Specjalne ostrzeżenia
DHC Continus

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania dihydrokodeiny

Produkt leczniczy DHC Continus, zawierający dihydrokodeinę w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (60 mg lub 90 mg), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na profil bezpieczeństwa charakterystyczny dla opioidów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące zagrożeń oraz środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas leczenia pacjentów tym preparatem.¹

Pacjenci wymagający szczególnej ostrożności podczas terapii dihydrokodeiną

Dihydrokodeinę należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi stanami klinicznymi:²

• Zaburzenia oddechowe – pacjenci z depresją ośrodka oddechowego z niedotlenieniem, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, astmą oskrzelową, sercem płucnym oraz bezdechem sennym wymagają szczególnego monitorowania podczas terapii.³
• Jednoczesne stosowanie leków wpływających na OUN – szczególnej uwagi wymagają pacjenci przyjmujący leki hamujące czynność ośrodkowego układu nerwowego lub inhibitory monoaminooksydazy (MAOIs), a także osoby, które zakończyły terapię inhibitorami MAO w ciągu ostatnich 2 tygodni.⁴
• Uzależnienia i tolerancja – pacjenci z rozpoznaną tolerancją na leki opioidowe, uzależnieniem fizycznym, a także osoby z psychicznym uzależnieniem od leków, substancji psychotropowych lub alkoholu.⁵
• Stany neurologiczne – pacjenci po urazie głowy, ze zmianami śródczaszkowymi, podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym oraz zaburzeniami świadomości o nieznanej etiologii.⁶
• Zaburzenia układu pokarmowego – pacjenci z zaburzeniami czynności dróg żółciowych, zapaleniem trzustki lub zaparciem.⁷
• Niewydolność narządowa – szczególnej uwagi wymagają pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby oraz ciężką niewydolnością nerek.⁸
• Inne schorzenia – niedoczynność tarczycy oraz przerost gruczołu krokowego również stanowią wskazanie do zachowania szczególnej ostrożności podczas leczenia dihydrokodeiną.⁹
• Pacjenci w podeszłym wieku – u osób starszych należy rozważyć modyfikację dawkowania ze względu na zmienioną farmakokinetykę leku.¹⁰

Ryzyko depresji oddechowej

Najpoważniejszym powikłaniem związanym z przedawkowaniem opioidów, w tym dihydrokodeiny, jest depresja ośrodka oddechowego. Należy szczególnie monitorować pacjentów z czynnikami ryzyka oraz poinformować ich o możliwości wystąpienia tego powikłania.¹¹

Zaburzenia oddychania związane ze snem

Terapia dihydrokodeiną może powodować lub nasilać zaburzenia oddychania związane ze snem, w tym centralny bezdech senny (CSA) oraz niedotlenienie podczas snu. Ryzyko wystąpienia tych zaburzeń wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki leku. U pacjentów z rozpoznanym CSA należy rozważyć redukcję całkowitej dawki dobowej dihydrokodeiny.¹²

Interakcje z lekami uspokajającymi

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu dihydrokodeiny z lekami uspokajającymi, takimi jak benzodiazepiny lub ich pochodne. Takie połączenie może prowadzić do wystąpienia nadmiernego uspokojenia, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu. Leczenie skojarzone powinno być stosowane wyłącznie u pacjentów, u których alternatywne metody terapii są nieskuteczne lub niedostępne.¹³

W przypadku konieczności zastosowania terapii skojarzonej należy:¹⁴

• Stosować najmniejszą skuteczną dawkę dihydrokodeiny
• Ograniczyć czas leczenia do niezbędnego minimum
• Regularnie monitorować pacjenta pod kątem wystąpienia depresji oddechowej i nadmiernego uspokojenia
• Poinformować pacjenta i jego opiekunów o możliwych objawach niepożądanych

Inhibitory monoaminooksydazy (MAOIs)

Jednoczesne stosowanie dihydrokodeiny z inhibitorami MAO wymaga szczególnej ostrożności. Podobne środki ostrożności należy zachować przez okres 2 tygodni od zakończenia terapii inhibitorami MAO.¹⁵

Tolerancja, uzależnienie i zespół odstawienny

Długotrwałe stosowanie dihydrokodeiny może prowadzić do wystąpienia tolerancji, która wymaga stopniowego zwiększania dawki w celu utrzymania skutecznego działania przeciwbólowego. Przedłużona terapia niesie również ryzyko rozwoju uzależnienia fizycznego.¹⁶

W przypadku nagłego przerwania leczenia dihydrokodeiną mogą wystąpić objawy zespołu odstawiennego. Aby zminimalizować to ryzyko, zaleca się stopniową redukcję dawki przy zakończeniu terapii.¹⁷

Dihydrokodeina, podobnie jak inne opioidy, ma potencjał uzależniający. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z predyspozycją do uzależnień, zwłaszcza od alkoholu lub innych substancji. U takich osób decyzja o wdrożeniu terapii dihydrokodeiną powinna być podejmowana wyłącznie po wnikliwej analizie stosunku korzyści do ryzyka.¹⁸

U pacjentów z problemem alkoholowym, którzy wymagają leczenia dihydrokodeiną, należy regularnie monitorować parametry czynności wątroby (AspAT, AlAT, GGTP).¹⁹

Wpływ na układ endokrynny

Opioidy, w tym dihydrokodeina, mogą wpływać na funkcjonowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i osi podwzgórze-przysadka-gonady. Konsekwencją tego mogą być zmiany hormonalne obejmujące zwiększenie stężenia prolaktyny oraz obniżenie poziomów kortyzolu i testosteronu we krwi. Zmiany te mogą prowadzić do wystąpienia objawów klinicznych, które należy monitorować podczas terapii.²⁰

Hiperalgezja opioidowa

W trakcie leczenia dihydrokodeiną, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek, może pojawić się hiperalgezja (paradoksalne nasilenie odczuwania bólu), która nie ustępuje mimo zwiększania dawki leku. W takiej sytuacji należy rozważyć zmniejszenie dawki dihydrokodeiny lub zmianę leku opioidowego.²¹

Dodatkowe środki ostrożności

• Interakcje z alkoholem – podczas stosowania dihydrokodeiny nie należy spożywać alkoholu ze względu na ryzyko nasilenia działania depresyjnego na OUN.²²
• Pacjenci z astmą – dihydrokodeina może powodować uwalnianie histaminy, dlatego nie należy jej stosować w ostrym napadzie astmy. Ostrożności wymaga również stosowanie leku u wszystkich pacjentów z astmą.²³
• Modyfikacja dawki – u pacjentów z niedoczynnością tarczycy, niewydolnością wątroby i nerek oraz u osób w podeszłym wieku zaleca się zmniejszenie dawki dihydrokodeiny.²⁴

Sposób podawania

Tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu DHC Continus należy połykać w całości, bez dzielenia, rozgryzania ani kruszenia. Nieprawidłowe podanie (przełamanej lub pokruszonej tabletki) prowadzi do szybkiego uwolnienia i wchłonięcia dużej dawki dihydrokodeiny, co może skutkować objawami przedawkowania, a nawet doprowadzić do zgonu.²⁵

Niewłaściwe stosowanie postaci doustnych dihydrokodeiny poprzez podanie pozajelitowe (np. dożylne) może prowadzić do wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, włącznie z ryzykiem zgonu.²⁶