Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Etopiryna Extra

Etopiryna Extra, zawierająca 250 mg kwasu acetylosalicylowego, 200 mg paracetamolu oraz 50 mg kofeiny, została przebadana pod kątem bezpieczeństwa przedklinicznego, szczególnie w zakresie właściwości mutagennych, kancerogennych oraz wpływu na reprodukcję. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące każdej z substancji czynnych wchodzących w skład preparatu.¹

Właściwości mutagenne i kancerogenne

Kwas acetylosalicylowy podawany szczurom przez okres 68 tygodni w ilości stanowiącej 0,5% karmy nie wykazywał działania rakotwórczego. W teście Amesa, służącym do oceny potencjału mutagennego, kwas acetylosalicylowy nie wykazywał działania mutagennego. Jednakże w hodowli fibroblastów ludzkich obserwowano powstawanie aberracji chromosomalnych pod wpływem tego związku.²

W odniesieniu do paracetamolu, nie są dostępne dane kliniczne dotyczące jego potencjalnego działania mutagennego, teratogennego czy rakotwórczego u ludzi.³

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że kwas acetylosalicylowy może mieć działanie teratogenne. Zaobserwowano szereg zaburzeń reprodukcyjnych, w tym:

• Zaburzenia zagnieżdżenia się zarodka w macicy
• Działanie embriotoksyczne
• Działanie fetotoksyczne
• Trudności w uczeniu się u potomstwa, gdy lek był stosowany przed porodem

Dodatkowo stwierdzono, że kwas acetylosalicylowy hamował owulację u szczurów, co wskazuje na jego potencjalny wpływ na płodność.⁴

Toksyczność po podaniu jednorazowym

Ostre zatrucie kwasem acetylosalicylowym może prowadzić do zgonu po przyjęciu jednorazowej dawki przekraczającej 10 g u dorosłych oraz 4 g u dzieci. Stężenia kwasu salicylowego w osoczu mieszczące się w zakresie od 300 do 350 μg/ml mogą wywołać objawy zatrucia, natomiast stężenia w zakresie od około 400 do 500 μg/ml mogą prowadzić do stanów śpiączki, które mogą zakończyć się zgonem.⁵

W przypadku kofeiny, dawka toksyczna dla dorosłych wynosi powyżej 1 g. Natomiast dawka śmiertelna kofeiny po podaniu doustnym dla dorosłych została określona na poziomie 5-20 g.⁶

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Kwas acetylosalicylowy oraz jego metabolity wykazują miejscowe działanie drażniące na błony śluzowe. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów z wrzodami w obrębie przewodu pokarmowego, gdyż zwiększona możliwość krwawienia stwarza ryzyko poważnego krwotoku. Poza tym działaniem niepożądanym, w badaniach na zwierzętach opisano również uszkodzenie nerek po przewlekłym oraz doraźnym stosowaniu dużych dawek kwasu acetylosalicylowego.⁷