Interakcje leku
Gerdin 40 mg 40 mg
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na wchłanianie leków zależnych od pH żołądka, co jest szczególnie istotne w przypadku azoli przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz leków antyretrowirusowych, zwłaszcza atazanawiru, gdzie obserwuje się znaczące zmniejszenie biodostępności. Wysokie dawki metotreksatu (>300 mg) w połączeniu z pantoprazolem mogą prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu, prawdopodobnie przez zmniejszone wydalanie nerkowe, co wymaga rozważenia czasowego przerwania terapii pantoprazolem. W przypadku pochodnych kumaryny (fenprokumon, warfaryna) zaleca się monitorowanie INR ze względu na możliwe zmiany wartości podczas jednoczesnego stosowania. Pantoprazol jest metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, jednak nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1 oraz nie wpływa na p-glikoproteinę odpowiedzialną za wchłanianie digoksyny.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi
- Interakcje z lekami przeciwwirusowymi
- Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
- Interakcje z metotreksatem
- Metabolizm i interakcje enzymatyczne
- Interakcje z antybiotykami
- Interakcje z lekami zobojętniającymi
- Interakcje pantoprazolu z alkoholem
- Tabela interakcji pantoprazolu z innymi lekami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, może znacząco wpływać na wchłanianie innych leków poprzez długotrwałe hamowanie wydzielania kwasu solnego w żołądku. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki, których biodostępność jest zależna od pH w żołądku. 1
Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi
Szczególną grupą leków, których wchłanianie może być zmniejszone przy jednoczesnym stosowaniu pantoprazolu, są azole przeciwgrzybicze takie jak ketokonazol, itrakonazol oraz pozakonazol. Jest to spowodowane zmianą pH w żołądku, co bezpośrednio wpływa na rozpuszczalność i biodostępność tych leków. 2
Interakcje z lekami przeciwwirusowymi
Równoczesne stosowanie pantoprazolu z lekami stosowanymi w terapii HIV, szczególnie z atazanawirem, może prowadzić do istotnego zmniejszenia biodostępności tych leków. Mechanizm tej interakcji wynika z zależności wchłaniania tych leków od pH środowiska. Znaczne zmniejszenie biodostępności może prowadzić do spadku skuteczności terapeutycznej, dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania inhibitorów pompy protonowej z atazanawirem. 3
Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
W badaniach farmakokinetycznych nie wykazano istotnych interakcji między pantoprazolem a pochodnymi kumaryny, takimi jak fenprokumon czy warfaryna. Jednakże obserwacje po wprowadzeniu produktu do obrotu wskazują na możliwość wystąpienia zmian wartości INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany) podczas jednoczesnego stosowania tych leków. Z tego powodu zaleca się regularną kontrolę czasu protrombinowego/INR u pacjentów przyjmujących jednocześnie pantoprazol i pochodne kumaryny, szczególnie po rozpoczęciu, zakończeniu lub podczas nieregularnego stosowania pantoprazolu. 4
Interakcje z metotreksatem
Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie pantoprazolu z dużymi dawkami metotreksatu (np. 300 mg). Zaobserwowano, że taka kombinacja może prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu w organizmie. U pacjentów leczonych wysokimi dawkami metotreksatu z powodu chorób nowotworowych lub łuszczycy należy rozważyć czasowe przerwanie terapii pantoprazolem. 5
Metabolizm i interakcje enzymatyczne
Pantoprazol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie przy udziale systemu cytochromu P-450. Głównym szlakiem metabolicznym jest demetylacja przez CYP2C19, a inne szlaki obejmują utlenienie przez CYP3A4. 6
Przeprowadzone badania interakcji z substancjami metabolizowanymi przez te same układy enzymatyczne (karbamazepina, diazepam, glibenklamid, nifedypina oraz doustne środki antykoncepcyjne zawierające lewonorgestrel i etynyloestriadol) nie wykazały klinicznie istotnych interakcji. 7
