Dawkowanie i sposób podawania olanzapiny

Olanzapina zawarta w preparacie Egolanza jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych oraz w zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej. Prawidłowe dawkowanie i sposób podawania leku mają kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii.^{1}

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

Dawkowanie olanzapiny należy dostosować do jednostki chorobowej oraz indywidualnego stanu klinicznego pacjenta:^{2}

• Schizofrenia: zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg na dobę.^{3}
• Epizod manii: dawka początkowa to 15 mg na dobę podawana jako dawka pojedyncza w monoterapii lub 10 mg na dobę w terapii skojarzonej.^{4}
• Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej: zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg na dobę. U pacjentów otrzymujących olanzapinę w leczeniu epizodu manii, aby zapobiec nawrotom, należy kontynuować leczenie tą samą dawką.^{5}

W przypadku wystąpienia nowego epizodu manii, epizodu mieszanego lub epizodu depresji, należy kontynuować leczenie olanzapiną (w razie potrzeby optymalizując jej dawkę) i jeżeli istnieją wskazania kliniczne – zastosować dodatkowe leczenie objawów afektywnych.^{6}

Zakres dawkowania i modyfikacja dawki

Podczas leczenia schizofrenii, epizodów manii i w celu zapobiegania nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej, dawka dobowa może być dostosowywana w zakresie 5 do 20 mg na dobę, w zależności od stanu klinicznego pacjenta.^{7}

Przy zwiększaniu dawki należy pamiętać o następujących zasadach:

• Zwiększenie dawki ponad rekomendowaną dawkę początkową jest zalecane tylko po ponownej ocenie stanu klinicznego.^{8}
• Zwiększanie dawki powinno być dokonywane nie częściej niż co 24 godziny.^{9}

W przypadku planowanego zakończenia leczenia olanzapiną należy rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki leku, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia objawów odstawiennych.^{10}

Dawkowanie w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku (≥65 lat): Mniejsza dawka początkowa (5 mg/dobę) nie jest rutynowo zalecana, jednak powinna być rozważana u pacjentów w wieku 65 lat i powyżej, o ile przemawiają za tym czynniki kliniczne.^{11}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby: U tych pacjentów należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej (5 mg). W przypadkach umiarkowanej niewydolności wątroby (marskość, klasa A lub B w skali Child-Pugh), dawka początkowa powinna wynosić 5 mg i być ostrożnie zwiększana.^{12}

Osoby palące: Dawka początkowa i zakres stosowanych dawek u pacjentów niepalących nie wymagają rutynowej korekty w porównaniu z dawkami stosowanymi u pacjentów palących. Palenie tytoniu może indukować metabolizm olanzapiny, dlatego zaleca się monitorowanie stanu klinicznego i w razie potrzeby rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny u osób palących.^{13}

Wieloczynnikowe spowolnienie metabolizmu: W przypadku obecności więcej niż jednego czynnika, który mógłby spowodować spowolnienie metabolizmu (płeć żeńska, podeszły wiek, niepalenie tytoniu), należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej. U tych pacjentów zwiększanie dawki, jeżeli wskazane, powinno być przeprowadzane z zachowaniem szczególnej ostrożności.^{14}

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Nie zaleca się stosowania olanzapiny u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat, z uwagi na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności leczenia. W badaniach klinicznych u młodocianych pacjentów odnotowano większy przyrost masy ciała, większe zmiany stężenia lipidów i prolaktyny niż w badaniach przeprowadzonych u pacjentów dorosłych.^{15}

Sposób podawania

Olanzapina w postaci tabletek powlekanych (Egolanza) przeznaczona jest do podawania doustnego. Lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków, ponieważ pokarm nie ma wpływu na wchłanianie substancji czynnej.^{16}

Tabela dawkowania olanzapiny

Zasady modyfikacji dawki

Przy modyfikacji dawkowania olanzapiny należy bezwzględnie przestrzegać następujących zasad:^{17}

1. Zwiększanie dawki powinno następować po ponownej ocenie stanu klinicznego pacjenta
2. Zwiększenie dawki nie powinno być dokonywane częściej niż co 24 godziny
3. W przypadku zakończenia leczenia, dawkę należy zmniejszać stopniowo
4. U pacjentów z czynnikami ryzyka spowolnienia metabolizmu należy zachować szczególną ostrożność przy zwiększaniu dawki
5. U osób palących może zaistnieć konieczność zwiększenia dawki ze względu na przyspieszoną eliminację leku

Należy pamiętać, że preparat Egolanza dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 5 mg oraz 10 mg olanzapiny, co umożliwia odpowiednie dobranie dawki do potrzeb pacjenta.^{18}