Interakcje leku
Gerdin 40 mg 40 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na wchłanianie leków zależnych od pH żołądka, co jest szczególnie istotne w przypadku azoli przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz leków antyretrowirusowych, zwłaszcza atazanawiru, gdzie obserwuje się znaczące zmniejszenie biodostępności. Wysokie dawki metotreksatu (>300 mg) w połączeniu z pantoprazolem mogą prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu, prawdopodobnie przez zmniejszone wydalanie nerkowe, co wymaga rozważenia czasowego przerwania terapii pantoprazolem. W przypadku pochodnych kumaryny (fenprokumon, warfaryna) zaleca się monitorowanie INR ze względu na możliwe zmiany wartości podczas jednoczesnego stosowania. Pantoprazol jest metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, jednak nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1 oraz nie wpływa na p-glikoproteinę odpowiedzialną za wchłanianie digoksyny.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, może znacząco wpływać na wchłanianie innych leków poprzez długotrwałe hamowanie wydzielania kwasu solnego w żołądku. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki, których biodostępność jest zależna od pH w żołądku. 1

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi

Szczególną grupą leków, których wchłanianie może być zmniejszone przy jednoczesnym stosowaniu pantoprazolu, są azole przeciwgrzybicze takie jak ketokonazol, itrakonazol oraz pozakonazol. Jest to spowodowane zmianą pH w żołądku, co bezpośrednio wpływa na rozpuszczalność i biodostępność tych leków. 2

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Równoczesne stosowanie pantoprazolu z lekami stosowanymi w terapii HIV, szczególnie z atazanawirem, może prowadzić do istotnego zmniejszenia biodostępności tych leków. Mechanizm tej interakcji wynika z zależności wchłaniania tych leków od pH środowiska. Znaczne zmniejszenie biodostępności może prowadzić do spadku skuteczności terapeutycznej, dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania inhibitorów pompy protonowej z atazanawirem. 3

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

W badaniach farmakokinetycznych nie wykazano istotnych interakcji między pantoprazolem a pochodnymi kumaryny, takimi jak fenprokumon czy warfaryna. Jednakże obserwacje po wprowadzeniu produktu do obrotu wskazują na możliwość wystąpienia zmian wartości INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany) podczas jednoczesnego stosowania tych leków. Z tego powodu zaleca się regularną kontrolę czasu protrombinowego/INR u pacjentów przyjmujących jednocześnie pantoprazol i pochodne kumaryny, szczególnie po rozpoczęciu, zakończeniu lub podczas nieregularnego stosowania pantoprazolu. 4

Interakcje z metotreksatem

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie pantoprazolu z dużymi dawkami metotreksatu (np. 300 mg). Zaobserwowano, że taka kombinacja może prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu w organizmie. U pacjentów leczonych wysokimi dawkami metotreksatu z powodu chorób nowotworowych lub łuszczycy należy rozważyć czasowe przerwanie terapii pantoprazolem. 5

Metabolizm i interakcje enzymatyczne

Pantoprazol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie przy udziale systemu cytochromu P-450. Głównym szlakiem metabolicznym jest demetylacja przez CYP2C19, a inne szlaki obejmują utlenienie przez CYP3A4. 6

Przeprowadzone badania interakcji z substancjami metabolizowanymi przez te same układy enzymatyczne (karbamazepina, diazepam, glibenklamid, nifedypina oraz doustne środki antykoncepcyjne zawierające lewonorgestrel i etynyloestriadol) nie wykazały klinicznie istotnych interakcji. 7

Pantoprazol nie wpływa na metabolizm substancji czynnych metabolizowanych przez:

Ponadto pantoprazol nie koliduje z zależnym od p-glikoproteiny wchłanianiem digoksyny. 12

Interakcje z antybiotykami

Badania interakcji pantoprazolu z antybiotykami takimi jak klarytromycyna, metronidazol i amoksycylina nie wykazały klinicznie istotnych interakcji. 13

Interakcje z lekami zobojętniającymi

Nie stwierdzono interakcji pantoprazolu z jednocześnie stosowanymi środkami zobojętniającymi kwas solny w żołądku. 14

Interakcje pantoprazolu z alkoholem

Mimo że w dokumentacji produktu leczniczego Gerdin 40 mg nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji pantoprazolu z alkoholem, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów podczas jednoczesnego stosowania:

Z punktu widzenia farmakokinetycznego, pantoprazol jest metabolizowany w wątrobie przy udziale enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1, który jest również odpowiedzialny za metabolizm etanolu. Jednakże badania nie wykazały klinicznie istotnych interakcji pantoprazolu z substancjami metabolizowanymi przez CYP2E1, w tym z etanolem. 15

Z punktu widzenia klinicznego, należy jednak pamiętać, że:

  • Alkohol może drażnić błonę śluzową żołądka i nasilać objawy choroby wrzodowej
  • Alkohol może zmniejszać skuteczność leczenia inhibitorami pompy protonowej poprzez stymulację wydzielania kwasu żołądkowego
  • U pacjentów z chorobami wątroby jednoczesne stosowanie alkoholu i pantoprazolu może dodatkowo obciążać wątrobę

Tabela interakcji pantoprazolu z innymi lekami

Lek lub grupa leków Rodzaj interakcji Mechanizm Poziom ważności Zalecenia kliniczne
Azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) Zmniejszone wchłanianie azoli Zmiana pH w żołądku Wysoki Rozważyć alternatywne leczenie przeciwgrzybicze lub dostosować dawkowanie
Erlotynib Zmniejszone wchłanianie erlotynibu Zmiana pH w żołądku Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania lub zachować odpowiedni odstęp czasowy
Atazanawir i inne leki anty-HIV zależne od pH Zmniejszona biodostępność leków anty-HIV Zmiana pH w żołądku Wysoki Jednoczesne stosowanie nie jest zalecane
Pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon) Możliwe zmiany wartości INR Nieznany Średni Monitorowanie INR po rozpoczęciu, zakończeniu lub podczas nieregularnego stosowania pantoprazolu
Metotreksat (duże dawki >300 mg) Zwiększone stężenie metotreksatu Prawdopodobnie zmniejszone wydalanie nerkowe Wysoki Rozważyć czasowe przerwanie terapii pantoprazolem
Karbamazepina, diazepam, glibenklamid, nifedypina Brak klinicznie istotnych interakcji Pomimo wspólnych szlaków metabolicznych Niski Brak specjalnych zaleceń
Doustne środki antykoncepcyjne (lewonorgestrel, etynyloestriadol) Brak interakcji Niski Brak specjalnych zaleceń
Leki metabolizowane przez CYP1A2 (kofeina, teofilina) Brak wpływu na metabolizm Niski Brak specjalnych zaleceń
Leki metabolizowane przez CYP2C9 (piroksykam, diklofenak, naproksen) Brak wpływu na metabolizm Niski Brak specjalnych zaleceń
Leki metabolizowane przez CYP2D6 (metoprolol) Brak wpływu na metabolizm Niski Brak specjalnych zaleceń
Etanol Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych Niski do średniego Unikać nadmiernego spożycia alkoholu, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby
Digoksyna Brak interakcji z wchłanianiem Brak wpływu na p-glikoproteinę Niski Brak specjalnych zaleceń
Antybiotyki (klarytromycyna, metronidazol, amoksycylina) Brak klinicznie istotnych interakcji Niski Brak specjalnych zaleceń
Środki zobojętniające kwas solny Brak interakcji Niski Brak specjalnych zaleceń
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl