Właściwości farmakodynamiczne leku Dexilant

Dexilant (dekslanzoprazol) należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów pompy protonowej (IPP) i jest oznaczony kodem ATC: A02BC06. Lek występuje w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu w dawkach 30 mg i 60 mg.¹

Mechanizm działania

Dekslanzoprazol stanowi R-enancjomer lanzoprazolu i działa jako inhibitor pompy protonowej w żołądku. Jego głównym mechanizmem działania jest hamowanie ostatniej fazy wytwarzania kwasu solnego poprzez blokowanie aktywności enzymu ATP-azy H+/K+ w komórkach okładzinowych żołądka. Proces hamowania wykazuje zależność od dawki, ma charakter odwracalny i wpływa zarówno na podstawowe, jak i stymulowane wydzielanie kwasu żołądkowego.²

Substancja aktywna gromadzi się selektywnie w komórkach okładzinowych żołądka, gdzie w kwaśnym środowisku ulega aktywacji. Aktywowany dekslanzoprazol reaguje z grupą sulfhydrylową ATP-azy H+/K+, co prowadzi do zahamowania aktywności tego enzymu i w konsekwencji do zmniejszenia wydzielania kwasu solnego.³

Działanie farmakodynamiczne

Aktywność hamująca wydzielanie

Badania farmakodynamiczne przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały znaczącą skuteczność produktu Dexilant w hamowaniu wydzielania kwasu żołądkowego. W badaniu porównawczym z lanzoprazolem, w którym ochotnicy otrzymywali przez pięć dni 60 mg dekslanzoprazolu lub 30 mg lanzoprazolu raz na dobę, stwierdzono wyższą skuteczność produktu Dexilant.⁴

Średnia wartość pH soku żołądkowego osiągnęła poziom 4,55 dla produktu Dexilant w porównaniu z 4,13 dla lanzoprazolu. Co istotne, średni odsetek czasu w ciągu doby, przez jaki pH soku żołądkowego pozostawało większe od 4, wynosił 71% (odpowiadające 17 godzinom) dla produktu Dexilant i 60% (odpowiadające 14 godzinom) dla lanzoprazolu. Dane te wskazują na wyższą skuteczność i dłuższy czas działania dekslanzoprazolu w porównaniu z lanzoprazolem w równoważnych dawkach terapeutycznych.⁵

Wpływ na stężenie gastryny w surowicy

W trakcie badań klinicznych trwających do 12 miesięcy oceniono wpływ produktu Dexilant na stężenie gastryny w surowicy. Podczas leczenia dawkami 30 mg i 60 mg obserwowano zwiększenie średniego stężenia gastryny na czczo w porównaniu z wartościami wyjściowymi.⁶

U pacjentów leczonych przez ponad 6 miesięcy zaobserwowano, że średnie stężenie gastryny w surowicy zwiększało się głównie w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, a następnie utrzymywało się na stałym poziomie przez pozostały okres leczenia. Po zakończeniu kuracji stężenie gastryny wracało do poziomu sprzed leczenia w ciągu jednego miesiąca.⁷

Należy podkreślić, że zwiększenie stężenia gastryny w surowicy podczas stosowania leków przeciwwydzielniczych jest fizjologiczną odpowiedzią organizmu na zmniejszenie wydzielania kwasu solnego. Równocześnie dochodzi do zwiększenia stężenia chromograniny A (CgA) wskutek zmniejszenia kwasowości wewnątrzżołądkowej.⁸

Wpływ na stężenie chromograniny A (CgA)

Podwyższone stężenie CgA może zakłócać diagnostykę guzów neuroendokrynnych. Zgodnie z dostępnymi danymi naukowymi, w przypadku konieczności wykonania badań w kierunku guzów neuroendokrynnych, zaleca się przerwanie leczenia inhibitorami pompy protonowej na okres od 5 do 2 tygodni przed pomiarem stężenia CgA. Pozwala to na powrót stężenia CgA, które zostało podwyższone w wyniku działania IPP, do zakresu referencyjnego.⁹

Wpływ na komórki enterochromafinopodobne (ECL)

W badaniach klinicznych z zastosowaniem produktu Dexilant w dawkach 30 mg, 60 mg lub 90 mg przez okres do 12 miesięcy nie stwierdzono hiperplazji komórek enterochromafinopodobnych (ECL) w próbkach biopsyjnych żołądka pobranych od leczonych pacjentów. Jest to istotna obserwacja kliniczna, gdyż długotrwałe stosowanie IPP może teoretycznie zwiększać ryzyko hiperplazji komórek ECL.¹⁰

Wpływ na repolaryzację serca

Ocena wpływu produktu Dexilant na repolaryzację serca wykazała brak istotnego działania proarytmicznego. W specjalnie zaprojektowanym badaniu klinicznym Dexilant w dawkach 90 mg lub 300 mg nie powodował wydłużenia odstępu QT/QTc w porównaniu do placebo.¹¹

Dla porównania, substancja stanowiąca kontrolę dodatnią w tym badaniu (moksyfloksacyna) wywołała statystycznie istotne zwiększenie średnich maksymalnych i skorygowanych względem czasu odstępów QT/QTc w porównaniu z placebo. Wyniki te wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego produktu Dexilant, co jest istotne w kontekście długotrwałego stosowania tego leku.¹²

Profil farmakodynamiczny leku Dexilant

Dekslanzoprazol wykazuje typowe dla inhibitorów pompy protonowej działanie hamujące wydzielanie kwasu żołądkowego, z wyraźną przewagą nad lanzoprazolem pod względem utrzymywania pH powyżej 4 w ciągu doby. Lek charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, nie powoduje hiperplazji komórek ECL ani nie wpływa na repolaryzację serca, co ma istotne znaczenie przy długotrwałej terapii. Wzrost stężenia gastryny i CgA podczas leczenia Dexilantem jest zjawiskiem fizjologicznym, a parametry te wracają do wartości wyjściowych po zakończeniu terapii.¹³