Interakcje leku
Eslibon 800 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Octan eslikarbazepiny, główny składnik preparatu Eslibon, podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie, przekształcając się w eslikarbazepinę. Ta aktywna postać leku jest eliminowana głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym. Należy podkreślić, że badania interakcji dla omawianego produktu leczniczego przeprowadzono wyłącznie w populacji osób dorosłych.¹

Wpływ na aktywność enzymów cytochromu P450 i UDP-glukuronylo-transferazy

W badaniach laboratoryjnych wykazano, że eslikarbazepina wykazuje słabe właściwości indukujące w stosunku do izoenzymów CYP3A4 i UDP-glukuronylo-transferazy. W warunkach klinicznych eslikarbazepina stymuluje metabolizm leków eliminowanych głównie przy udziale enzymu CYP3A4, co może wymagać zwiększenia dawek tych produktów podczas równoczesnej terapii z Eslibonem. Podobnie, lek może indukować metabolizm substancji usuwanych poprzez sprzęganie z UDP-glukuronylo-transferazami.²

Istotnym aspektem klinicznym jest to, że pełny efekt indukujący enzymy osiągany jest z opóźnieniem. Od rozpoczęcia terapii Eslibonem, zmiany dawki czy przerwania leczenia do osiągnięcia nowego poziomu aktywności enzymów może upłynąć od 2 do 3 tygodni. Ten czas należy wziąć pod uwagę przy równoczesnym stosowaniu innych produktów leczniczych wymagających modyfikacji dawkowania przy koadministracji z Eslibonem.³

Ponadto, eslikarbazepina działa hamująco na izoenzym CYP2C19, co może prowadzić do interakcji przy jednoczesnym stosowaniu wysokich dawek octanu eslikarbazepiny z lekami metabolizowanymi głównie przez ten cytochrom, jak np. fenytoina.⁴

Interakcje z innymi lekami przeciwpadaczkowymi

Karbamazepina

Jednoczesne stosowanie karbamazepiny w dawce 400 mg dwa razy na dobę i octanu eslikarbazepiny w dawce 800 mg raz na dobę powoduje znaczące zmniejszenie (średnio o 32%) ekspozycji na eslikarbazepinę, prawdopodobnie w wyniku indukcji glukuronidacji. W takiej sytuacji może zaistnieć potrzeba zwiększenia dawki octanu eslikarbazepiny w zależności od indywidualnej odpowiedzi pacjenta.⁵

Badania kliniczne wskazują, że terapia skojarzona tymi lekami zwiększa ryzyko wystąpienia specyficznych działań niepożądanych, takich jak podwójne widzenie, nieprawidłowa koordynacja i zawroty głowy. Nie można również wykluczyć nasilenia innych swoistych działań niepożądanych podczas jednoczesnego stosowania karbamazepiny i octanu eslikarbazepiny.⁶

Fenytoina

Równoczesne podawanie octanu eslikarbazepiny w dawce 1200 mg raz na dobę i fenytoiny prowadzi do obustronnych interakcji farmakokinetycznych. Z jednej strony, obserwuje się zmniejszenie o 31-33% ekspozycji na aktywny metabolit eslikarbazepiny, najprawdopodobniej w wyniku indukcji procesu glukuronidacji. Z drugiej strony, dochodzi do zwiększenia o 31-35% ekspozycji na fenytoinę, co może wynikać z hamowania izoenzymu CYP2C19.⁷

W zależności od indywidualnej reakcji pacjenta, może być konieczne zwiększenie dawki octanu eslikarbazepiny przy jednoczesnym zmniejszeniu dawki fenytoiny.⁸

Lamotrygina

Zarówno eslikarbazepina, jak i lamotrygina są metabolizowane głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym, co potencjalnie zwiększa ryzyko interakcji między tymi lekami. Badania przeprowadzone u zdrowych ochotników, którym podawano 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę, wykazały jednak tylko niewielkie interakcje farmakokinetyczne – narażenie na lamotryginę zmniejszyło się średnio o 15%.⁹

Chociaż dla większości pacjentów nie jest konieczna modyfikacja dawkowania, należy pamiętać o zmienności międzyosobniczej – u niektórych osób interakcja może mieć istotne znaczenie kliniczne.¹⁰

