Właściwości farmakodynamiczne
Clatra 2,5 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Clatra

Bilastyna, będąca składnikiem aktywnym leku Clatra (2,5 mg/ml, roztwór doustny), należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, sklasyfikowanych w kategorii „inne leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego” (kod ATC: R06AX29). ¹

Mechanizm działania

Bilastyna charakteryzuje się jako długo działający, selektywny antagonista obwodowych receptorów H1, który nie wykazuje powinowactwa do receptorów muskarynowych. Istotną cechą bilastyny jest brak właściwości uspokajających, co wyróżnia ją spośród wielu innych leków przeciwhistaminowych. ²

W zakresie działania farmakodynamicznego bilastyna skutecznie hamuje zależne od histaminy powstawanie bąbli oraz zaczerwienienia skóry. Co istotne, efekt ten utrzymuje się przez 24 godziny po przyjęciu pojedynczej dawki, zapewniając całodobową ochronę przed objawami alergicznymi. ³

Skuteczność kliniczna

Skuteczność bilastyny została udokumentowana w badaniach klinicznych prowadzonych wśród pacjentów dorosłych i młodzieży. Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi, potwierdzoną skuteczność u tych grup wiekowych można ekstrapolować na dzieci, jeżeli wykazano, że ogólnoustrojowa ekspozycja na bilastynę w dawce 10 mg u dzieci w wieku 6-11 lat o masie ciała co najmniej 20 kg jest równoważna z ekspozycją na bilastynę w dawce 20 mg u dorosłych. ⁴

Ekstrapolacja danych między populacjami jest uzasadniona, ponieważ patofizjologia alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek oraz pokrzywki jest taka sama we wszystkich grupach wiekowych. ⁵

Skuteczność w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa i spojówek

W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów dorosłych i młodzieży cierpiących na alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek (zarówno sezonowe, jak i całoroczne), bilastyna w dawce 20 mg przyjmowana raz na dobę przez okres 14-28 dni skutecznie łagodziła szereg objawów, w tym: ⁶

• Kichanie – objaw często występujący w reakcjach alergicznych, spowodowany podrażnieniem błony śluzowej nosa przez alergeny
• Wydzielina z nosa – wodnisty katar będący efektem reakcji zapalnej w odpowiedzi na kontakt z alergenem
• Uczucie świądu – nieprzyjemne odczucie drażnienia skóry lub błon śluzowych, wywołujące potrzebę drapania
• Zatkanie nosa – uczucie niedrożności dróg nosowych spowodowane obrzękiem błony śluzowej
• Świąd oczu – swędzenie i dyskomfort w obrębie spojówek
• Łzawienie – nadmierne wydzielanie łez będące reakcją obronną na alergeny
• Zaczerwienienie oczu – przekrwienie spojówek spowodowane rozszerzeniem naczyń krwionośnych

Badania wykazały, że bilastyna skutecznie kontroluje powyższe objawy przez pełne 24 godziny, co umożliwia wygodne dawkowanie raz na dobę. ⁷

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej

W dwóch badaniach klinicznych prowadzonych wśród pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, bilastyna w dawce 20 mg przyjmowana raz na dobę przez 28 dni wykazała wysoką skuteczność w łagodzeniu: ⁸

• Intensywności świądu – podstawowego i najbardziej uciążliwego objawu pokrzywki, który może znacząco obniżać jakość życia pacjentów
• Liczby i rozmiaru bąbli – zmniejszając zarówno liczbę wykwitów pokrzywkowych, jak i ich rozmiar
• Dyskomfortu pacjenta – związanego z wystąpieniem pokrzywki, co przekłada się na ogólne samopoczucie

Co istotne, u pacjentów zaobserwowano również wyraźną poprawę jakości snu oraz ogólnej jakości życia, co potwierdza kompleksowe działanie leku nie tylko na objawy somatyczne, ale również na aspekty psychologiczne związane z chorobą. ⁹

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

W badaniach klinicznych z zastosowaniem bilastyny nie zaobserwowano klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QTc ani innych negatywnych działań na układ sercowo-naczyniowy. Co ważne, bezpieczeństwo zostało potwierdzone nawet przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne – po podaniu 200 mg na dobę (10-krotność dawki klinicznej) 9 pacjentom przez 7 dni. ¹⁰

Równie istotne jest, że bilastyna zachowuje korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego również przy jednoczesnym podawaniu z inhibitorami glikoproteiny P, takimi jak ketokonazol (badanie z udziałem 24 pacjentów) i erytromycyna (badanie z udziałem 24 pacjentów). Dodatkowo przeprowadzono dokładne badanie odstępu QT z udziałem 30 ochotników, które potwierdziło bezpieczeństwo kardiologiczne bilastyny. ¹¹

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

W kontrolowanych badaniach klinicznych z zastosowaniem zalecanej dawki 20 mg na dobę, profil bezpieczeństwa bilastyny w odniesieniu do ośrodkowego układu nerwowego był porównywalny do placebo. Szczególnie istotne jest, że częstość występowania senności – efektu ubocznego często towarzyszącego lekom przeciwhistaminowym – nie różniła się statystycznie od placebo. ¹²

Bilastyna w dawkach do 40 mg raz na dobę (dwukrotność dawki terapeutycznej) nie wpływała na sprawność psychomotoryczną w badaniach klinicznych. Nie zaobserwowano również negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów podczas standardowego egzaminu na prawo jazdy, co ma istotne znaczenie praktyczne dla pacjentów prowadzących aktywny tryb życia. ¹³

Skuteczność i bezpieczeństwo u osób w podeszłym wieku

W badaniach klinicznych II i III fazy nie wykazano różnic skuteczności i bezpieczeństwa stosowania bilastyny u pacjentów w podeszłym wieku (≥ 65 lat) w porównaniu do młodszych pacjentów. Oznacza to, że lek zachowuje swój profil skuteczności i bezpieczeństwa niezależnie od wieku pacjenta, co jest istotną informacją w kontekście leczenia populacji geriatrycznej. ¹⁴

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci

Bezpieczeństwo bilastyny u dzieci zostało szczegółowo ocenione w dwunastotygodniowym kontrolowanym badaniu klinicznym z udziałem 509 dzieci w wieku 2-11 lat. W badaniu wzięło udział 260 dzieci leczonych bilastyną w dawce 10 mg (w tym 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat, 105 dzieci w wieku od 6 do <9 lat i 97 dzieci w wieku od 9 do <12 lat) oraz 249 dzieci otrzymujących placebo (w tym 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat, 95 dzieci w wieku od 6 do <9 lat i 96 dzieci w wieku od 9 do <12 lat). ¹⁵

Profil bezpieczeństwa bilastyny (n=260) był podobny do placebo (n=249), a działania niepożądane odnotowano u 5,8% pacjentów przyjmujących bilastynę w dawce 10 mg i 8,0% pacjentów przyjmujących placebo. Jest to wartość zbliżona do placebo, co potwierdza dobry profil bezpieczeństwa leku. ¹⁶

W obu grupach badania zaobserwowano nieznaczne obniżenie wskaźnika senności i sedacji według Paediatric Sleep Questionnaire, bez istotnych statystycznie różnic między grupami. Oznacza to, że bilastyna nie powoduje większego nasilenia sedacji niż placebo, co jest ważnym aspektem w kontekście stosowania leku u dzieci. ¹⁷

U dzieci w wieku od 2 do 11 lat nie zaobserwowano istotnych różnic dotyczących odstępu QTc po podaniu 10 mg bilastyny w porównaniu do placebo, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku również w populacji pediatrycznej. ¹⁸

Kwestionariusz dotyczący jakości życia przeznaczony dla dzieci z alergicznym zapaleniem spojówek i błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką wykazał ogólną poprawę (według punktów) po 12 tygodniach stosowania leku, bez znaczących statystycznie różnic między grupami otrzymującymi bilastynę i placebo. ¹⁹

W badaniu wzięło udział łącznie 509 dzieci, z czego 479 cierpiało na alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, a 30 na przewlekłą pokrzywkę. Spośród 260 dzieci otrzymujących bilastynę, 252 (96,9%) miało alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, a 8 (3,1%) przewlekłą pokrzywkę. W grupie 249 dzieci otrzymujących placebo, 227 (91,2%) cierpiało na alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, a 22 (8,8%) na przewlekłą pokrzywkę. ²⁰

Wskazania dla dzieci i młodzieży

Zgodnie z decyzją Europejskiej Agencji Leków, uchylono obowiązek dołączania wyników badań bilastyny we wszystkich podgrupach populacji dzieci w wieku poniżej 2 lat. Oznacza to, że lek nie jest wskazany do stosowania u pacjentów poniżej tego wieku. ²¹