Przedawkowanie
elmex Duraphat 1,1% w/w

Przedawkowanie pasty do zębów elmex Duraphat 1,1% w/w, zawierającej 5 mg fluoru (5000 ppm fluoru) na 1 g preparatu, może prowadzić do ostrego zatrucia fluorem przy dawce ≥ 5 mg fluoru/kg masy ciała. Objawy ostrego zatrucia obejmują wymioty, biegunkę i ból brzucha, a w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do zgonu. W przypadku spożycia znacznej ilości preparatu zaleca się natychmiastowe płukanie żołądka lub prowokowanie wymiotów, podanie preparatów wapnia (np. dużej ilości mleka) oraz ścisłą obserwację medyczną przez kilkanaście godzin. Należy również uwzględnić ryzyko zatrucia mentolem, który może wywołać drgawki, szczególnie u niemowląt i dzieci.

Przedawkowanie leku elmex Duraphat 1,1% w/w

Przedawkowanie leku elmex Duraphat 1,1% w/w, zawierającego 5 mg fluoru (w postaci sodu fluoru) co odpowiada 5000 ppm fluoru, może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Należy szczegółowo rozważyć ryzyko związane z ostrym i przewlekłym zatruciem fluorem oraz innymi substancjami czynnymi zawartymi w preparacie.1

Ostre zatrucie fluorem

Dawka toksyczna fluoru, definiowana jako najniższa dawka mogąca wywołać objawy zatrucia, wynosi 5 mg fluoru/kg masy ciała. Przyjęcie takiej ilości wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.2

Objawy ostrego zatrucia fluorem manifestują się przede wszystkim w postaci zaburzeń żołądkowo-jelitowych obejmujących wymioty, biegunkę oraz ból brzucha. W ekstremalnych przypadkach, chociaż zdarza się to niezwykle rzadko, ostre zatrucie fluorem może doprowadzić do zgonu pacjenta.3

Postępowanie w przypadku ostrego zatrucia

W przypadku przypadkowego połknięcia znaczącej ilości pasty do zębów elmex Duraphat, należy wdrożyć następujące działania terapeutyczne:4

  • Niezwłocznie wykonać płukanie żołądka lub sprowokować wymioty u pacjenta
  • Podać preparaty wapnia, najlepiej w postaci dużej ilości mleka
  • Zapewnić ścisłą obserwację medyczną przez okres kilkunastu godzin

Wymienione procedury mają na celu zminimalizowanie wchłaniania fluoru do organizmu oraz neutralizację jego toksycznego działania.5

Ostre zatrucie mentolem

Należy pamiętać, że produkt elmex Duraphat zawiera również mentol, który w przypadku spożycia w nadmiernych ilościach może być przyczyną wystąpienia drgawek. Szczególnie narażoną grupę stanowią niemowlęta i dzieci, u których ryzyko wystąpienia negatywnych skutków przedawkowania mentolu jest znacząco wyższe.6

Przewlekłe zatrucie – fluoroza

Długotrwałe przyjmowanie nadmiernych dawek fluoru prowadzi do rozwoju fluorozy – stanu patologicznego, który charakteryzuje się zmianami w obrębie tkanek twardych organizmu. Przy dawkowaniu 1,5 mg fluoru na dobę, przyjmowanej przez okres kilku miesięcy lub lat, mogą pojawić się charakterystyczne zmiany w obrębie szkliwa zębowego.7

Do objawów fluorozy szkliwa zaliczamy:

  • Przebarwienia w postaci plam lub kropek na powierzchni szkliwa
  • Zwiększoną kruchość szkliwa zębowego

W przypadku długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki fluoru (powyżej 8 mg na dobę) może rozwinąć się fluoroza kości, objawiająca się ich stwardnieniem (sklerotyzacją).8

Tabela objawów przedawkowania

Rodzaj zatrucia Objawy Dawka Postępowanie
Ostre zatrucie fluorem Wymioty ≥ 5 mg fluoru/kg masy ciała (dawka toksyczna) – Płukanie żołądka lub prowokowanie wymiotów
– Podanie preparatów wapnia (duża ilość mleka)
– Obserwacja medyczna przez kilkanaście godzin
Biegunka
Ból brzucha
Ostre zatrucie mentolem Drgawki (szczególnie u niemowląt i dzieci) Nadmierna ilość (brak dokładnego określenia dawki) – Leczenie objawowe
– Szczególna ostrożność w przypadku dzieci i niemowląt
Przewlekłe zatrucie fluorem – fluoroza szkliwa Przebarwienia szkliwa w postaci plam lub kropek 1,5 mg fluoru/dobę przez kilka miesięcy lub lat – Zaprzestanie nadmiernej ekspozycji na fluor
– Leczenie stomatologiczne zmian w szkliwie
Ciężka postać kruchości szkliwa
Przewlekłe zatrucie fluorem – fluoroza kości Stwardnienie kości (sklerotyzacja) Powyżej 8 mg fluoru/dobę przez dłuższy czas – Zaprzestanie ekspozycji na fluor
– Konsultacja ze specjalistą ortopedii
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl