Skład i postać leku
Cisplatinum Accord 1 mg/ml

Skład jakościowy i ilościowy produktu leczniczego Cisplatinum Accord

Cisplatinum Accord to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 1 mg/ml cisplatyny. Produkt leczniczy jest dostępny w różnych objętościach, co przekłada się na zróżnicowaną zawartość substancji czynnej w poszczególnych opakowaniach¹:

Wśród substancji pomocniczych należy zwrócić uwagę na zawartość sodu – każdy ml roztworu zawiera 3,5 mg sodu, co jest istotną informacją z punktu widzenia klinicznego przy podawaniu leku pacjentom na diecie niskosodowej².

Wykaz substancji pomocniczych

Pełny wykaz substancji pomocniczych wchodzących w skład produktu Cisplatinum Accord obejmuje³:

• Sodu chlorek – zapewniający odpowiednie stężenie chlorków niezbędne dla stabilności cisplatyny
• Sodu wodorotlenek – stosowany do ustalenia odpowiedniego pH roztworu
• Kwas solny, stężony – używany do ustalenia pH roztworu
• Woda do wstrzykiwań – stanowiąca rozpuszczalnik

Postać farmaceutyczna i wygląd produktu

Cisplatinum Accord występuje w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Jest to klarowny, bezbarwny do bladożółtego roztwór, dostarczany w fiolce z oranżowego szkła. Roztwór jest zasadniczo wolny od cząstek stałych⁴.

Opakowanie bezpośrednie

Produkt leczniczy jest dostępny w fiolkach z oranżowego szkła typu I wyposażonych w specjalne zamknięcia. Specyfikacja opakowań różni się w zależności od objętości⁵:

• Fiolka 10 ml: pojemność 10 ml, szary korek z gumy chlorobutylowej, aluminiowe uszczelnienie typu „flip-off” z przezroczystym 20 mm uszczelnieniem
• Fiolka 25 ml: pojemność 30 ml, szary korek z gumy chlorobutylowej, aluminiowe uszczelnienie typu „flip-off” z przezroczystym 20 mm uszczelnieniem
• Fiolka 50 ml: pojemność 50 ml, szary korek z gumy chlorobutylowej, aluminiowe uszczelnienie typu „flip-off” z przezroczystym 20 mm uszczelnieniem
• Fiolka 100 ml: pojemność 100 ml, szary 20 mm gumowy korek typu S127-4432/50, aluminiowe uszczelnienie typu „flip-off” z przezroczystym 20 mm uszczelnieniem

Należy zaznaczyć, że nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie⁶.

Przygotowanie produktu do podania

Cisplatinum Accord wymaga odpowiedniego przygotowania przed podaniem pacjentowi. Ze względu na cytotoksyczne właściwości cisplatyny konieczne jest zachowanie szczególnych środków ostrożności podczas przygotowywania roztworu⁷.

Rozcieńczanie koncentratu

Przed podaniem dożylnym koncentrat Cisplatinum Accord wymaga rozcieńczenia. Procedurę należy przeprowadzić według następujących zasad⁸:

1. Należy pobrać z fiolki odpowiednią ilość koncentratu
2. Rozcieńczyć go w co najmniej 1 litrze jednego z poniższych roztworów:
   • 0,9% chlorku sodu
   • mieszanina 0,9% chlorku sodu i 5% glukozy (1:1), co daje końcowe stężenia: 0,45% roztwór chlorku sodu i 2,5% roztwór glukozy
   • 0,9% chlorku sodu i 1,875% mannitolu do wstrzykiwań
   • 0,45% chlorku sodu, 2,5% glukozy i 1,875% mannitolu do wstrzykiwań

Przed użyciem roztwór po rozcieńczeniu należy dokładnie obejrzeć. Do podania można użyć wyłącznie przezroczystych roztworów, wolnych od cząstek stałych. Jeśli roztwór pozostaje mętny lub zawiera nierozpuszczalny osad, nie wolno go stosować⁹.

Postępowanie w przypadku wystąpienia osadu lub kryształów

W wyniku działania niskich temperatur może dojść do powstania kryształów lub osadu w fiolce. W takiej sytuacji należy¹⁰:

1. Przechowywać fiolkę w temperaturze pokojowej (20-25°C) do momentu uzyskania klarownego roztworu
2. Chronić nieotwarty pojemnik przed światłem
3. W razie potrzeby energicznie wstrząsnąć fiolką
4. Jeśli roztwór nie stanie się klarowny pomimo powyższych działań, produkt należy wyrzucić

Niezgodności farmaceutyczne

Przy przygotowywaniu i podawaniu produktu Cisplatinum Accord należy pamiętać o istotnych niezgodnościach farmaceutycznych¹¹:

• Nie dopuszczać do kontaktu z aluminium – cisplatyna wchodzi w reakcję z tym metalem, tworząc czarny osad platyny
• Nie stosować materiałów zawierających aluminium, takich jak:
  • zestawy infuzyjne
  • igły
  • cewniki
  • strzykawki
• Zapewnić odpowiednie stężenie chlorków – cisplatyna rozkłada się w środowisku o małej zawartości chlorku; stężenie chlorku powinno odpowiadać co najmniej 0,45% roztworu chlorku sodu

Ze względu na brak badań zgodności, nie należy mieszać cisplatyny z innymi produktami leczniczymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na substancje, które mogą inaktywować cisplatynę w zestawach infuzyjnych¹²:

• przeciwutleniacze (np. pirosiarczyn sodu)
• dwuwęglany (dwuwęglan sodu)
• siarczany
• fluorouracyl
• paklitaksel

Stabilność po rozcieńczeniu

Po rozcieńczeniu w zalecanych roztworach do infuzji, produkt Cisplatinum Accord wykazuje stabilność chemiczną i fizyczną przez 24 godziny w temperaturze pokojowej 20-25°C. Należy jednak pamiętać, że rozcieńczony roztwór powinien być chroniony przed światłem. Nie zaleca się przechowywania rozcieńczonych roztworów w lodówce ani zamrażarce¹³.

Z mikrobiologicznego punktu widzenia, rozcieńczony roztwór powinien zostać zużyty natychmiast. Jeżeli nie jest to możliwe, odpowiedzialność za czas i warunki przechowywania ponosi osoba podająca lek. Rozcieńczenia należy dokonywać w kontrolowanych i zwalidowanych warunkach aseptycznych¹⁴.

Środki bezpieczeństwa przy przygotowywaniu i podawaniu leku

Ze względu na cytotoksyczne właściwości cisplatyny, personel przygotowujący i podający produkt Cisplatinum Accord powinien przestrzegać następujących środków ostrożności¹⁵:

• Roztwór rozcieńczać w warunkach jałowych
• Procedury powinien wykonywać wyłącznie wyszkolony personel
• Przygotowanie roztworu przeprowadzać w miejscu specjalnie do tego wyznaczonym
• Stosować odpowiednie rękawice ochronne podczas pracy z lekiem

Należy zachować szczególną ostrożność, aby nie dopuścić do kontaktu leku ze skórą i błonami śluzowymi. W przypadku ekspozycji zaleca się następujące postępowanie¹⁶:

• Kontakt ze skórą: natychmiast przemyć zanieczyszczone miejsce wodą z mydłem (mogą wystąpić mrowienie, pieczenie i zaczerwienienie skóry)
• Kontakt z błonami śluzowymi: natychmiast przepłukać obficie wodą
• W przypadku wdychania roztworu mogą wystąpić: duszności, ból w klatce piersiowej, podrażnienie gardła i nudności

Kobiety w ciąży muszą bezwzględnie unikać kontaktu z lekami cytotoksycznymi, w tym z cisplatyną¹⁷.

Szczególną uwagę należy także zwrócić na odpowiednie postępowanie z wydalinami i wymiocinami pacjentów otrzymujących cisplatynę oraz na procedury usuwania pozostałości leku¹⁸.