Topiramat

Badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że jednoczesne stosowanie octanu eslikarbazepiny w dawce 1200 mg raz na dobę i topiramatu nie wpływa znacząco na ekspozycję na eslikarbazepinę. Odnotowano natomiast zmniejszenie o 18% narażenia na topiramat, co prawdopodobnie wynika z obniżenia biodostępności topiramatu. Interakcja ta nie wymaga modyfikacji dawkowania leków.¹¹

Walproinian i lewetriacetam

Analiza farmakokinetyki przeprowadzona w badaniach III fazy z udziałem dorosłych pacjentów z padaczką wskazuje, że jednoczesne stosowanie walproinianu lub lewetiracetamu nie wpływa istotnie na ekspozycję na eslikarbazepinę. Należy jednak zaznaczyć, że interakcje te nie były badane w konwencjonalnych badaniach interakcji między lekami.¹²

Okskarbazepina

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania octanu eslikarbazepiny z okskarbazepiną ze względu na ryzyko nadmiernej ekspozycji na aktywne metabolity obu leków.¹³

Interakcje z innymi grupami leków

Doustne środki antykoncepcyjne

Podawanie octanu eslikarbazepiny w dawce 1200 mg raz na dobę u kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne powoduje znaczące zmniejszenie ekspozycji na hormony – o 37% dla lewonorgestrelu i o 42% dla etynyloestradiolu. Efekt ten jest prawdopodobnie wynikiem indukcji enzymu CYP3A4.¹⁴

W związku z tym kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować odpowiednie metody antykoncepcyjne podczas leczenia Eslibonem oraz do końca bieżącego cyklu menstruacyjnego po zakończeniu terapii.¹⁵

Statyny (symwastatyna, rozuwastatyna)

Badania z udziałem zdrowych uczestników wykazały zmniejszenie o około 50% ekspozycji na symwastatynę podczas jednoczesnego stosowania octanu eslikarbazepiny w dawce 800 mg raz na dobę. Mechanizm tej interakcji wiąże się prawdopodobnie z indukcją izoenzymu CYP3A4. U pacjentów przyjmujących równocześnie octan eslikarbazepiny i symwastatynę może być konieczne zwiększenie dawki statyny.¹⁶

W przypadku rozuwastatyny zaobserwowano zmniejszenie ekspozycji systemowej o 36-39% przy jednoczesnym podawaniu octanu eslikarbazepiny w dawce 1200 mg raz na dobę. Mechanizm tego zjawiska nie jest w pełni wyjaśniony, ale może wynikać z zaburzenia działania transportera rozuwastatyny lub indukcji jej metabolizmu. Ponieważ związek między ekspozycją a skutecznością terapeutyczną nie jest jednoznaczny, zaleca się monitorowanie odpowiedzi na leczenie (np. stężenia cholesterolu).¹⁷

Warfaryna

Jednoczesne podawanie octanu eslikarbazepiny w dawce 1200 mg raz na dobę i warfaryny powoduje niewielkie (23%), lecz statystycznie istotne zmniejszenie ekspozycji na S-warfarynę. Nie wpływa to na farmakokinetykę R-warfaryny ani na ogólne parametry krzepnięcia.¹⁸

Ze względu na zmienność międzyosobniczą interakcji, szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie współczynnika INR podczas pierwszych tygodni po rozpoczęciu lub zakończeniu jednoczesnego leczenia warfaryną i octanem eslikarbazepiny.¹⁹

Digoksyna

Badania u zdrowych ochotników nie wykazały wpływu octanu eslikarbazepiny w dawce 1200 mg raz na dobę na farmakokinetykę digoksyny. Sugeruje to, że eslikarbazepina nie wpływa na transport glikoproteiny P.²⁰

Inhibitory oksydazy monoaminowej (MAOI)

Ze względu na strukturalne podobieństwo octanu eslikarbazepiny do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych istnieje teoretyczne ryzyko interakcji między octanem eslikarbazepiny a inhibitorami oksydazy monoaminowej (MAOI). Zaleca się zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.²¹

Interakcje z alkoholem

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, spożywanie alkoholu podczas leczenia Eslibonem może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Może to skutkować zwiększonym ryzykiem wystąpienia sedacji, zaburzeń równowagi, zawrotów głowy oraz upośledzeniem sprawności psychomotorycznej.

Ze względu na działanie eslikarbazepiny na enzymy wątrobowe, szczególnie na CYP3A4, istnieje również teoretyczne ryzyko zaburzenia metabolizmu alkoholu. Pacjentom zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu lub znaczne ograniczenie jego spożycia podczas terapii lekiem Eslibon.

Tabela interakcji z produktem leczniczym Eslibon