Pantoprazol nie wpływa na metabolizm substancji czynnych metabolizowanych przez:
- CYP1A2 (np. kofeina, teofilina) 8
- CYP2C9 (np. piroksykam, diklofenak, naproksen) 9
- CYP2D6 (np. metoprolol) 10
- CYP2E1 (np. etanol) 11
Ponadto pantoprazol nie koliduje z zależnym od p-glikoproteiny wchłanianiem digoksyny. 12
Interakcje z antybiotykami
Badania interakcji pantoprazolu z antybiotykami takimi jak klarytromycyna, metronidazol i amoksycylina nie wykazały klinicznie istotnych interakcji. 13
Interakcje z lekami zobojętniającymi
Nie stwierdzono interakcji pantoprazolu z jednocześnie stosowanymi środkami zobojętniającymi kwas solny w żołądku. 14
Interakcje pantoprazolu z alkoholem
Mimo że w dokumentacji produktu leczniczego Gerdin 40 mg nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji pantoprazolu z alkoholem, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów podczas jednoczesnego stosowania:
Z punktu widzenia farmakokinetycznego, pantoprazol jest metabolizowany w wątrobie przy udziale enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1, który jest również odpowiedzialny za metabolizm etanolu. Jednakże badania nie wykazały klinicznie istotnych interakcji pantoprazolu z substancjami metabolizowanymi przez CYP2E1, w tym z etanolem. 15
Z punktu widzenia klinicznego, należy jednak pamiętać, że:
- Alkohol może drażnić błonę śluzową żołądka i nasilać objawy choroby wrzodowej
- Alkohol może zmniejszać skuteczność leczenia inhibitorami pompy protonowej poprzez stymulację wydzielania kwasu żołądkowego
- U pacjentów z chorobami wątroby jednoczesne stosowanie alkoholu i pantoprazolu może dodatkowo obciążać wątrobę
Tabela interakcji pantoprazolu z innymi lekami
| Lek lub grupa leków | Rodzaj interakcji | Mechanizm | Poziom ważności | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|---|
| Azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) | Zmniejszone wchłanianie azoli | Zmiana pH w żołądku | Wysoki | Rozważyć alternatywne leczenie przeciwgrzybicze lub dostosować dawkowanie |
| Erlotynib | Zmniejszone wchłanianie erlotynibu | Zmiana pH w żołądku | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania lub zachować odpowiedni odstęp czasowy |
| Atazanawir i inne leki anty-HIV zależne od pH | Zmniejszona biodostępność leków anty-HIV | Zmiana pH w żołądku | Wysoki | Jednoczesne stosowanie nie jest zalecane |
| Pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon) | Możliwe zmiany wartości INR | Nieznany | Średni | Monitorowanie INR po rozpoczęciu, zakończeniu lub podczas nieregularnego stosowania pantoprazolu |
| Metotreksat (duże dawki >300 mg) | Zwiększone stężenie metotreksatu | Prawdopodobnie zmniejszone wydalanie nerkowe | Wysoki | Rozważyć czasowe przerwanie terapii pantoprazolem |
| Karbamazepina, diazepam, glibenklamid, nifedypina | Brak klinicznie istotnych interakcji | Pomimo wspólnych szlaków metabolicznych | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Doustne środki antykoncepcyjne (lewonorgestrel, etynyloestriadol) | Brak interakcji | – | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Leki metabolizowane przez CYP1A2 (kofeina, teofilina) | Brak wpływu na metabolizm | – | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Leki metabolizowane przez CYP2C9 (piroksykam, diklofenak, naproksen) | Brak wpływu na metabolizm | – | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Leki metabolizowane przez CYP2D6 (metoprolol) | Brak wpływu na metabolizm | – | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Etanol | Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych | – | Niski do średniego | Unikać nadmiernego spożycia alkoholu, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby |
| Digoksyna | Brak interakcji z wchłanianiem | Brak wpływu na p-glikoproteinę | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Antybiotyki (klarytromycyna, metronidazol, amoksycylina) | Brak klinicznie istotnych interakcji | – | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Środki zobojętniające kwas solny | Brak interakcji | – | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania