierdzano zwiększone stężenie IgG4, choć znaczenie kliniczne tych wyników nie zostało jednoznacznie określone.⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania u dorosłych

Skuteczność produktu GRAZAX w dawce podawanej raz na dobę w leczeniu nieżytu nosa i zapalenia spojówek została oceniona w międzynarodowym badaniu klinicznym z randomizacją, z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym placebo (GT-08). W badaniu wzięło udział 634 dorosłych pacjentów z nieżytem nosa i zapaleniem spojówek wywołanym pyłkiem trawy. Wśród uczestników 72% miało dodatnie wyniki testów skórnych na jeden lub więcej alergenów innych niż pyłki traw. Skuteczność określano na podstawie średnich dziennych ocen objawów nieżytu nosa i zapalenia spojówek oraz stosowanego leczenia podczas jednego sezonu pylenia traw. Terapię rozpoczęto co najmniej 16 tygodni przed przewidywanym początkiem pierwszego sezonu pylenia traw i była ona kontynuowana przez cały rok.⁵

Badania wykazały, że codzienne przyjmowanie produktu GRAZAX przez 3 lata u dorosłych pacjentów powoduje modyfikację przebiegu choroby, a efekt utrzymuje się po zakończeniu leczenia (zarówno po roku, jak i po dwóch latach po zakończeniu terapii). Skuteczność działania zmieniała się w ciągu 5 sezonów pylenia – osiągała szczyt w 2. sezonie, a następnie wykazywała tendencję do stopniowego zmniejszania się od sezonu 3. do sezonu 5. (jeden dodatkowy sezon leczenia + dwa sezony obserwacji kontrolnych bez leczenia). Zaobserwowane różnice w skuteczności leczenia wynikały ze zmiennego narażenia na pyłki traw, jednak obecnie nie można jednoznacznie ustalić, czy zmniejszenie narażenia na pyłki traw jest jedynym wyjaśnieniem dla tendencji do stopniowego zmniejszenia skuteczności leczenia obserwowanej w sezonach 3-5.⁶

Należy podkreślić, że skuteczność i bezpieczeństwo produktu GRAZAX nie zostało określone u pacjentów ze znaczącymi objawami alergii w czasie sezonu pylenia traw spowodowanymi przez inne alergeny niż pyłki traw.⁷

Wyniki terapii po 3 latach codziennego leczenia

W badaniach oceniano liczne parametry efektywności terapii, zarówno w okresie 3-letniego codziennego leczenia produktem GRAZAX, jak i przez 2 lata obserwacji (łącznie 5 lat). Analizowano pierwszorzędowe punkty końcowe skuteczności oraz szereg drugorzędowych punktów końcowych, obejmujących ocenę jakości życia, całkowitą ocenę skuteczności, dni dobrego samopoczucia oraz dni, w których nie występowały objawy i nie przyjmowano leków.⁸

Dla każdego z ocenianych objawów nieżytu nosa i zapalenia spojówek, takich jak: wyciek z nosa, zatkany nos, kichanie, swędzący nos, uczucie piasku w oczach/czerwone/swędzące oczy oraz łzawiące oczy, wykazano statystycznie istotny skutek leczenia.⁹

Badania wykazały również, że w przypadku krótszego okresu leczenia wstępnego skuteczność terapii była mniejsza. Leczenie produktem GRAZAX rozpoczęte około 2 miesiące przed oraz w trakcie sezonu pylenia traw skutkowało ograniczeniem objawów o 16% (p=0,071) oraz zmniejszeniem wartości punktów określających ilość stosowanych leków o 28% (p=0,047) w analizie dla całej grupy pacjentów.¹⁰

Skuteczność kliniczna u dzieci i młodzieży

Krótkotrwałą skuteczność produktu GRAZAX w leczeniu nieżytu nosa i zapalenia spojówek u dzieci i młodzieży oceniono w badaniu z randomizacją, prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby i kontrolowanym za pomocą placebo (GT-12). W badaniu wzięło udział 238 dzieci w wieku od 5 do 16 lat z nieżytem nosa i zapaleniem spojówek wywołanym przez pyłek trawy, z astmą lub bez niej. Pacjenci rozpoczynali leczenie przed sezonem pylenia i kontynuowali je przez cały sezon pylenia.¹¹

Długotrwałą skuteczność produktu GRAZAX oceniono natomiast w międzynarodowym badaniu z randomizacją, prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby i kontrolowanym za pomocą placebo (GT-21). W tym badaniu wzięło udział 812 dzieci w wieku od 5 do 12 lat z klinicznie istotnym alergicznym nieżytem nosa i zapaleniem spojówek wywołanym przez pyłek trawy oraz bez astmy w wywiadzie medycznym.¹²

