Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Co-Olimestra (olmesartan medoksomil + hydrochlorotiazyd) może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, co wynika z właściwości farmakologicznych obu substancji czynnych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji z uwzględnieniem ich istotności klinicznej oraz zalecenia dotyczące postępowania.¹

Interakcje skojarzenia olmesartanu medoksomilu i hydrochlorotiazydu

Niezalecane jednoczesne stosowanie obejmuje preparaty litu. Podczas jednoczesnego podawania litu z antagonistami receptora angiotensyny II obserwowano odwracalne zwiększenie stężenia litu w surowicy oraz objawy toksyczności. Zjawisko to nasila się dodatkowo z powodu zmniejszenia klirensu nerkowego litu przez hydrochlorotiazyd. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania Co-Olimestry z litem. Jeśli takie skojarzenie jest konieczne, należy ściśle monitorować stężenie litu w surowicy.²

Jednoczesne stosowanie wymagające zachowania ostrożności dotyczy następujących leków:

• Baklofen – może nasilać działanie przeciwnadciśnieniowe Co-Olimestry.³
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – w tym kwas acetylosalicylowy (>3 g/dobę), inhibitory COX-2 i niewybiórcze NLPZ mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie tiazydowych leków moczopędnych i antagonistów receptora angiotensyny II. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (np. odwodnionych lub w podeszłym wieku) jednoczesne podawanie antagonistów receptora angiotensyny II i leków hamujących cyklooksygenazę może prowadzić do dalszego pogorszenia czynności nerek, z możliwością wystąpienia ostrej niewydolności nerek. Takie skojarzenie należy stosować z ostrożnością, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Konieczne jest odpowiednie nawodnienie pacjentów oraz rozważenie monitorowania czynności nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego i okresowo w trakcie terapii.⁴

Jednoczesne stosowanie, które należy rozważyć:

• Amifostyna – może nasilać działanie przeciwnadciśnieniowe Co-Olimestry.⁵
• Inne leki przeciwnadciśnieniowe – mogą zwiększać działanie obniżające ciśnienie tętnicze Co-Olimestry.⁶
• Alkohol, barbiturany, środki narkotyczne lub leki przeciwdepresyjne – mogą nasilać niedociśnienie ortostatyczne.⁷

Interakcje dotyczące olmesartanu medoksomilu

Niezalecane jednoczesne stosowanie obejmuje:

• Produkty lecznicze wpływające na stężenie potasu – jednoczesne stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu, zamienników soli kuchennej zawierających potas lub innych leków mogących powodować hiperkaliemię (np. heparyna, inhibitory ACE) może prowadzić do zwiększenia stężenia potasu w surowicy. W przypadku konieczności stosowania takiego skojarzenia, zaleca się monitorowanie stężenia potasu w surowicy.⁸
• Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) – jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa częstość występowania zdarzeń niepożądanych, takich jak niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek).⁹
• Kolesewelam chlorowodorek – jednoczesne podawanie tej substancji wiążącej kwasy żółciowe zmniejsza narażenie ogólnoustrojowe i maksymalne stężenie olmesartanu w osoczu oraz skraca okres półtrwania. Zaleca się podawanie olmesartanu medoksomilu co najmniej 4 godziny przed przyjęciem kolesewelamu chlorowodorku.¹⁰

Dodatkowe informacje o interakcjach dotyczących olmesartanu medoksomilu:

• Leki o działaniu zobojętniającym (wodorotlenek glinowo-magnezowy) – powodują umiarkowane zmniejszenie biodostępności olmesartanu.¹¹
• Olmesartan medoksomil nie wywiera istotnego wpływu na farmakokinetykę i farmakodynamikę warfaryny ani na farmakokinetykę digoksyny.¹²
• Jednoczesne podawanie olmesartanu medoksomilu z prawastatyną nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę żadnego z leków.¹³
• Olmesartan nie wykazuje istotnego klinicznie hamującego wpływu na enzymy cytochromu P450 u ludzi (1A1/2, 2A6, 2C8/9, 2C19, 2D6, 2E1, 3A4) i nie indukuje znacząco tych enzymów u szczurów. Nie należy oczekiwać istotnych klinicznie interakcji między olmesartanem a lekami metabolizowanymi przez wymienione enzymy cytochromu P450.¹⁴

Interakcje dotyczące hydrochlorotiazydu

Niezalecane jednoczesne stosowanie obejmuje produkty lecznicze wpływające na stężenie potasu. Utrata potasu powodowana przez hydrochlorotiazyd może zostać nasilona przez jednoczesne podawanie innych produktów leczniczych prowadzących do utraty potasu i hipokaliemii (np. inne leki moczopędne powodujące zwiększone wydalanie potasu, leki przeczyszczające, glikokortykosteroidy, ACTH, amfoterycyna, karbenoksolon, sól sodowa penicyliny G lub pochodne kwasu salicylowego).¹⁵

Jednoczesne stosowanie wymagające zachowania ostrożności obejmuje:

• Sole wapnia – tiazydowe leki moczopędne mogą prowadzić do zwiększenia stężenia wapnia w surowicy ze względu na jego zmniejszone wydalanie. Jeżeli konieczna jest suplementacja wapnia, należy kontrolować jego stężenie w surowicy i odpowiednio dostosować dawkę.¹⁶
• Żywice jonowymienne (kolestyramina i kolestypol) – zaburzają wchłanianie hydrochlorotiazydu.¹⁷
• Glikozydy naparstnicy – hipokaliemia lub hipomagnezemia spowodowana działaniem leku tiazydowego może sprzyjać wystąpieniu zaburzeń rytmu serca wywołanych przez glikozydy naparstnicy.¹⁸

Leki, na których działanie mają wpływ zaburzenia stężenia potasu w surowicy:

Zaleca się okresowe oznaczanie stężenia potasu we krwi i wykonywanie badania EKG podczas podawania Co-Olimestry z następującymi lekami, ponieważ hipokaliemia jest czynnikiem sprzyjającym wystąpieniu częstoskurczu komorowego typu torsades de pointes:¹⁹

• leki przeciwarytmiczne klasy Ia (np. chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid)²⁰
• leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid)²¹
• niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna, chloropromazyna, lewomepromazyna, trifluoperazyna, cyjamemazyna, sulpiryd, sultopryd, amisulpryd, tiapryd, pimozyd, haloperydol, droperydol)²²
• inne (np. beprydyl, cyzapryd, difemanil, erytromycyna iv, halofantryna, mizolastyna, pentamidyna, sparfloksacyna, terfenadyna, winkamina iv)²³

Inne istotne interakcje z hydrochlorotiazydem:

• Niedepolaryzujące leki zwiotczające mięśnie szkieletowe – hydrochlorotiazyd może nasilać działanie tych leków.²⁴
• Leki o działaniu przeciwcholinergicznym (np. atropina, biperyden) – zwiększają dostępność biologiczną tiazydowych leków moczopędnych przez zwolnienie motoryki jelit oraz szybkości opróżniania żołądka.²⁵
• Leki przeciwcukrzycowe (doustne i insulina) – leczenie tiazydem może wpływać na tolerancję glukozy, co może wymagać modyfikacji dawki leku przeciwcukrzycowego.²⁶
• Metformina – należy stosować ostrożnie ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej wywołanej przez możliwą czynnościową niewydolność nerek związaną ze stosowaniem hydrochlorotiazydu.²⁷
• Beta-adrenolityki i diazoksyd – tiazydy mogą nasilać hiperglikemizujące działanie tych leków.²⁸
• Aminy presyjne (np. noradrenalina) – działanie amin presyjnych może być osłabione.²⁹
• Leki stosowane w leczeniu dny moczanowej (probenecyd, sulfinpirazon i allopurynol) – może być konieczne dostosowanie dawki leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego z moczem, ponieważ hydrochlorotiazyd może zwiększać stężenie kwasu moczowego w surowicy. Jednoczesne podawanie tiazydu może zwiększać częstość występowania reakcji nadwrażliwości na allopurynol.³⁰
• Amantadyna – tiazydy mogą zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych powodowanych przez amantadynę.³¹
• Leki cytotoksyczne (np. cyklofosfamid, metotreksat) – tiazydy mogą zmniejszać wydalanie tych leków przez nerki i nasilać ich działanie mielosupresyjne.³²
• Salicylany – w przypadku stosowania dużych dawek salicylanów, hydrochlorotiazyd może nasilać ich toksyczne działanie na ośrodkowy układ nerwowy.³³
• Metylodopa – opisywano pojedyncze przypadki niedokrwistości hemolitycznej po jednoczesnym stosowaniu hydrochlorotiazydu i metylodopy.³⁴
• Cyklosporyna – jednoczesne podawanie może zwiększyć ryzyko hiperurykemii i powikłań o typie dny moczanowej.³⁵
• Tetracykliny – jednoczesne podawanie tetracyklin i tiazydów zwiększa ryzyko zwiększenia stężenia mocznika w osoczu. Ta interakcja prawdopodobnie nie dotyczy doksycykliny.³⁶

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia produktem Co-Olimestra (olmesartan medoksomil + hydrochlorotiazyd) może powodować nasilenie niedociśnienia ortostatycznego. To działanie wynika z potencjalizacji działania rozszerzającego naczynia krwionośne wywołanego przez alkohol oraz wpływu tiazydów na regulację ciśnienia tętniczego.³⁷

Mechanizm tej interakcji polega na sumowaniu się działania naczyniorozszerzającego alkoholu z działaniem przeciwnadciśnieniowym olmesartanu oraz efektem diuretycznym hydrochlorotiazydu. W konsekwencji może dojść do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, prowadzącego do zawrotów głowy, omdleń, a w skrajnych przypadkach do zaburzeń perfuzji ważnych narządów.

U pacjentów leczonych Co-Olimestrą zaleca się:

• Ograniczenie spożywania alkoholu
• Jeśli pacjent spożywa alkohol, powinien to robić z umiarem i być świadomym zwiększonego ryzyka niedociśnienia
• W przypadku wystąpienia objawów niedociśnienia (zawroty głowy, uczucie osłabienia, omdlenia) po spożyciu alkoholu, natychmiastowe przyjęcie pozycji leżącej z uniesionymi nogami i kontakt z lekarzem
• Szczególną ostrożność powinni zachować pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby z zaburzeniami czynności nerek, gdyż są bardziej narażeni na wystąpienie interakcji

Tabela interakcji z produktem Co-Olimestra