W badaniu GT-21 oceniano skuteczność produktu GRAZAX u dzieci przez okres 5 lat (3 lata leczenia i 2 lata obserwacji). Wykazano istotne statystycznie korzyści w zakresie redukcji objawów nieżytu nosa i zapalenia spojówek we wszystkich badanych latach. W pierwszym roku leczenia zaobserwowano redukcję objawów o 24% (p<0.001), w drugim roku o 29% (p<0.001), w trzecim roku o 30% (p<0.001), a w czwartym i piątym roku (okresie obserwacji) odpowiednio o 22% (p<0.001) i 23% (p=0.002).<sup data-drug="Grazax" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Drugorzędowy punkt końcowy: Ocena objawów nieżytu nosa i zapalenia spojówek D, w szczycie sezonu pylenia traw w okresie roku 1. rok leczenia: 19,4 25,5 6,1 [2,7; 9,4] 24% <0.001 2. rok leczenia: 20,3 28,8 8,4 [5,0; 11,9] 29% <0.001 3. rok leczenia: 21,9 31,1 9,23 [5,7; 12,8] 30% <0.001 4. rok – obserwacja: 23,5 30,3 6,7 [3,1; 10,3] 22% 13

Systemy oceny stosowane w badaniach klinicznych

W badaniach klinicznych dotyczących produktu GRAZAX stosowano następujące systemy oceny:

• Ocena objawów wyrażona w punktach: średnia dzienna ocena objawów nieżytu nosa i zapalenia spojówek w sezonie pylenia traw u każdej osoby badanej. Objawy nieżytu nosa i zapalenia spojówek obejmują wyciek z nosa, niedrożny nos, kichanie, swędzenie nosa, wrażenie piasku pod powiekami/czerwone/swędzące oczy oraz łzawiące oczy.¹⁴
• Ocena stosowania leków wyrażona w punktach: mediana dziennej oceny stosowania leków w nieżycie nosa i zapalenia spojówek w sezonie pylenia traw. Zastosowane leki to: loratadyna w tabletkach, lewokabastyna w kroplach do oczu, budezonid spray do nosa oraz prednizolon w tabletkach.¹⁵
• Dni dobrego samopoczucia: odsetek dni, w których osoby badane nie zażywały żadnych leków stosowanych doraźnie i punktacja dotycząca objawów nie była wyższa niż 2.¹⁶
• Ocena objawów przy zastosowaniu skali VAS: skala wizualno-analogowa, oceniająca jak indywidualna osoba z objawami nieżytu nosa i zapaleniem spojówek ocenia samopoczucie w ciągu poprzedniego tygodnia lub w danym dniu; na skali 100 mm od „bez objawów” do „ciężkie objawy”.¹⁷
• Jakość życia: oceniana na podstawie kwestionariusza oceny jakości życia badanych z nieżytem nosa i zapaleniem spojówek, zawierającego 28 pozycji dotyczących ograniczenia aktywności, problemów ze snem, objawów ze strony nosa, objawów ze strony oczu, innych objawów, problemów praktycznych oraz funkcji emocjonalnych. Wysoka liczba punktów odpowiada gorszej jakości życia. Kwestionariusz zawierał zakres punktów 0-6, gdzie wyższa wartość wskazywała na trwający, bardzo silny wpływ na wszystkie wymienione dziedziny życia.¹⁸

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

GRAZAX jest skutecznym produktem do immunoterapii alergenowej, zawierającym standaryzowany wyciąg alergenowy pyłku trawy z tymotki łąkowej. Jego działanie polega na modyfikacji odpowiedzi immunologicznej na alergen, co prowadzi do zmniejszenia objawów nieżytu nosa i zapalenia spojówek wywołanych przez pyłki traw oraz zmniejsza zapotrzebowanie na leki przeciwalergiczne. Lek działa poprzez wzbudzenie ogólnoustrojowej konkurencyjnej odpowiedzi przeciwciał przeciwko pyłkowi trawy oraz indukowanie wzrostu stężenia swoistych przeciwciał IgG4.¹⁹

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność produktu GRAZAX zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, wykazując istotne statystycznie zmniejszenie objawów alergii oraz zmniejszenie zapotrzebowania na leki. Efekt terapeutyczny wykazuje długotrwałe działanie, utrzymując się nawet do 2 lat po zakończeniu 3-letniego okresu leczenia. Najlepsze wyniki osiąga się przy rozpoczęciu leczenia co najmniej 16 tygodni przed przewidywanym początkiem sezonu pylenia traw.²⁰

Produkt GRAZAX stanowi istotną opcję terapeutyczną w leczeniu alergicznego nieżytu nosa i zapalenia spojówek wywołanych przez pyłki traw, oferując nie tylko łagodzenie objawów, ale również długotrwałe korzyści kliniczne poprzez modyfikację naturalnego przebiegu choroby alergicznej.²¹